1. Табиғат зонасы дегеніміз не?

A) Табиғаттағы барлық өсімдіктер мен жануарлар
B) Жердің географиялық және климаттық жағдайына байланысты сипатталатын аймақтар
C) Тек қана адам іс-әрекетіне байланысты аймақтар
D) Адамдардың тұратын жерлері

Жауап: B) Жердің географиялық және климаттық жағдайына байланысты сипатталатын аймақтар

2. Экваторлық ормандардың негізгі ерекшелігі қандай?

A) Құрғақшылыққа төзімді өсімдіктер
B) Жыл бойы жоғары температура мен ылғалдылық
C) Қар мен мұздың болуы
D) Өсімдіктердің көпшілігі тек жазда өседі

Жауап: B) Жыл бойы жоғары температура мен ылғалдылық

3. Тундраның ең басты ерекшелігі қандай?

A) Жыл бойы қатты жаңбыр жауады
B) Өсімдіктер мен жануарлар саны өте көп
C) Суық климат, қыс ұзақ, өсімдіктер сирек өседі
D) Тек қана тропикалық өсімдіктер өседі

Жауап: C) Суық климат, қыс ұзақ, өсімдіктер сирек өседі

4. Ауа райының күрт континентті өзгеруі қай табиғат зонасына тән?

A) Тундра
B) Шөл және шөлейт
C) Тайга
D) Тропикалық ормандар

Жауап: B) Шөл және шөлейт

5. Тайга (бореальды ормандар) қандай климатқа тән?

A) Жұмсақ және ылғалды климат
B) Жылы және құрғақ климат
C) Суық және қыс ұзақ
D) Құрғақ, жартылай шөлейт климат

Жауап: C) Суық және қыс ұзақ

6. Қармен жабылған таулар қандай табиғат зонасына жатады?

A) Альпілік
B) Экваторлық
C) Тундра
D) Тропикалық ормандар

Жауап: A) Альпілік

7. Қарағай мен шырша сияқты ағаштардың көп болуы қай табиғат зонасына тән?

A) Тундра
B) Тайга
C) Тропикалық ормандар
D) Шөл

Жауап: B) Тайга

8. Шөлдерде қандай өсімдіктер кездеседі?

A) Жыл бойы жапырақсыз өсімдіктер
B) Құрғақшылыққа төзімді өсімдіктер
C) Барлық өсімдіктер бір жылда гүлдейді
D) Көптеген су өсімдіктері

Жауап: B) Құрғақшылыққа төзімді өсімдіктер

9. Маңайында таулар мен қарлы шөлдер орналасқан табиғат зонасы қандай?

A) Шөл
B) Тундра
C) Альпілік
D) Тропикалық ормандар

Жауап: C) Альпілік

10. Мезофиттер мен ксерофиттер өсетін аймақ қай табиғат зонасына тән?

A) Тайга
B) Шөл
C) Орманды дала
D) Экваторлық ормандар

Жауап: B) Шөл

Көрсеткіштер	Солтүстік жартышар материктерінің табиғат зоналары		Оңтүстік жартышар материктерінің табиғат зоналары
Материктер	Еуразия	Солтүстік америка	Африка	Оңтүстік Америка	Аустралия	Антарктида
Жануарлары
Өсімдіктері
Топырағы

1. Азия материгі: Үлкен Қытай ұлттық саябағы (Китайская великая заповедник), Қытай

Үлкен Қытай ұлттық саябағы Қытайдың ең ірі ұлттық саябағы болып табылады. Ол Тибет таулы аймағында орналасқан және табиғи ерекшеліктерімен әйгілі. Саябақта әртүрлі таулы ландшафттар, мұздықтар, өзендер мен көлдер бар. Сонымен қатар, бұл аймақ қызыл аю, тибет бұғысы, барыс сияқты сирек кездесетін жануарлардың мекені болып табылады.

2. Еуропа материгі: Скандинавия таулары ұлттық саябағы (Скандинавская гора), Норвегия

Скандинавия таулары ұлттық саябағы Норвегияның ең ірі табиғат саябағы және бүкіл Еуропадағы ең әсерлі табиғи аймақтардың бірі болып саналады. Саябақтың аумағында биік таулар, шыңдар, жартастар мен сарқырамалар бар. Оның флорасы мен фаунасы өте бай. Сонымен қатар, бұл саябақ альпілік және тундра экожүйелерінің арасындағы өтпелі аймақ болып табылады.

3. Африка материгі: Крюгер ұлттық саябағы, Оңтүстік Африка

Крюгер ұлттық саябағы Оңтүстік Африканың ең ірі және ең танымал ұлттық саябағы болып табылады. Ол 20,000 шаршы шақырымды алып жатыр және әлемдегі ең танымал жабайы табиғатты қорғау аймақтарының бірі саналады. Крюгер саябағында "Үлкен бестік" (піл, арыстан, жираф, бегемот, жолбарыс) жануарлары мен басқа да көптеген түрлер мекендейді. Туристер сафари кезінде әртүрлі жабайы жануарларды көру мүмкіндігіне ие болады.

4. Солтүстік Америка материгі: Йеллоустоун ұлттық саябағы, АҚШ

Йеллоустоун ұлттық саябағы 1872 жылы АҚШ-та құрылған, бұл әлемдегі ең бірінші ұлттық саябақ. Ол 8,980 шаршы шақырымды алып жатыр және көптеген термальды көздері, гейзерлер мен жанартаулық ландшафттарымен танымал. Йеллоустоунда түрлі жануарлар мекендейді, соның ішінде бизон, аю, қасқыр мен бұғы сияқты түрлер бар. Саябақтың геотермиялық ерекшеліктері мен бай биоалуантүрлілігі оны әлемдік маңызы бар табиғи мұра етеді.

5. Оңтүстік Америка материгі: Игуасу ұлттық саябағы, Аргентина/Бразилия

Игуасу ұлттық саябағы Аргентина мен Бразилияның шекарасында орналасқан және әлемдегі ең үлкен сарқырамалар жүйесіне ие. Игуасу сарқырамасы өзінің өлшемі мен сұлулығымен танымал, оның биіктігі 80 метрге дейін жетеді. Бұл саябақтың флорасы мен фаунасы өте бай, және онда көптеген сирек кездесетін түрлер мекендейді. Игуасу ұлттық саябағы ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген.

6. Австралия мен Мұхит материгі: Үлкен Бариер Рифі ұлттық саябағы, Австралия

Үлкен Бариер Рифі ұлттық саябағы Австралияның солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан әлемдегі ең ірі маржан рифі болып табылады. Бұл рифтің ұзындығы 2,300 километрден асады және онда әртүрлі теңіз тіршілігі, оның ішінде маржан рифтері, түрлі балықтар мен басқа да теңіз жануарлары мекендейді. Үлкен Бариер Рифі ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген және оны зерттеу мен экотуризм үшін үлкен маңызға ие.

Материктер	Саябақтар
Азия
Еуропа
Африка
Оңтүстік Америка
Солтүстік Америка
Аустралия

Деңгейлік тапсырмалар

1. Аустралияның елтаңбасында бейнеленген жануарларды анықтаңыз

2. Суреттегі Пингвин Антарктидадағы ең ірі пингвин