Мектептегі психолог жұмысының маңызы

Болтаева А.М.¹, Адилова Э.Т. ² Мырзахметова Ж., Е.^3
1 Әл-Фараби ат. ҚазҰУ, психол. ғ.к.
² Әл-Фараби ат. ҚазҰУ, PhD доктор, доцент м.а.
³ Әл-Фараби ат. ҚазҰУ-нің 4 курс студенті

Қазіргі заманғы білім беру ортасы оқушылардың тек академиялық жетістіктеріне ғана емес, сонымен қатар олардың психологиялық әл-ауқатына да жоғары талаптар қояды. Үздіксіз стресс, оқу процесіне бейімделу және тұлғааралық қарым-қатынас жағдайында мектеп психологы балаларға, мұғалімдерге және ата-аналарға қолдау көрсетуде маңызды рөл атқарады. Мектепте өндірістік тәжірибеден өту барысында мен психолог жұмысының маңыздылығын және оның оқушылардың эмоционалдық жағдайы мен дамуына әсерін түсіндім.

Мектеп психологының жұмысы кең ауқымды міндеттерді қамтиды:

Психологиялық диагностика – Люшер тесті, Басса-Дарки тесті, «Үй-ағаш-адам» әдісі және басқа да психодиагностикалық әдістерді қолдана отырып, оқушылардың мазасыздық деңгейін, өзін-өзі бағалау және мектеп ортасына бейімделу деңгейін зерттеу.

Жеке және топтық кеңес беру – оқу, әлеуметтік бейімделу, тұлғааралық қақтығыстар сияқты қиындықтарға тап болған оқушыларға қолдау көрсету.

Психологиялық профилактика – стресске төзімділік, эмоционалдық интеллектті дамыту, буллингтің алдын алу бойынша тренингтер мен сабақтар өткізу.

Мұғалімдермен және ата-аналармен жұмыс – ата-ана-бала қарым-қатынасы, мұғалімдердің кәсіби күйіп кетуінің алдын алу, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалармен өзара әрекеттесудің ерекшеліктері бойынша кеңес беру.

Қолайлы психологиялық климат қалыптастыру – жанжалдарды шешуге көмектесу, мектепте қауіпсіз және жайлы атмосфераны қалыптастыру.

Өзім өткен өндірістік тәжірибе кезінде мен мектеп психологының жұмысының әртүрлі аспектілеріне қатыстым. Маңызды міндеттердің бірі – оқушылардың мазасыздық деңгейі мен эмоционалдық жағдайын анықтауға мүмкіндік беретін диагностикалық тесттер жүргізу болды. Жеке кеңес беру барысында қарым-қатынас пен оқуда қиындықтарға тап болған оқушыларға қолдау көрсету мүмкіндігі болды.

Сонымен қатар, мен қарым-қатынас дағдыларын дамыту және стресстік жағдайларды жеңуге арналған тренингтерді ұйымдастыруға қатыстым. Әсіресе, өз эмоцияларын танып, дұрыс жеткізуге үйренген бастауыш сынып оқушыларымен жұмыс ерекше әсер қалдырды. Сондай-ақ, ата-аналар мен мұғалімдермен психологтың жұмысын бақылау мүмкіндігі болып, бұл маманның кешенді тәсілінің маңыздылығын түсінуге көмектесті.

Өндірістік тәжірибе мектептегі психолог жұмысының өте қажет екенін көрсетті. Психолог балаларға эмоционалдық қиындықтарды жеңуге, өзіне деген сенімділікті арттыруға, оқу процесіне бейімделуге көмектеседі. Мұғалімдер мен ата-аналарға көрсетілетін қолдау үйлесімді білім беру кеңістігін құруға ықпал етеді.

Мектеп психологы – бұл тек маман ғана емес, сонымен қатар балалардың психологиялық әл-ауқатын қалыптастыратын, жанжалдардың алдын алатын және олардың үйлесімді дамуына ықпал ететін тұлға. Бұл саланы дамытуды жалғастыру, заманауи әдістерді енгізу және білім беру мекемелерінде психологиялық көмектің маңыздылығы туралы хабардар болуды арттыру қажет.

Менің мектептегі психолог және жалпы психология саласындағы кәсіби дағдыларымның қалыптасуы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде (ҚазҰУ) алған біліміммен тікелей байланысты. ҚазҰУ – Қазақстандағы жетекші жоғары оқу орындарының бірі, және мұнда психология саласындағы үздік білім беру бағдарламалары ұсынылады. Университетте алған теориялық білімімді мектептегі тәжірибеммен ұштастыру арқылы мен нақты жағдайларда психологиялық қолдау көрсетудің маңыздылығын терең түсіндім.

ҚазҰУ-да оқыту барысында мен психологиялық диагностика, кеңес беру әдістері, топтық тренингтер өткізу және эмоционалды интеллектті дамыту бойынша құнды білім алып, оларды мектептегі өндірістік тәжірибеде қолдана алдым. Университетіміздің ғылыми-зерттеу базасы, тәжірибелі профессорлық-оқытушылық құрамы және инновациялық әдістері менің кәсіби өсуіме үлкен ықпал етті.

Мектеп психологының жұмысы салауатты білім беру ортасын қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. Өндірістік тәжірибе маған бұл мамандықтың маңыздылығын және оқушылардың психологиялық мәселелерін шешуге кешенді көзқарастың қажеттілігін түсінуге мүмкіндік берді. Алынған тәжірибе менің психология саласындағы кәсіби дамуым мен болашақ жұмысым үшін құнды үлес болды.