«Математика сабақтарында білім алушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға бағытталған тиімді әдіс-тәсілдер»

«Математика сабақтарында білім алушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға бағытталған тиімді әдіс-тәсілдер»

Қазіргі білім беру үдерісінде оқушының математикалық білімді тек меңгеруі емес, оны күнделікті өмірлік жағдаяттарда қолдана білуі маңызды. Осыған байланысты математика сабақтарында функционалдық сауаттылықты дамыту оқыту сапасын арттырудың негізгі бағыттарының бірі болып табылады.

Өз тәжірибемде функционалдық сауаттылықты дамыту үшін өмірмен байланысты есептерді, деректерді талдау тапсырмаларын, салыстыру мен негіздеуді қажет ететін проблемалық жағдаяттарды және практикалық мазмұндағы есептерді жүйелі қолданамын. Мұндай тапсырмалар оқушыны дайын алгоритмді қайталаудан гөрі математикалық модель құруға, шешім тәсілін таңдауға және нәтижесін түсіндіруге бағыттайды.

Мысалы, пайыз тақырыбында дүкендегі жеңілдікті, отбасы бюджетін немесе жинақ көлемін есептеу; геометрияда бөлменің ауданы мен қажетті материал мөлшерін анықтау; статистика элементтерінде кесте мен диаграммадағы ақпаратты салыстыру сияқты тапсырмалар тиімді. Оқушы есептің шартын өмірлік жағдаймен байланыстырып, математикалық әрекеттің мағынасын түсінеді.

Сабақта «Ойлан – жұптас – бөліс», деңгейлік тапсырмалар, қысқа зерттеу жұмыстары, математикалық пікірталас және өз шешімін дәлелдеу тәсілдерін қолдану білім алушылардың белсенділігін арттырады. Саралау барысында қолдауды қажет ететін оқушыларға бағыттаушы сұрақтар мен үлгі ұсынылып, ал қабілеті жоғары оқушыларға бірнеше шешімі бар немесе қосымша дерек іздеуді қажет ететін тапсырмалар беріледі.

Тәжірибені бақылау барысында өмірлік мазмұндағы тапсырмаларды тұрақты қолдану оқушылардың есеп шартын түсінуіне, ақпаратты іріктеуіне және өз жауабын негіздеуіне оң ықпал ететіні байқалады. Сондықтан функционалдық сауаттылықты дамыту жеке бір сабақтың міндеті емес, оқу үдерісінде жүйелі жүргізілетін жұмыс болуы тиіс.

Қорытындылай келе, математика сабағында практикалық және зерттеушілік тапсырмаларды орынды қолдану оқушының пәндік білімін өмірлік жағдаятпен байланыстыруға мүмкіндік береді. Мұғалім үшін басты міндет – оқушыға дайын шешімді ұсыну емес, оны ойлануға, талдауға, таңдау жасауға және өз шешімін дәлелдеуге жетелеу.

Кілт сөздер: функционалдық сауаттылық, математика, практикалық тапсырма, зерттеу, саралау.

Нұрсейтова Жанат Әділханқызы