Мектеп
оқушыларына алғашқы медициналық көмек
көрсету дағдыларын үйретудің маңызы
Күнделікті
өмірде кенеттен орын алатын төтенше
жағдайлар, жарақаттар немесе денсаулықтың
күрт нашарлауы ешкімді де алдын ала
ескертпейді. Осындай сынаққа толы
сәттерде зардап шеккен адамға кәсіби
дәрігерлер келгенге дейін алғашқы көмек
көрсете білу – көбінесе адам өмірін
сақтап қалатын жалғыз шешуші қадам
болып табылады. Сондықтан мектеп
қабырғасынан бастап оқушыларға алғашқы
медициналық көмек көрсету дағдыларын
үйрету – заман талабы ғана емес, аса
маңызды әлеуметтік қажеттілік.
Медициналық
тәжірибе көрсеткендей, ауыр жарақат
алған немесе жүрегі тоқтап қалған адамға
алғашқы бірнеше минут ішінде (әдетте
алғашқы 4–6 минут) көмек көрсетілмесе,
қайғылы жағдайға ұшырау қаупі күрт
артады. Жедел жәрдем бригадасы жолда
келе жатқан осы қысқа уақыт аралығында
жағдайды өз қолына ала білетін,
сасқалақтамай әрекет ететін жандардың
қасында болуы үлкен үміт ұялатады.
Мектеп
оқушыларына бұл дағдыларды меңгерту
арқылы біз жас буынды кез келген қауіпті
жағдайда сабыр сақтап, дұрыс шешім
қабылдай алатын жауапты азамат етіп
тәрбиелейміз.
Оқу
үдерісіндегі маңызды бағыт
Бүгінгі
таңда мектептердегі алғашқы әскери
және технологиялық дайындық (АӘД) немесе
тіршілік қауіпсіздігі негіздері
сабақтары теориялық біліммен шектеліп
қалмауы тиіс. Оқушылар төмендегідей
маңызды дағдыларды практика жүзінде
меңгеруі қажет:
Жүрек-өкпе
реанимациясы:
Жасанды тыныс алу және кеуде қуысына
сырттай массаж жасау әдістерін макеттер
арқылы тәжірибе жүзінде үйрену.
Қан
кетуді тоқтату:
Кез келген жарақат кезінде артериялық
немесе веналық қан кетуді тоқтату
жолдарын (жгут салу, қысым жасау таңғышын
қолдану) білу.
Күйіктер
мен улану кезіндегі көмек:
Тұрмыстық жағдайда жиі кездесетін
термикалық және химиялық күйіктер,
сондай-ақ улану кезіндегі алғашқы
әрекеттер.
Сүйек
сынғандағы иммобилизация:
Қол-ақт сүйектері сынған немесе буындар
шыққан кезде зақымданған аймақты
қозғалтпай таңуды үйрену.
Психологиялық
тұрақтылық және жауапкершілік
Алғашқы
медициналық көмек көрсету тек қана
практикалық әрекеттер жиынтығы емес,
бұл – ең алдымен жоғары психологиялық
тұрақтылық.
Көптеген ересектердің өзі төтенше
жағдайда абдырап қалып, не істерін
білмей жатады. Ал мектеп жасынан бұл
дағдыларды санасына сіңірген бала
стресс жағдайында дайын алгоритм бойынша
әрекет етуге дағдыланады.
«Білім
– қару, ал оны тәжірибеде қолдана білу
– шеберлік».
Мектеп
оқушыларына алғашқы көмек көрсетуді
үйрету арқылы біз оларда эмпатия сезімін,
өзгелердің қайғысына бей-жай қарамауды
және жанашырлық қасиеттерін қалыптастырамыз.
Бұл – қоғамдағы өзара көмек пен
мейірімділік мәдениетін көтерудің ең
төте жолы.
Болашаққа
салынған сенімді қадам
Қорытындылай
келе, мектеп оқушыларына алғашқы
медициналық көмек көрсетудің қыр-сырын
үйрету – келешек ұрпақтың қауіпсіздігі
мен денсаулығы үшін жасалып жатқан ең
игі істердің бірі. Бұл білім оқушыларға
күнделікті өмірде де, болашақ мамандық
таңдауда да үлкен септігін тигізеді.
Әрбір мектеп қабырғасынан шыққан жас
азамат өзінің ғана емес, жақындары мен
айналасындағы адамдардың өміріне араша
түсе алатын білікті де батыл тұлға болып
қалыптасуы тиіс.