Мен және менің мамандығым Эссе

Павлодар қаласы «№7 Жалпы орта білім беру бейіндік бейімдеуге мамандандырылған мектебі» мемлекеттік мекеме

Касимова Жанна Айткалиевна педагог – психолог

Мен және менің мамандығым

Эссе

Әсемепаз болма әрнеге

Өнерпаз болсаң арқалан

Сен де бір кірпіш дүниеге

Кетігін тапта бар қалан,

деп өмірден өз орнын тауып, елімізге қажетті маман иесі болу әр адамның  арманы.

Мамандық таңдау-бұл өмірдегі күрделі шешімнің бірі. Өз ісіңді таңдар алдында қандай мамандықтар бар екендігін және бұл мамандықтың не үшін керек екендігін біліп алған жөн. Мамандық жайлы толық түсінік алу үшін: Маман иесі не істейді? Оның қызметінің нәтижесі неге алып келеді? Маман иесі қандай жағдайда жұмыс істейді? деген сұрақтарға жауап таба білу керек. Кәсіби қызметтің нәтижесі – кез келген жұмыстың негізі. Біздің өмірде неге қол жеткізгіміз келетін туралы түсініктің өзі біздің арманымызға жетуге мүмкіндік береді. Әрине, мамандық таңдағанда маманға тек қана білімі мен іскерлігі ғана емес, сондай-ақ оның қабілеті мен жеке қасиеттерін дамыту деңгейі жағынан да қандай талаптар қойылатынын білу маңызды. Кеше ғана ата – анамның аялы алақанында, ұстаздарымның қамқорлығында болған мен, бүгінгі күні өмірден өз орынымды тауып, қоғамға пайдалы еңбекпен айналысатын белсенді азаматшаның бірі болып өмірлік парызымды атқарудамын. Бұл өмірде адамның тағдырын айқындайтын екі нәрсе бар: бірі – өмірлік жолдасы жары болса, екіншісі – мамандық. Ия, мен де осы айтылғанға толықтай келісемін. Мен өз мамандығымды және түсетін жоғары оқу орнымды мектеп аяқтағаннан кейін таңдадым. Қазіргі таңда, Аллаға шүкір, өмірлік жарым да, алтын асықтай ұлдарым да, сүйікті мамандығым да бар.
Мамандық алғың келе ме,
Мамандық өзі немене?
Айналаң толған мамандық,
Айналаң толған өнеге, демекші, әр адам ерте ме, кеш пе өз өмірінде «Қандай мамандық иесі боламын?» деген сұраққа жауап іздейді. Мамандық таңдау – өте жауапты іс. Өйткені, таңдаған мамандығың ертеңгі сенің өмірің, болашағың, қоғамның болашағы, еліміздің ертеңі. Өзіміз таңдаған мамандық саласында өмір бойы қызмет атқарамыз. Мамандықтың саны әр алуан: дәрігер, мұғалім, ұшқыш, есепші, аспаз, қаржыгер, архитектор, механик, көлік жүргізуші, сатушы және т.б. Бірақ бұларды байланыстыратын маңызды факт – бұлар бәрі халық үшін қызмет атқарады. Адамдар мамандықты жүрегінің қалауы бойынша таңдауы керек. Өйткені, әрбір адамның болашағы таңдаған мамандығына тікелей байланысты. Өз ісін жақсы көріп, үлкен жауапкершілікпен атқарғанда ғана бақытты болады, жұмысы да алға басады. Ал жүрегі қаламаған мамандық иелері көп қиындықтарға кездеседі.
З.Фрейд: «Адам жанын түсіне білу, оны зерттей білу- үлкен өнер» дегендей, менің таңдаған мамандығым – психолог. Қиындығы мен қызығы мол осы мамандықты жас күнімнен армандадым. Адам баласына көмектесу – игілікті істердің бастысы. Менің мамандығым ең қажет мамандықтардың бірі. Сондықтан мамандығымды мақтаныш тұтамын. Жеке менің ойым, психолог тіл байлығы мол, өзгені тыңдай білетін, жөнімен ақыл айта білетін, жанашыр, сыпайы, саналы адам және адам жанын түсініп қана қоймай оларды дұрыс жолға салуда және тәрбиелеуде игілікті жұмыстарға қол жеткізетін маман.
Білім беру саласында жұмыс істеп келе жатқаныма бірнеше жылдар болды, психолог болғаныма жетінші жыл. Осы мамандықты тандауыма заман талабы әсер етті. Жұмыс істеу барысында оқушылар құрамын саралай отырып, мемлекеттің жүргізіп отырған саясатының дұрыстығына көзім жетті. Оқушылардың жас ерекшеліктері, әлеуметтік жағдайы әртүрлі, не бір дау-даяның мәнісін дұрыс түсіне алмаған азаматтар. Оларға психологтің көмегі қажет-ақ. Мен өз жұмысымды оқушылардың білімі және рухани деңгейіне қарай құруға тырысамын. Жұмыстың негізгі бағыттары: оқушылармен, жасөспірімдермен, келеңсіз отбасылардан шыққандармен, бала тәрбиесімен айналысатын аналармен әңгімелесу және т.б. Қолданатын әдістерім: әңгіме, тестілеу, тренинг, ойындар, сауалнама. 
Мектепті бітіріп шыққан оқушылардың негізгі мақсаты өмір жолын жоспарлау. Ал психологиялық тұрғыдан оқушыдан күтетін нәтижелердің бірі – түлектердің тұлға ретінде қалыптасуы.

«Мен бір жұмбақ адаммын» оны да ойла – деп Ұлы Абай атамыз айтқандай, әрбір тұлға – жұмбақ. Сол жұмбақтың кілтін тауып, жүрек кілтін аша білу, әрбір жүректің құпия сырын оқи білу мен қалаған мамандықтың ғажайып тылсым сыры.
Сондықтан мен өз мамандығымды қоғамға қажеттілігін сезіне отырып, ерекше жақсы көрем және жақсы психолог  болу үшін барлық ерік –жігерімді сарп етуге әзірмін.

Түркі тілдес халықтың "жеті рет өлшеп, бір рет кес" деген нақыл сөзін ұран етіп, мамандықты дұрыс таңдау керектігін ұмытпайық.
Әлемде өзі қаламайтын мамандық иесі болып жүрген қаншама адам бар, өз жұмысын жанымен сүйіп істейтін адамдардың да саны аз емес. Мамандық таңдаудан жаңылмай, өз өміріңіздің бір кірпішін дұрыс қалауыңызға тілектеспін.