Математикадан әдістемелік құрал: Процентке берілген шешімі табылған негізгі есептер

Авторы: Математика пәнінің мұғалімі Нуралиева Алима Кулбаевна

Түркістан облысы, Жетісай ауданы, «Ә.Молдағұлова атындағы №34 жалпы орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Процентке берілген шешімі табылған негізгі есептер

атты әдістемелік құрал

Мақсаты: математика пәнінен сабақ беретін кейбір мұғалімдер, студенттер, оқушылар мәтін есептерді шешуден қиналуы мүмкін. Осы құрал сіздерге көмекші болсын деген ниетпен жазылды.

Бұл құрал 3 бөлімен тұрады. Жеңілінен күрделіге қарай: А тобында 50есеп, В тобында 30 есеп, С тобында 16 есеп шығарылу жолымен көрсетілген.

А тобы

1. Құлпынайдың құрамында 6 қант бар. 20 кг құлпынайда қанша қант бар екенін табыңыз.

А) 3 кг В) 1,2 кг С)4 кг Д) 3 кг Е) 2,5 кг

Шешуі:

1-тәсіл. Барлығы -20 кг құлпынай бар. Егер сөйлемде –дің,-тің жалғауларын көрсеңіз немесе –да,-де жалғауларын көрсеңіз, онда барлық массадан кейін көбейту белгісін қойып, берілген мөлшерін 100 -ке бөлеміз.

2-тәсіл. Пропорция тәсілін қолданамыз.

20 кг__________100

__________6

100

Жауабы: 1,2кг.

2. 3 -ті бөлшек түрінде жазыңыз.

А) В)1 С) Д)0,3 Е)

Шешуі:

Барлық зат 100 екенін білеміз. Осыдан 1 ,

Жауабы: .

3. 35кг 100кг-ның неше процентін құрайды?

А) 30 В) 35 С)3,5 Д) 45 Е) 40

Шешуі:

100 кг__________100

35 __________

100кг , ,

немесе есептемей-ақ барлық зат 100 екенін білсек, 100-ден 35 екені көрініп тұр. Жауабы:35

4. Маратта 15 асық бар, оның 12-сі болялған.Мараттың асықтарының неше проценті боялған?

А) 90 В) 50 С)30 Д) 70 Е) 80

Шешуі: (3-есепке ұқсайды)

Барлығы -15асық бар.

15 кг__________100

12 __________

15кг , ,

Жауабы: .

5. Әсеттің массасы 35 кг.Адам массасының 65

А) 24 кг В) 22,75 кг С)23,75 кг Д)22,253 кг Е) 22 кг

Шешуі: (3-есепке ұқсайды)

35кг Жауабы:22,75кг.

6. 75

А) 80 В)120 С)90 Д) 45 Е)100

Шешуі:

1-тәсіл. 75 . Ал,бізде барлығы жоқ.Табу керегі де сол,барлығын табуымыз қажет.

белгісінен кейін –і жалғауын көрсеңіз,онда берілген саннан кейін бөлу белгісі қойылады.

.

2-тәсіл. Пропорцияның көмегімен:

60__________75

__________

75 , ,

Жауабы: .

7. 27-нің 120 -ін табыңыз.

А)32 В)32,4 С)33,1 Д)32,5 Е)32,8

Шешуі:

27 Жауабы:32,4.

8. a санының 15 -ін өрнек түрінде жазыңыз.

А) В) С) Д) Е)

Шешуі:

Жауабы:

9. 60

А) 13 В)6 С15 Д) 5 Е)4

Шешуі: 3: Жауабы:5.

10. 180грамның 180 -ін табыңыз.

А) 323 В)325 С)324 Д) 326 Е)320

Шешуі: 180 Жауабы:324.

11. 5 -ның 25 -ін табыңыз.

А) В) С) Д) Е)

Шешуі: 5 Жауабы: .

12. Атай жинақ кассасына жылына 10 -тік өсіммен 36 мың теңге ақша салды.Атайдың ақшасы 1 жылдан кейін қанша болады?

А) 36мың теңге В)38мың теңге С)40,04мың теңге Д)42мың теңге Е)44мың теңге

Шешуі: Бастапқы ақша әрқашан 100 болады. Басында атай 36 салды. 36

1 жылда 10 -ке өссе, 100 .

36,4мың тг__________100

__________

100 , ,

Жауабы:

13. 450 кг рудадан 67 мыс алынды. Руда құрамындағы мыс неше процент?

А) 25 В) 15 С)12 Д) 50 Е) 30

Шешуі:

Барлығы – 450кг, 67

450кг__________100

67,5кг__________

, . Жауабы: .

14. Кему пайызының өзгеруін анықтаңыз: 200-ден 160-қа дейін.

А) 25 В) 40 С)35 Д) 20 Е) 30

Шешуі: Басында 200 болды, 200-ден 160-қа дейін кеміді.

200__________100

40__________

, . Жауабы: .

15. Санның 13 -і 1,69-ға тең болса, онда берілген сан нешеге тең?

А) 0,13 В) 1,3 С)16,9 Д) 169 Е) 13

Шешуі: 1,69: . Жауабы: 13

16. Кітаптың бағасы 22 -ке арзандаған соң кітаптың бағасы 156 теңге болды. Кітаптың алғашқы бағасы?

А) 200 теңге В) 190теңге С)180 теңге Д) 210теңге Е) 220 теңге

Шешуі: Басында кітап қанша тұрғаны белгісіз,100 .

1-тәсіл. Осы 78 -ді санға айналдырып 156 теңгеге теңестіреміз.

78 , , 200 теңге.

2-тәсіл. Пропорцияның көмегімен,

156__________78

__________

, . Жауабы: теңге.

17. Автомобиль багінің сыйымдылығы 40л бензин. Жол жүрудің алдында бак 80 -ке толтырылды. Бензиннің 25 -і жолға жұмсалды. Сонда бакта қанша бензин қалды?

А) 16л В) 8л С)24л Д)32л Е)30л

Шешуі: Бакқа 40л бензин сияды. Жол жүру алдында 80 толтырса,

. Сонда біздің бакта барлығы 32л бензин бар.

−тәсіл.

32л бензиннің 25 -і жолға жұмсалды. Яғни, 100 қалды. 32 бензин қалды.

2-тәсіл.

32л__________100

__________

, , 32л-8л Жауабы: .

18. Екі санның қосындысы 120, біреуінің 40 -і екіншісінің 60 -не тең. Осы сандарды табыңыз.

А) 72 және 48 В)75 және 45 С)74 және 46 Д)80 және 40 Е)76 және 44

Шешуі: , , , , алмастыру тәсілін қолданып,