Өзін-өзі тану сабақ жоспары

Бөлім 3

Қоғамдағы өмір

Мұғалімнің

аты-жөні, тегі

Тамара.Наханова

Мерізімі:

Сыныбы: 10 «а», «ә», «б»

Оқушылар саны:

Қатыспағаноқушылар:

№ 19 сабақтың тақырыбы

Мен сенің өміріңнің жалғасымын

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Адам өміріндегі жалпыадамзаттық, отбасылық және ұлттық құндылықтардың өзара байланысын және арақатынасын түсіну.

Адамның өзін-өзі анықтауындағы отбасының ролі.

Құндылық

Сүйіспеншілік

Қасиеттер

Мейірімділік,қайырымдылық,еңбекқорлық

Сабақтыңмақсаты

Оқушыларға отбасындағы ұрпақтар жалғастығы, сабақтастығы туралы түсіндіре отырып, сүйіспеншілік құндылығының мәнін ашу.

Сабақтыңміндеттері

Білімділік:оқушыларға отбасындағы ұрпақтар жалғастығы туралы түсіндіру;

Дамытушылық:отбасындағы ауызбіршілік, мейірімділік, еңбекқорлық қасиеттерін дамыту;

Тәрбиелік: оқушыларды қайырымды, қамқор болуға тәрбиелеу.

Сабақбарысы

Сабақтыңкезеңдері

Педагогтіңіс-әрекеті

Оқушының

іс-әрекеті

Ресурстар

Ұйымдастырукезеңі

1. Жағым-дыкөңіл күй

Мұғалімоқушылардыңсабаққақатысуынтексереді.

5 Т – ережесі:

1. Тәртіп.

2. Талап.

3. Тыныштық.

4. Тазалық.

5. Татулық.

Ережені еске түсіріп, сыныптың тәртібін сақтап, оқып - білуге талаптанып, тыныштықты орнатып, тазалықты сақтап, бүгінгі күнді татулықпен өткізуге шақырады.

              Нұрғабөлену

     Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ-қолыңдарыңызды айқастырмаңыздар. Қолыңызды тізеңізге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізд і жұмуларыңызды өтінемін.

Елестетіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлапбарады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі орналасқан. Гүлдің түйнегі нұрдан баяу ашылып келеді. Балғын және таза әсем гүл сіздің әр ойыңызды, әрсезіміңізді, эмоцияңыз бен тілек-қалауыңызды  шайып, жүрегіңіздіңқауызынашты.

Нұрсәулесісіздіңбойыңызғаақырынтарайбастағанынелестетіңіз. Олбіртіндепкүшейетүсуде. Оймен осы нұрдықолдарыңызғатүсіріңіз. Сіздің  қолдарыңызнұрғабөленіп, сәулешашуда. Қолымыз тек жақсы, ізгіістерістейдіжәнебаршағакөмектеседі. Нұраяқтарыңызғатарады. Аяқтарыңыз  нұрсәулесіншашуда. Оларсізді тек жақсылықжасауүшінжақсыжерлергеапарады. Оларнұр мен махаббатқұралынаайналды.

Оданәрінұрсіздіңаузыңызға, тіліңізгетарады. Тіліңіз тек шындықтыжәнежақсы, ізгісөздерғанаайтады. Нұрдықұлақтарыңызғабағыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсысөз бен әсемәуендіғанаестиді. Нұркөздерімізге де жетті, көзіміз  тек жақсығақарап, бәріненжақсылықтығанакөреді. Сіздіңбасыңызтүгелдейнұрғабөленіп, басыңызға тек ізгі, сәулелі ой келеді.

Нұрбірте-біртеқарқынжәнешұғыланабастайды, сіздіңденеңізденшығып, жан-жағыңызғасәулешашады. Осы нұрдытуысқандарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызғабағыттаңыз. Нұрдыуақытша  түсініспей, ренжісіпжүргенадамдарға да бағыттаңыз, олардың да жүрегінұрғатолсын.

Осы нұрбүкіләлемге: барлықадамдарға, жан-жануарларға, өсімдіктерге, барлықтіріжанғатаралсы. Ғаламныңбарлықтүпкір-түпкіріненұрбағыттаңыз. Ойшаайтыңыз: «Мен нұрлымын… Нұрменіңішімде… Мен Нұрмын».

ОсындайНұр, МахаббатжәнеТыныштықкүйінде  отыратұрыңыз…

Енді осы Нұрдыжүрегіңізгеорналастырыңыз. Нұрға толы бүкіләлем  сіздің қолыңызда.

Көздеріңізді ашуға болады. Рақмет

Оқушылар сабаққа дайындығын көрсетеді.

Оқушылар жағымды күйге келіп, терең ойлауға бейімделеді.

Ереже жазылған плакат

Оқулық, мұғалімдерге арналған әдістемелік құрал, аудио таспа.

Аудио

таспадан музыка жүріп тұрады

2. Алдын ала берілген үй тапсырмасын тексеру (әңгімелеу)

Оқулықтың 83-бетіндегі Немат Келімбетовтың «Ұлыма хат» әңгімесін оқып келу.

Сұрақтар:

1.Автор өзінің әкесін неліктен шамшыраққа ұқсатады?

2.Автордың «Қазір ойлап қарасам, әкем өз отбасына ғана емес, бүкіл ауылға «Мейіріміділік» деп аталатын пәннен мықтап дәріс беріп кеткен екен» деген сөздерінен не ұқтыңыздар?

3.Автордың әкесінің бойынан қандай қасиеттерді байқадыңыз?

4. Әкесі неліктен әрқашан айналасына көмек көрсетуге дайын болды?

5. «Өмір аспанында өз қанатымен ұша алатын қыран екеніңді балапан кезіңде көрсет» деген тұжырымға өз өміріңізден мысал келтіре аласыз ба? Алған асуларыңыз, шыққан биігіңіз қандай? Қалай жеттіңіз? Кімге (неге) сүйендіңіз?

7. Қыран құс туралы аңыздан өзіңізқандай ой түйдіңіз?

8. Адам мақсатына қол жеткізу үшін не істеу керек?

9.Сіз ата-анаңызға қалай көмектесесіз?

Мұғалім сұрақтардың көмегімен оқушыларды "мейірімділік" және «қайырымдылық»"еңбекқорлық" ұғымдарын түсінуге жетелейді, сонымен қатар олардың өзара байланысын ұғады.

Әкесінің баласына деген сүйіспеншілігін хат арқылы көркем жеткізгендігін оқушылар ерекше сезіммен ұғынады.

Оқулық

3. Жағымды ой-пікір (дәйексөз)

«Ата-ананың қадірін білмеген-ел қадірін біле алмас»

Бауыржан Момышұлы

-Дәйексөздің мағынасын қалай түсінесіздер?

- Ата-ананың қадірі деген сөздің мағынасы қандай?

Мұғалім дәйексөзді қорытындылап, дәптерге жазуды ұсынады.

1. Оқушылар Бауыржан Момышұлының қанатты сөзінің мағынасын талқылайды және бірнеше рет қайталау арқылы есте сақтап, дәптерге жазады.

Оқулық, интерактивті тақта.

4. Оқиғаларайту (әңгімел есу)

Әңгiмелеу

             Жалғыз хат

КамилаҚұдабаева

Анасының үйге кеткеніне екі-үш күн өтпей-ақ Гүлзейнеп одан хат алды.Кешкілік жұмыстан қайтқанда, әдеттегідей почта жәшігін ашып, ішіне қолын жүгіртті.Газет-журналдармен қоса қолына қомақты бір хат ілікті. Бұл қайдан келген «семіз хат?»деп Гүлзейнеп сәл таңырқай конверт сыртына көз жүгіртіп еді, адресі ауыл жақты көрсетіп тұр. Әрі хат жазған қол – өз анасыныкі екенін таныды.

«Не боп қалды екен, өмірі хат жазбаған адам еді, әлде жүрегінің сырқаты қайта ұстап қалды ма?!»,-деп қауіп ойлап, баспалдақтармен жоғары көтеріліп келе жатып-ақ бөлмеге жеткенше шыдамай конверттің шетін жыртып ашты. Үйге кіре сала бірнеше бетке созылған хатты оқи бастады.

«Балам», - деп бастапты анасы хатын.

- Осыны алған беттен-ақ сенің шошып кеткеніңді сеземін. Себебі бұдан бұрын саған хат жазып көрген жоқпын ғой, жалпы балаларымның бірде-біреуіне осы кезге дейін хат жолдамаппын. Бәлкім, оның қажеті де болмаған шығар. Әлде ақ қағазды алдына алып отырған адам тек имандай шынын ғана жазуы керек деп ойлайтыным тежеп келді ме? Яки, мына біздер, соғыс дегеннің өзініңде одан кейінгі бар-жоғының да азабын тартқан әйелдер-нені де болса іште сақтауды әдетке айналдырып үйрендік пе, кім білсін. Әйтеуір, қолыма қалам алуымда, осы хатты бастап жазуымда өзіме оңай соқпады. Бірақ әйтеуір саған бір септігі тиеме деп, сол ауыртпалықтың бәрін жеңгендей боп, осы хатымды жазып отырмын.

Балам, мен ауылға кеткенде көңілің қатты басылып қалғанын байқадым. Менің де, шынын айтсам, еңсем түсіп, ет - жүрегім езіліп, ауылға құр сүлдем жетті. Неге сонша мүжілгенімді білмеймін. Әйтеуір, осы жолы бәрінен баз кешіп кеткім де келді.Бес баланы асырап –бағудың қиындығын әкеңнің барында онша сезбесем керек.Тұрмыстағы қиын нәрсе сендерге жейтін нан, киетін киім тауып беру ғана емес-тін. Біреуден ілгері, біреуден кейін бізде өлмес күнімізді көрдік қой.Жаман атқа қалмай, әйтеуір сендердің беттеріңе шіркеу түсірмей,қатарыңнан кем қылмай өсіруге тырыстым. Әкең марқұм соғыстан алып келген жарадан қайтты ғой. Көзін жұмарда, «Екеумізді табыстарған тағдырға алғыстан басқа айтарым жоқ. Бес бірдей баламен артымда жалғыз қалып бара жатқанын жаныма бәрінен де қатты батады. Ақылың бар адамсың, сен жыламай жүрсең мен де көрде тыныш жатамын...»,-деп кетіп еді. Бірақ қанша қиналсам да, мен сендердің көздеріңді жәудіретіп қойған емеспін. Қайта әкеңнің айтқан сөзі мені жерге қазық қаққандай шегелей түсті. Оның адалдығымен адамгершілігін өмір бойы кіршіксіз ұстандым. Баласына жақсылық тілемейтін ата-ана бар ма өмірде?

Е-е …қарағым, жұбайлық өмірді алып жүруде мемлекетті басқару ісі секілді қиын шаруа... Орыс халқының бір әдемі сөзін оқып едім: «Еркек үйдің бір бұрышын ұстап тұрады, қалған үшбұрышты тіреп тұратын-әйел деген...Солсөзөтеорындыайтылғандепойлаймын…..» .

СоңғысөздердіоқығандаГүлзейнептіңкөзіненүлкенжастамшысытырсетіпхатқатамып,

бірталай жазуды айғыздап, жайылып бара жатты.

Сұрақтар:

1.Гүлзейнеп  хатты оқығанда қандай сезімде болды?

2.Ананың балағадегенсүйіспеншілігінсендерқалай  түсінередіңіздер?

3.Неліктен анасоншақиыншылыққатөзді?

4.Анасы қызын қалай жігерлендірді деп ойлайсыздар?

5. Баланыңанағадегенруханиішкісезімінен не байқалады?

6.Анасы өзінің көрген қиыншылығы арқылы қызына нені түсіндіргісі келді?

Оқушылар мәтінді тыңдап, талқылау сұрақтарына жауап береді.Жауап беру арқылы мәтіннің негізгі ойын ашу аша отырып, анасының қызына деген сүйіспеншілігі негізінде оқушылар мейірімділік, қайырымдылық, еңбекқорлық қасиеттерінің маңызын түсінеді.

Мәтін интернет желісінен алынған

5. Шығармашылық жұмыс

1 –топқа тапсырма: оқулықтағы 1-тапсырма бойынша Әзірбайжан ақыны Низами Гәнжауи және қазақ ақыны Мағжан Жұмабаевтың өлеңдерін оқып, «Венн диаграммасы» арқылы екі өлеңнің айырмашылығы мен ортақ идеясын жазыңыздар.

2-топқа тапсырма: «Галерияны шарлау» әдісімен қабырғаларда ілінген суреттерді тамашалайды, сараптайды, талдайды және жапсырма қағазға пікірін немесе сұрағын жабыстырып кетеді. Галереяға саяхат аяқталған соң, топта суреттердің мазмұнын талқылайды және қорытынды жасайды.

(Қабырғада отбасылық мерекелер, салт-дәстүрлер және құндылықтарды дәріптейтін сурттер ілінеді)

Бүгінгі сабақтан алған білімді бекіту мақсатында шығармашылық тапсырмалар ды оқушылар топпен орындайды.

Оқушылар өз жұмыстарымен таныстыра отыып, өз ойларын ортаға салады.

А4 қағазы,

Фламастерлер, суреттер, оқулық

6. Жобалау қызметі