Бөлім:

Тербелістер және толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Оспанова Г. Т

Күні:

12.02.2025

Сынып: 9 А

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Математикалық және серіппелі маятниктердің тербелістері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.2.5.6 әртүрлі тербелмелі жүйедегі тербелістің пайда болу себептерін түсіндіру;
9.2.5.7 маятниктер тербелісі периодының әртүрлі параметрлерге тәуелділігін зерттеу

Сабақтың мақсаты

Әртүрлі тербелмелі жүйедегі тербелістің пайда болу себептерін түсіндіреді
Маятниктер тербелісі периодының әртүрлі параметрлерге тәуелділігін зерттеп, формулаларды пайдаланып есептер шығарады

Құндылыққа баулу

Жасампаздық пен жаңашылдық айы: оқу міндеттерін шешудің оңтайлы тәсілдерін таба білу, о үшін жаңаны қолдану және бұрыннан таныс алгоритмдерлді біріктіру, оларды стандартты емес есептерді шешуде қолдану

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу.

Өткенді қайталау

Амплитуда

Период

Жиілік

Өшетін тербеліс

Өшпейтін тербеліс

Теңдеу

Циклдық жиілік

Сәлемдеседі

Оқушылар берілген сөздерге анықтама береді.

ҚБ

Мұғалімнің кері байланысы

1 балл

Оқулық

https://wordwall.net/ru/resource/79458652

Сабақтың ортасы

30 минут

Жаңа сабақ:

Фет колорадо және мұғалім түсіндірмесімен жаңа сабақты түсіндіру

Тапсырма №1 жұптық жұмыс

Тапсырма №2 «Кім тапқыр» әдісі топтық жұмыс

Қосымша 1

Бейнеролик қарайды

Оқушылар жұптасып кестені толтырады

Дескриптор

• Математикалық маятниктің периоды қандай шамаға тәуелді екенін біледі

• Маятниктің периодын анықтайды

• Циклдық жиілікті есептейді

• Айырмашылықты анықтайды

Қб: мадақтау

ҚБ 4 балл

Фет колорадо

таратпа материал

қосымша 1

Тапсырма №2 жеке жұмыс

Қатаңдығы 0,1кН/м болатын кішкентай жүк серіппеге ілініп гармоникалық тербеліс жасайды. Жүктің х тің уақытқа тәуелділік теңдеуі графикте көрсетілген.

Анықтаңыз:

Жүктің периодын, амплитудасын

Жиілік және циклдік жиілігін

Серіппеге ілінген жүктің массасын

Графиктен тербелістің теңдеуін құрыңыз

Дескриптор:

- Жүктің периодын, амплитудасын анықтайды

- Сызықтық және циклдік жиілігін анықтайды

- Серіппеге ілінген жүктің массасын анықтайды

- Графиктен тербелістің теңдеуін құрады

ҚБ 4 балл

Үлестірме қағаздар

Слайд

Сабақтың соңы

5 минут

Рефлексия

Кері байланыс

Үй тапсырмасы:

Кері байланыс береді

10 балл

Куизиз

Голландиялық ғалым Х. Гюйгенс 1657 жылы маятникті сағат ойлап тапты. Маятник (ұзынша салмасы бар ұзын шыбықша) бірқалыпты тербеледі. Яғни, оның әр тербелісі бірдей уақыт аралығында қайталанады. Маятниксіз сағаттар күніне уақыттан 15 минут артта қалып, немесе озып кете беретін. Ал қазіргі маятникті сағаттардың дәл уақыттан ауытқуы тәулігіне бір секундтан аспайды. Маятник сағаттың жүрісін реттеп отырады. Уақытты сақтауға арналған маятниктің артықшылығы - бұл гармоникалық осциллятор: Ол ұзындыққа байланысты нақты уақыт аралығында алға-артқа бұрылады және басқа жылдамдықтарда тербеліске қарсы тұрады. Маятникті сағаттар жұмыс істеу үшін стационар болуы керек. Кез келген қозғалыс немесе үдеулер маятниктің қозғалысына әсер етеді, дәлсіздіктер туғызады, сондықтан портативті сағатта қолданудың басқа механизмдері қажет болады.

Бұған қоса, сағаттың барлығында да энергия көзі болып табылатын ең қажетті бөлшек болуға тиіс. Ол - салма тас, не болат серіппе, немесе электр батареясы.

1. Маятникті сағаттың периоды дәлме-дәл болуы неге тәуелді?

2. Маятник ұзындығы 35 см болғанда периодын анықтаңыз

3. Циклдік жиілігі қаншаға тең?

4. Қазіргі таңдағы сағатпен маятникті сағат 1 жылда қанша секундқа айырмашылық береді?

Голландиялық ғалым Х. Гюйгенс 1657 жылы маятникті сағат ойлап тапты. Маятник (ұзынша салмасы бар ұзын шыбықша) бірқалыпты тербеледі. Яғни, оның әр тербелісі бірдей уақыт аралығында қайталанады. Маятниксіз сағаттар күніне уақыттан 15 минут артта қалып, немесе озып кете беретін. Ал қазіргі маятникті сағаттардың дәл уақыттан ауытқуы тәулігіне бір секундтан аспайды. Маятник сағаттың жүрісін реттеп отырады. Уақытты сақтауға арналған маятниктің артықшылығы - бұл гармоникалық осциллятор: Ол ұзындыққа байланысты нақты уақыт аралығында алға-артқа бұрылады және басқа жылдамдықтарда тербеліске қарсы тұрады. Маятникті сағаттар жұмыс істеу үшін стационар болуы керек. Кез келген қозғалыс немесе үдеулер маятниктің қозғалысына әсер етеді, дәлсіздіктер туғызады, сондықтан портативті сағатта қолданудың басқа механизмдері қажет болады.

Бұған қоса, сағаттың барлығында да энергия көзі болып табылатын ең қажетті бөлшек болуға тиіс. Ол - салма тас, не болат серіппе, немесе электр батареясы.

1. Маятникті сағаттың периоды дәлме-дәл болуы неге тәуелді?

2. Маятник ұзындығы 35 см болғанда периодын анықтаңыз

3. Циклдік жиілігі қаншаға тең?

4. Қазіргі таңдағы сағатпен маятникті сағат 1 жылда қанша секундқа айырмашылық береді?

Голландиялық ғалым Х. Гюйгенс 1657 жылы маятникті сағат ойлап тапты. Маятник (ұзынша салмасы бар ұзын шыбықша) бірқалыпты тербеледі. Яғни, оның әр тербелісі бірдей уақыт аралығында қайталанады. Маятниксіз сағаттар күніне уақыттан 15 минут артта қалып, немесе озып кете беретін. Ал қазіргі маятникті сағаттардың дәл уақыттан ауытқуы тәулігіне бір секундтан аспайды. Маятник сағаттың жүрісін реттеп отырады. Уақытты сақтауға арналған маятниктің артықшылығы - бұл гармоникалық осциллятор: Ол ұзындыққа байланысты нақты уақыт аралығында алға-артқа бұрылады және басқа жылдамдықтарда тербеліске қарсы тұрады. Маятникті сағаттар жұмыс істеу үшін стационар болуы керек. Кез келген қозғалыс немесе үдеулер маятниктің қозғалысына әсер етеді, дәлсіздіктер туғызады, сондықтан портативті сағатта қолданудың басқа механизмдері қажет болады.

Бұған қоса, сағаттың барлығында да энергия көзі болып табылатын ең қажетті бөлшек болуға тиіс. Ол - салма тас, не болат серіппе, немесе электр батареясы.

1. Маятникті сағаттың периоды дәлме-дәл болуы неге тәуелді?

2. Маятник ұзындығы 35 см болғанда периодын анықтаңыз

3. Циклдік жиілігі қаншаға тең?

4. Қазіргі таңдағы сағатпен маятникті сағат 1 жылда қанша секундқа айырмашылық береді?

Голландиялық ғалым Х. Гюйгенс 1657 жылы маятникті сағат ойлап тапты. Маятник (ұзынша салмасы бар ұзын шыбықша) бірқалыпты тербеледі. Яғни, оның әр тербелісі бірдей уақыт аралығында қайталанады. Маятниксіз сағаттар күніне уақыттан 15 минут артта қалып, немесе озып кете беретін. Ал қазіргі маятникті сағаттардың дәл уақыттан ауытқуы тәулігіне бір секундтан аспайды. Маятник сағаттың жүрісін реттеп отырады. Уақытты сақтауға арналған маятниктің артықшылығы - бұл гармоникалық осциллятор: Ол ұзындыққа байланысты нақты уақыт аралығында алға-артқа бұрылады және басқа жылдамдықтарда тербеліске қарсы тұрады. Маятникті сағаттар жұмыс істеу үшін стационар болуы керек. Кез келген қозғалыс немесе үдеулер маятниктің қозғалысына әсер етеді, дәлсіздіктер туғызады, сондықтан портативті сағатта қолданудың басқа механизмдері қажет болады.

Бұған қоса, сағаттың барлығында да энергия көзі болып табылатын ең қажетті бөлшек болуға тиіс. Ол - салма тас, не болат серіппе, немесе электр батареясы.

1. Маятникті сағаттың периоды дәлме-дәл болуы неге тәуелді?

2. Маятник ұзындығы 35 см болғанда периодын анықтаңыз

3. Циклдік жиілігі қаншаға тең?

4. Қазіргі таңдағы сағатпен маятникті сағат 1 жылда қанша секундқа айырмашылық береді?