Мектепке дейінгі ұйымдағы бақылау-талдау
қызметі
(МДҰ меңгерушісі, әдіскері үшін
жаднама)
Бақылау маңызды басқару функциясы болып есептеледі.
Басшы мектепке дейінгі ұйымның даму жолдарын болжай білуі, болашаққа мақсат қоя білуі керек. Бұл шағын аудандағы әлеуметтік-педагогикалық, демографиялық ахуал туралы ақпаратты жедел алу және талдау; мектепке дейінгі ұйымдар қызметкерлерінің (бұдан әрі - МДҰ) жұмысы кезінде ғана мүмкін болады.
МДҰ басшысының жұмыс бағыттарының бірі оның әртүрлі бөлімдерінің қызметін бақылауды ұйымдастыру болып есептеледі. Бұл жағдайда бақылау функцияларын МДҰ әкімшілігінің құрамына кіретін және оның қызмет бағыттарының біріне жауап беретін жауапты тұлғалар арасында дұрыс бөлу өте маңызды.
Әдетте, әдіскер – білім беру процесіне, медбике – медициналық қызметке, оның ішінде сауықтыру мен тамақтануға, ал шаруашылық меңгерушісі – шаруашылық қызметке жауап береді.
Осы үш бағыт бойынша жұмысты егжей-тегжейлі бақылауды мамандар жүзеге асыра алады, ал басшы жалпы мәселелерді жедел шеше білуі және ең өзекті мәселелерге назар аударуы керек.
Бақылаудың екі түрін ажыратуға болады: сыртқы және ішкі бақылау.
|
Бақылау параметрлері |
Сыртқы бақылау |
Ішкі бақылау |
|
Бақылауды анықтау |
білім беру, денсаулық сақтау, санитарлық және басқа да ұйымдар тарапынан орын алады. Сыртқы бақылау тәртібі қолданыстағы құқықтық және нормативтік базамен айқындалады. |
осының күшімен қамтамасыз етіледі. Ішкі бақылау тәртібі ұйым туралы Жарғыда, лауазымдық нұсқаулықтарда және басшылықтың бұйрықтарында айқындалады. |
|
Бақылаудың мақсаты |
Әр баланың әлеуметтік қорғалуын және олардың қалыпты дамуы үшін қажетті білім беру минимумын алу кепілдігін қамтамасыз ету. |
Барлық жас топтарында тәрбие білім беру процесін жетілдіру және әр педагогке нақты көмек беру. |
|
Бақылаудың мазмұны |
Шағын ауданды маркетингтік зерттеу:
|
МДҰ қызметіндегі әртүрлі аспектілердің мазмұнын бақылау:
|
|
Бақылауға қойылатын талаптар |
бақылау педагогтердің еңбегінің, ұжым жұмысының артықшылықтары мен педагогикалық тиімділігін анықтауы керек. |
|
|
МДҰ меңгерушісі бақылауының мазмұны |
Бақылау мақсаты→бақылау нысаны→бақылау жоспарын құру→ақпарат жинау (тәрбиешілер, тәрбиеленушілер және МДҰ тәрбиеленушілерін мектепке оқуға дайындауға қатысқан басқа да тұлғалардың көмегімен)→зерттелгенді бастапқы \талдау (құжаттаманы зерделеу, алынған құжаттарды өңдеу, ақпарат, сауалнама парақтарын толтыру, алынған мәліметтерді педагогикалық кеңесте талқылау, оларды талдау және түсіндіру) → ұсыныстар әзірлеу (педагогикалық кеңесте түзету бағыттарын бекіту тәрбие-білім беру үдерісі, оңды дәстүрлерді бекіту, педагогикалық озық тәжірибе) → ұсынымдардың орындалуын тексеру. |
|
|
||
|
Әдіскер бақылауының мазмұны |
|
|
Мектепке дейінгі ұйымдағы әдістемелік жұмыс басқарушылық қызмет болып есесптеледі, өйткені ол бүкіл педагогикалық ұжымның жұмысын білім беру бағдарламасының міндеттерін шешуге бағыттауға арналған. Осыған байланысты, жоспарлы, жүйелі бақылауды ұйымдастырусыз мектепке дейінгі ұйымның оңтайлы жұмыс істеуін қамтамасыз ету мүмкін емес.
Бақылау мектепке дейінгі ұйым қызметкерлерінің жұмыс сапасы туралы ақпарат алудың негізгі көздерінің бірі бола отырып, басқарушылық шешімдер қабылдауға негіз болады; мектепке дейінгі ұйымда барлығы педагогикалық процестің мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес орындалатындығын анықтауға, сондай-ақ табылған кемшіліктерді жоюдың жолдары мен әдістерін анықтауға мүмкіндік береді.
Егер бақыланатын қызметкер бағалаудың объективтілігіне сенімді болса, оны пайдалы ақпарат ретінде қабылдаса, анықталған кемшіліктерді жою жолдарын білсе, оларды жойғысы келсе және оған қажетті көмек көрсетілетініне сенімді болса, мұғалімдердің жұмысын бақылау және бағалау тиімдірек болады.
Мектепке дейінгі ұйымда бақылаудың келесі түрлері қолданылады:
-
жедел, оның ішінде: ескерту /есепке алуды қажет етпейді / педагогикалық кеңеске, ата-аналар жиналысына дайындық, сценарийлерді талқылау…//
-
тақырыптық / педагогикалық кеңестердің тақырыптары бойынша жылына 1-2 р./, оның ішінде: қорытынды; дербес (жас мамандарға көмек көрсету мақсатында);
-
фронтальді/ бір қызметкердің лауазымдық міндеттерін орындауы әкімшіліктің қалауы бойынша 5 жылда 1 реттен артық емес/, оның ішінде: алдын ала; ағымдағы; қорытынды;
-
екінші /педагогикалық кеңестердің шешімдерін, ағымдағы бақылау ұсыныстарын орындау – ай сайын/;
-
шығармашылық есептер /педагогикалық кеңеске, біз тексермеген адамдар/;
-
қорытынды;
-
байқау-конкурсы
-
өзін-өзі бақылау /өзін-өзі талдау, қызметті түзетумен ішінара бақылау;
-
нақты жасалған тексеру сызбасымен өзара бақылау / жабдықтау/;
-
мониторинг, экспресс-диагностика.Бақылаудың ең көп таралған үш түрі: жедел, тақырыптық, қорытынды. Кез келген бақылау белгілі бір ретпен ұйымдастырылады және жүзеге асырылады.
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту
Мектепке дейінгі ұйымдағы бақылау-талдау
қызметі
(МДҰ меңгерушісі, әдіскері үшін
жаднама)
Бақылау маңызды басқару функциясы болып есептеледі.
Басшы мектепке дейінгі ұйымның даму жолдарын болжай білуі, болашаққа мақсат қоя білуі керек. Бұл шағын аудандағы әлеуметтік-педагогикалық, демографиялық ахуал туралы ақпаратты жедел алу және талдау; мектепке дейінгі ұйымдар қызметкерлерінің (бұдан әрі - МДҰ) жұмысы кезінде ғана мүмкін болады.
МДҰ басшысының жұмыс бағыттарының бірі оның әртүрлі бөлімдерінің қызметін бақылауды ұйымдастыру болып есептеледі. Бұл жағдайда бақылау функцияларын МДҰ әкімшілігінің құрамына кіретін және оның қызмет бағыттарының біріне жауап беретін жауапты тұлғалар арасында дұрыс бөлу өте маңызды.
Әдетте, әдіскер – білім беру процесіне, медбике – медициналық қызметке, оның ішінде сауықтыру мен тамақтануға, ал шаруашылық меңгерушісі – шаруашылық қызметке жауап береді.
Осы үш бағыт бойынша жұмысты егжей-тегжейлі бақылауды мамандар жүзеге асыра алады, ал басшы жалпы мәселелерді жедел шеше білуі және ең өзекті мәселелерге назар аударуы керек.
Бақылаудың екі түрін ажыратуға болады: сыртқы және ішкі бақылау.
|
Бақылау параметрлері |
Сыртқы бақылау |
Ішкі бақылау |
|
Бақылауды анықтау |
білім беру, денсаулық сақтау, санитарлық және басқа да ұйымдар тарапынан орын алады. Сыртқы бақылау тәртібі қолданыстағы құқықтық және нормативтік базамен айқындалады. |
осының күшімен қамтамасыз етіледі. Ішкі бақылау тәртібі ұйым туралы Жарғыда, лауазымдық нұсқаулықтарда және басшылықтың бұйрықтарында айқындалады. |
|
Бақылаудың мақсаты |
Әр баланың әлеуметтік қорғалуын және олардың қалыпты дамуы үшін қажетті білім беру минимумын алу кепілдігін қамтамасыз ету. |
Барлық жас топтарында тәрбие білім беру процесін жетілдіру және әр педагогке нақты көмек беру. |
|
Бақылаудың мазмұны |
Шағын ауданды маркетингтік зерттеу:
|
МДҰ қызметіндегі әртүрлі аспектілердің мазмұнын бақылау:
|
|
Бақылауға қойылатын талаптар |
бақылау педагогтердің еңбегінің, ұжым жұмысының артықшылықтары мен педагогикалық тиімділігін анықтауы керек. |
|
|
МДҰ меңгерушісі бақылауының мазмұны |
Бақылау мақсаты→бақылау нысаны→бақылау жоспарын құру→ақпарат жинау (тәрбиешілер, тәрбиеленушілер және МДҰ тәрбиеленушілерін мектепке оқуға дайындауға қатысқан басқа да тұлғалардың көмегімен)→зерттелгенді бастапқы \талдау (құжаттаманы зерделеу, алынған құжаттарды өңдеу, ақпарат, сауалнама парақтарын толтыру, алынған мәліметтерді педагогикалық кеңесте талқылау, оларды талдау және түсіндіру) → ұсыныстар әзірлеу (педагогикалық кеңесте түзету бағыттарын бекіту тәрбие-білім беру үдерісі, оңды дәстүрлерді бекіту, педагогикалық озық тәжірибе) → ұсынымдардың орындалуын тексеру. |
|
|
||
|
Әдіскер бақылауының мазмұны |
|
|
Мектепке дейінгі ұйымдағы әдістемелік жұмыс басқарушылық қызмет болып есесптеледі, өйткені ол бүкіл педагогикалық ұжымның жұмысын білім беру бағдарламасының міндеттерін шешуге бағыттауға арналған. Осыған байланысты, жоспарлы, жүйелі бақылауды ұйымдастырусыз мектепке дейінгі ұйымның оңтайлы жұмыс істеуін қамтамасыз ету мүмкін емес.
Бақылау мектепке дейінгі ұйым қызметкерлерінің жұмыс сапасы туралы ақпарат алудың негізгі көздерінің бірі бола отырып, басқарушылық шешімдер қабылдауға негіз болады; мектепке дейінгі ұйымда барлығы педагогикалық процестің мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес орындалатындығын анықтауға, сондай-ақ табылған кемшіліктерді жоюдың жолдары мен әдістерін анықтауға мүмкіндік береді.
Егер бақыланатын қызметкер бағалаудың объективтілігіне сенімді болса, оны пайдалы ақпарат ретінде қабылдаса, анықталған кемшіліктерді жою жолдарын білсе, оларды жойғысы келсе және оған қажетті көмек көрсетілетініне сенімді болса, мұғалімдердің жұмысын бақылау және бағалау тиімдірек болады.
Мектепке дейінгі ұйымда бақылаудың келесі түрлері қолданылады:
-
жедел, оның ішінде: ескерту /есепке алуды қажет етпейді / педагогикалық кеңеске, ата-аналар жиналысына дайындық, сценарийлерді талқылау…//
-
тақырыптық / педагогикалық кеңестердің тақырыптары бойынша жылына 1-2 р./, оның ішінде: қорытынды; дербес (жас мамандарға көмек көрсету мақсатында);
-
фронтальді/ бір қызметкердің лауазымдық міндеттерін орындауы әкімшіліктің қалауы бойынша 5 жылда 1 реттен артық емес/, оның ішінде: алдын ала; ағымдағы; қорытынды;
-
екінші /педагогикалық кеңестердің шешімдерін, ағымдағы бақылау ұсыныстарын орындау – ай сайын/;
-
шығармашылық есептер /педагогикалық кеңеске, біз тексермеген адамдар/;
-
қорытынды;
-
байқау-конкурсы
-
өзін-өзі бақылау /өзін-өзі талдау, қызметті түзетумен ішінара бақылау;
-
нақты жасалған тексеру сызбасымен өзара бақылау / жабдықтау/;
-
мониторинг, экспресс-диагностика.Бақылаудың ең көп таралған үш түрі: жедел, тақырыптық, қорытынды. Кез келген бақылау белгілі бір ретпен ұйымдастырылады және жүзеге асырылады.
шағым қалдыра аласыз


