Мектептегі буллингтің алдын алу

«Қарабұта орта мектебі» КММ

БАЯНДАМА

Тақырыбы:

«Мектептегі буллингтің алдын алу»

МЕКТЕПТЕГІ БУЛЛИНГТІҢ АЛДЫН АЛУ

Бүгінгі таңда мектептегі өзекті мәселелердің бірі – буллинг, яғни бір оқушының екінші оқушыға әдейі, жүйелі түрде қысым көрсетуі.

Буллинг дегеніміз не?

бұл:

• мазақтау

• қорлау

• кемсіту

• қорқыту

• күш көрсету
  сияқты әрекеттердің қайталанып жасалуы.

Буллингтің түрлері:

• Физикалық буллинг – итеру, ұру

• Психологиялық буллинг – қорлау, кемсіту

• Вербалды буллинг – балағат сөздер айту

• Кибербуллинг – интернет арқылы қорлау

Буллингтің себептері:

• Тәрбие кемшілігі

• Отбасындағы түсініспеушілік

• Өз-өзін көрсетуге тырысу

• Басқадан ерекшеленген оқушыларды қабылдамау

• Бақылаудың аздығы

Буллингтің салдары:

Буллингке ұшыраған балада:

• қорқыныш

• тұйықтық

• сабаққа қызығушылықтың төмендеуі

• өз-өзіне сенімсіздік

пайда болады.

Ал буллинг жасаған балада:

• агрессия

• тәртіп бұзу

• заңға қайшы әрекеттерге бейімділік қалыптасады.

Буллингтің алдын алу жолдары:

1. Сенімді орта қалыптастыру

Оқушы өзін қауіпсіз сезінуі тиіс.

2. Ашық әңгіме жүргізу

Балалармен буллинг туралы жиі сөйлесу керек.

3. Құрметке тәрбиелеу

Әр бала – жеке тұлға екенін түсіндіру.

4. Ерте анықтау

Мұғалімдер мен ата-аналар баланың мінезіндегі өзгерістерді байқап, дер кезінде әрекет етуі қажет.

5. Мектеп пен ата-ана байланысы

Бірлескен жұмыс – ең тиімді жол.

6. Психологиялық қолдау

Қажет жағдайда мектеп психологының көмегіне жүгіну.

Оқушыларға кеңес:

• Біреуді мазақтама

• Көмек сұраудан қорықпа

• Қиын жағдайда мұғалімге немесе ата-анаға айт

• Досыңа қолдау көрсет

Буллингті қалай ерте анықтауға болады?

Ата-ана мен мұғалімдер келесі белгілерге назар аударуы тиіс:

• Бала мектепке барғысы келмейді

• Көңіл-күйі түсіңкі, тұйық болады

• Достарымен араласпайды

• Сабақ үлгерімі төмендейді

• Денесінде түсініксіз жарақаттар болуы мүмкін

• Телефоннан кейін мазасызданады (кибербуллинг белгісі)

Буллингке кімдер жиі ұшырайды?

• Ұялшақ, тұйық балалар

• Жаңа келген оқушылар

• Сырт келбеті немесе мінезі өзгеше балалар

• Өгей немесе толық емес отбасында тәрбиеленетін балалар

Буллингтің алдын алудағы нақты шаралар:

Мектеп деңгейінде:

• “Буллингке жол жоқ!” тақырыбында тәрбие сағаттарын өткізу

• Психологпен жеке және топтық жұмыстар

• Сенім жәшігін орнату

• Анонимді сауалнамалар жүргізу

Сынып деңгейінде:

• Достық, сыйластық тақырыбында әңгімелер

• Топтық ойындар, тимбилдинг

• Әр оқушыны ортаға тарту

Буллинг жағдайында не істеу керек?

Егер бала жәбір көрсе:

• Сабыр сақтау

• Дереу мұғалімге немесе ата-анаға айту

• Дәлелдерді сақтау (хабарламалар, скриншоттар)

Егер бала буллинг жасаса:

• Себебін анықтау

• Жазалаудан бұрын түсіндіру

• Психологиялық жұмыс жүргізу

Маңызды ескерту:

Буллинг – бұл тек тәртіп бұзушылық емес, кей жағдайда құқықбұзушылық болып есептеледі. Сондықтан оның алдын алу – өте маңызды.

Қысқа ұрандар (плакатқа немесе слайдқа):

• “Бірге болсақ – күшті боламыз!”

• “Мазақ емес – құрмет көрсет!”

• “Әр бала – ерекше!”

• “Буллингке жол жоқ!”

Қорытынды ой:

Баланың қауіпсіздігі – тек мектептің емес, ата-ана мен қоғамның ортақ міндеті.
Мейірімділік пен түсіністік арқылы біз буллингсіз орта қалыптастыра аламыз.