Мектептегі қаржылық сауаттылық: Ақшаны бала жастан басқарып үйрену

Мектептегі қаржылық сауаттылық: Ақшаны бала жастан басқарып үйрену

Қазіргі таңда біз жоғары технологиялар мен нарықтық экономика заманында өмір сүріп жатырмыз. Күнделікті өмірде мектеп оқушылары да ақшамен тікелей байланысқа түседі: жол ақысы, мектеп асханасы, қажетті оқу құралдары немесе достарымен бірге уақыт өткізу. Алайда, «ақшаны қалай жұмсау керек, оны қалай үнемдеп, арттыруға болады?» деген сұрақтарға мектеп бағдарламасында әрдайым нақты жауап беріле бермейді.

Болашақ журналист ретінде мен замандастарымның экономикалық ойлау қабілеті мен ерте жастан өз бюджетін жоспарлай алу мәдениетіне ерекше мән беремін. Қаржылық сауаттылық — бұл жай ғана ақшаны үнемдеу емес, бұл — өз болашағыңды нық әрі тәуелсіз етудің басты кепілі. Олай болса, мектеп қабырғасынан бастап қаржылық тәртіпті қалыптастырудың негізгі құпияларын ашайық.

Қаржылық сауаттылық дегеніміз не?

Қарапайым тілмен айтқанда, бұл — табыс пен шығысты теңгерімде ұстау, ақшаны мақсатсыз шашпау және қолда бар қаржыны тиімді құралдар арқылы көбейте білу қабілеті. Көптеген адамдар «ақшаны тек көп табыс тапқанда ғана басқару керек» деп қателеседі. Негізінде, егер адам 1000 теңгені басқара алмаса, ертең миллион теңгені де тиімді жұмсай алмайды.

Заманауи жастар үшін қаржылық сауаттылық — ертеңгі үлкен өмірге қадам басқанда қарыз бен несие торына түспей, өз мақсаттарына (оқуға түсу, саяхаттау, жеке кәсіп ашу) өз бетінше жетудің басты құралы.

«Ақша — жақсы қызметші, бірақ жаман қожайын. Егер сіз оны басқара алмасаңыз, ол сізді басқаратын болады».

Оқушы бюджетін басқарудың 4 алтын ережесі

Күнделікті қалта ақшасын тиімді пайдаланып, алғашқы жинақты қалыптастыру үшін мынадай бірізді қадамдарды орындау қажет:

1

Табыс пен шығысты есептеу

Өзіңізге ай сайын ата-анаңыздан немесе қосымша жұмыстан қанша ақша түсетінін және оның қайда кетіп жатқанын жазып отырыңыз. Бұл үшін арнайы мобильді қосымшаларды немесе қарапайым блокнотты пайдалануға болады. Сонда сіз «ақшам қайда кетіп қалды?» деп таңғалмайсыз.

2

Қажеттілік пен қалауды ажырату

Кез келген затты сатып алмас бұрын өзіңізге сұрақ қойыңыз: «Бұл маған шынымен қажет пе , әлде бұл жай ғана сәтсіз эйфория, өткінші қалауым ба ?». Егер ол затсыз өміріңіз тоқтап қалмаса, сатып алуды бірнеше күнге шегере тұрыңыз.

3

Нақты қаржылық мақсат қою

Ақшаны жай ғана жинай беру қызықсыз әрі тиімсіз. Нақты мақсат белгілеңіз: мысалы, «жаңа ноутбук алу» немесе «жазғы тіл курсына қаражат жинау». Мақсат болған жерде ақшаны мақсатсыз жұмсауға деген құлық азаяды.

4

«Алдымен өзіңе төле» ережесі

Қолдыңызға қалта ақшасы немесе кез келген табыс түскенде, оның ең кемі 10-20%-ын бірден жинаққа (копилкаға немесе балаларға арналған депозиттік картаға) салып тастаңыз. Қалған ақшаны күнделікті қажеттіліктерге жұмсаңыз. Бұл әдет сіздің алғашқы қаржылық қауіпсіздік жастығыңызды құрайды.

Болашақ журналистің түйіні

Мен, болашақ журналист ретінде, бұл тақырыпты заманауи мектептерде міндетті пән ретінде оқытылуын қолдаймын. Экономикалық тұрғыдан сауатты, ақшаның қадірін білетін және оны дұрыс бағытқа жұмсай алатын жастар — ертеңгі күні еліміздің экономикасын өрге сүйрейтін нағыз кәсіпкерлер мен саналы азаматтар буыны. Қаржылық тәртіп адамды еркіндікке, жауапкершілікке және жүйелі ойлауға тәрбиелейді.

Қорытынды

Қаржылық сауаттылық — бұл тек бай адамдардың айналысатын ісі емес, бұл — әрбір мектеп оқушысына қажетті өмірлік маңызды дағды. Ust.kz порталының оқырман жастары мен ата-аналары! Баланың қаржылық тәрбиесін бүгіннен бастап қолға алайық. Кішкентай кезеңнен басталған үнемшілдік пен дұрыс жоспарлау — болашақтағы үлкен қаржылық табыстар мен тәуелсіздіктің алғашқы баспалдағы!