Меңдібаева Рухия Абайқызы

Баяндама тақырыбы: Жасуша – тіршіліктің негізгі бірлігі

Баяндама мақсаты:
Жасушаның құрылысы мен қызметін түсіндіру, оның тірі ағзалар өміріндегі маңызын ашу.

Кіріспе

Биология ғылымында жасуша – барлық тірі ағзалардың құрылымдық және қызметтік ең кіші бірлігі болып табылады. Өсімдіктер, жануарлар, адам және микроағзалардың барлығы жасушадан тұрады. Жасуша тіршіліктің негізгі қасиеттерін: өсу, даму, көбею, зат алмасу процестерін жүзеге асырады.

Негізгі бөлім

1. Жасушаның ашылу тарихы

1665 жылы ағылшын ғалымы Роберт Гук тығынды микроскоп арқылы зерттеп, оның ұяшықтарға ұқсас құрылымын байқап, «жасуша» деп атады. Кейіннен көптеген ғалымдар жасушаның тірі ағзалардың негізі екенін дәлелдеді.

2. Жасушаның құрылысы

Жасуша бірнеше негізгі бөліктерден тұрады:

Жасуша қабықшасы – жасушаны қоршап, пішінін сақтайды;

Цитоплазма – барлық органоидтар орналасатын орта;

Ядро – тұқымқуалаушылық ақпаратты сақтайды, жасуша қызметін басқарады.

Жасуша ішінде митохондрия, рибосома, эндоплазмалық тор, Гольджи кешені сияқты органоидтар болады. Әр органоидтың өзіне тән қызметі бар.

3. Жасушаның қызметі

Жасуша:

зат алмасуды жүзеге асырады;

энергия өндіреді;

жаңа жасушаларға бөлінеді;

ағзаның өсуі мен дамуын қамтамасыз етеді.

Қорытынды

Жасуша – тіршіліктің ең маңызды негізі. Жасушаны зерттеу арқылы ғалымдар аурулардың пайда болуын, тұқымқуалаушылық заңдылықтарын және тірі ағзалардың даму ерекшеліктерін түсінеді. Сондықтан жасуша биология ғылымында ерекше орын алады.

Пайдаланылған әдебиеттер

7-сыныпқа арналған биология оқулығы

Биология. Энциклопедия

Интернет дереккөздері