Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ 4 курс студенті

Қаймұханова Ж.Ж.

Ғылыми жетекші: Тленчиева Н.С.

педагогика ғ.к., доцент м.а.

Адилова Э.Т.

PhD доктор, доцент м.а.

Мектеп психологы ретіндегі тәжірибе және оқушылармен жұмыс жүргізудің психологиялық тәсілдері

Мектеп психологы ретіндегі тәжірибем мен үшін үлкен кәсіби және жеке өсу кезеңі болды. Жасөспірімдермен жұмыс істеу, олардың психоэмоциялық жағдайларын түсіну және қолдау көрсету ерекше жауапкершілікті талап ететін процесс болып табылады. Оқушылардың ішкі жан дүниесі мен сезімдерін дұрыс түсіну, олардың әлеуметтенуінде пайда болатын мәселелерді шешуге көмектесу маңызды. Осы мақсатта мен түрлі психологиялық әдістерді қолдана отырып, олармен тиімді жұмыс істедім. Бұл тәжірибе мені кәсіби тұрғыдан да, адам ретінде де байытты.

Әңгімелесу әдісі – мектеп психологының ең маңызды құралының бірі болып табылады. Әрбір әңгімелесу барысында мен оқушылардың сезімдеріне құлақ асып, олардың ойларымен бөлісуіне мүмкіндік бердім. Әсіресе, жасөспірімдер үшін бұл әдіс ерекше маңызды, өйткені олар өздерін түсінетін адамға деген қажеттілікті сезінеді. Әңгімелесу арқылы олардың мәселелерін анықтап, қолдау көрсетіп, өзін-өзі танып білуіне көмектестім. Бұл әдіс оларға ішкі қорқыныштарынан арылып, өз-өздерін сенімді сезінуге көмектесті. Сонымен қатар, әңгімелесу кезінде мен тек кеңес беруші ғана емес, тыңдаушы рөлінде болдым, бұл оларға өздерін бағаланған және түсінілген сезімін тудырды.

Психодиагностикалық әдістер оқушылардың психологиялық жағдайын анықтауда аса маңызды рөл атқарады. Әртүрлі сауалнамалар мен тесттер арқылы олардың эмоциялық жағдайы мен мінез-құлқын бағалап, қиындықтары мен мүмкіндіктерін анықтадым. Мысалы, депрессия, мазасыздық деңгейін анықтауға арналған арнайы тесттер және эмоционалды интеллектті бағалау сауалнамалары қолданылды. Бұл әдіс оқушыларға нақты бағыт-бағдар беру үшін қажет болатын деректерді ұсынды, сондай-ақ әр баланың ерекшеліктерін ескере отырып, жеке жұмыс жоспарын құруға мүмкіндік берді. Әрбір тесттің нәтижесі жеке талқыланып, балаларға әрі ата-аналарға психологиялық көмек көрсету жоспарланды.

Арт-терапия шығармашылық арқылы эмоциялар мен мәселелерді сыртқа шығарудың тиімді тәсілі ретінде қолданылды. Оқушылардың сурет салу, мүсіндеу немесе басқа шығармашылық жұмыстар арқылы өз ішкі әлемін түсінуге және эмоцияларын жеңуге ықпал еттім. Бұл әдіс жасөспірімдердің өздерінің психологиялық жағдайын жеңілдетуіне, мәселелерін сыртқа шығаруға және өздерін жақсы түсінуіне мүмкіндік берді. Арт-терапияның артықшылығы – ол балаларға психологиялық күйзелістерді бейнелеу арқылы оларды шешуге жол ашады. Сондай-ақ, бұл әдіс жасөспірімдерге өз сезімдері мен эмоцияларына қатысты сөз таба алмай жатқанда қолдау көрсетеді.

Топтық тренингтер мен рөлдік ойындар оқушылардың әлеуметтік дағдыларын дамытуға көмектесті. Әр оқушы топтық жұмыстар мен тапсырмалар арқылы өзін көрсетіп, бір-бірімен қарым-қатынас жасау дағдыларын үйренді. Бұл әдіс балалардың әлеуметтік ортада өзін-өзі танытуына, өз ойларын ашық білдіруіне және әлеуметтік қолдау табуына ықпал етті. Топтық тренингтер арқылы оқушылардың бір-бірімен дұрыс қарым-қатынас орнатуға, топ ішінде ынтымақтастықты сезінуге, және проблемалар мен қақтығыстарды шешуде конструктивті тәсілдерді қолдануға дағдыланды.

Мектеп психологы ретіндегі жұмыс мен үшін жаңа тәжірибе ғана емес, балалардың өміріндегі маңызды өзгерістердің куәсі болу мүмкіндігі болды. Әрбір оқушының өмірінде оң өзгерістер енгізу, оларға психологиялық көмек көрсетіп, болашақта қиындықтармен күресуге дайын болуға көмектесу менің басты мақсатым болды. Психологиялық әдістердің тиімділігі мен нәтижесі балалардың өздерін дұрыс түсінуі мен өмірдегі қиындықтарды жеңуде маңызы зор екенін көрсетті. Әсіресе, жасөспірімдердің эмоциялық жағдайын жақсартуда, олардың өзіндік құндылықтарын арттыруда, әлеуметтік бейімделуінде психологиялық әдістердің көмегі орасан зор болды. Мектептегі психолог ретіндегі тәжірибе маған үлкен жауапкершілік жүктесе де, әрбір өзгеріс пен жетістік мен үшін үлкен жетістіктердің бірі болды.