Тақырыбы:

«Менің құқығым – менің жауапкершілігім»

Сыныбы:

9-сынып

Жетекшісі:

Таурбекова Г.С.

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға азаматтық құқықтар мен міндеттердің мәнін терең түсіндіру, құқықтық сауаттылықты арттыру, жеке жауапкершілік пен заңға құрмет сезімін қалыптастыру.

Құндылықтарға баулу

Заңға құрмет, әділдік, азаматтық жауапкершілік, ар-ождан

Сабақ кезеңдері

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Әдіс-тәсілдер

Ресурстар

Ұйымдастыру кезеңі

5 мин

Сәлемдесу, сыныпты түгендеу. Сабақ тақырыбы мен мақсатымен таныстыру

Сабаққа назар аударады, тыңдайды

Психологиялық ахуал қалыптастыру

Интерактивті тақта

Кіріспе бөлім

7 мин

Оқушыларға «Құқық», «Міндет», «Жауапкершілік» ұғымдарына сұрақ қояды:

Құқық дегеніміз не?

Міндет дегенді қалай түсінесің?

Жауапкершілік не үшін қажет деп ойлайсың?

«Егер құқық бар, бірақ жауапкершілік болмаса, не болады?» деген проблемалық сұрақ тастайды.

Оқушылардың жауаптарын тыңдап, тақтаға негізгі тірек сөздерді жазып отырады (еркіндік, заң, тәртіп, салдар).

Өз ойларын еркін білдіреді;

Мысалдар келтіреді (мектептегі, қоғамдық ортадағы);

Бір-бірінің пікірін толықтырады.

Миға шабуыл

Интерактивті тақта

Маркер, тақта

Слайд

Негізгі бөлім I

10 мин

ҚР Конституциясы мен «Бала құқықтары туралы» Конвенциядан мысалдар келтіреді

ҚР Конституциясынан мысалдар

1 Білім алу құқығы
ҚР Конституциясы, 30-бап

«Азаматтардың мемлекеттік оқу орындарында тегін орта білім алуға құқығы бар».

Түсіндіру:
– Әр оқушы білім алуға құқылы, бірақ сабаққа қатысу, мектеп ережесін сақтау – міндет.

2 Жеке тұлғаның қадір-қасиетін қорғау
ҚР Конституциясы, 17-бап

«Адамның қадір-қасиетіне қол сұғылмайды».

Мысал:
– Мазақтау, кемсіту, буллинг – заңға қайшы әрекет.

3 Сөз бостандығы және жауапкершілік
ҚР Конституциясы, 20-бап

«Сөз бен шығармашылық еркіндігіне кепілдік беріледі».

Түсіндіру:
– Өз пікіріңді айтуға құқығың бар, бірақ өзгеге тіл тигізуге болмайды.

«Бала құқықтары туралы» Конвенциядан мысалдар

4 Баланың өмір сүру және дамуға құқығы
Конвенция, 6-бап

Әрбір бала өмір сүруге және дамуға құқылы.

Мысал:
– Баланың денсаулығы мен қауіпсіздігі – басты құндылық.

5 Өз пікірін білдіру құқығы
Конвенция, 12-бап

Бла өз пікірін еркін айтуға құқылы.

Түсіндіру:
– Сыныпта, мектепте өз ойыңды айтуға болады, бірақ әдеп сақталуы тиіс.

Тыңдайды, сұрақ қояды

Түсіндіру

Конституция үзінділері

Негізгі бөлім II

10 мин

Топтарға жағдаяттарды таратады;

Талқылауды бағыттайды, қажет жерде нақтылайды;

Әр топтың жауабын тыңдап, қорытынды жасайды.

1 Жағдаят:Оқушы әлеуметтік желіде сыныптасының фотосын рұқсатсыз жариялап, жағымсыз пікір қалдырған.

Талқылауға бағыттау:

• Қандай құқық бұзылды? (жеке өмір, ар-намыс)

• Бұл әрекетке кім жауапты?

• Не істеу керек еді?

2 Жағдаят:Оқушы «менің демалуға құқығым бар» деп сабақтан жиі қалады.

Талқылауға бағыттау:

• Қай құқық дұрыс түсінілмей отыр?

• Оқушының міндеті қандай?

• Мұндай жағдайда қандай жауапкершілік туындайды?

3.Жағдаят:
Сыныпта бір оқушының пікірін ешкім тыңдамай, мазақ етеді.

Талқылауға бағыттау:

• Қандай құқық бұзылды?

• Мұндай әрекет заңға сай ма?

• Сыныпта қандай тәртіп болуы керек?

4.Жағдаят:
Оқушы мектеп мүлкіне зиян келтіріп, «ешкім көрген жоқ» деп ойлайды.

Талқылауға бағыттау:

• Бұл жағдайда қандай жауапкершілік бар?

• Қандай міндет бұзылды?

• Дұрыс әрекет қандай болуы тиіс?

Жағдаятты талдайды:

Топта талқылайды;

Ортақ шешім шығарады;

Топ атынан бір оқушы қорғайды.

Топтық талдау

Жағдаят жазылған карточкалар

Флипчарт, маркер

Интерактивті тақта

Бекіту кезеңі

8 мин

«Құқық па, әлде міндет пе?» тапсырмасын ұйымдастырады.

• Оқушыларға карточкалар таратады;

• «Әр тұжырымды құқық, міндет немесе екеуі де деп анықтаңдар» деп нұсқау береді;

• Оқушылардың жауаптарын тыңдап, қажет жерде толықтырып, нақтылайды.

Берілген тұжырымдарды талдайды;

Өз жауабын дәлелдейді;

Қателерін түзетеді, қорытынды шығарады.

Сұрақ-жауап

Карточкалар

Интерактивті тақта

Маркерлер, тақта

Қорытынды бөлім

5 мин

Сабақты қорытындылайды, негізгі ойды түйіндейді. Бұл тәрбие сағаты оқушылардың құқықтық мәдениетін қалыптастыруға, өз әрекеттеріне жауапкершілікпен қарауға бағытталған. Оқушылар құқық пен міндеттің ажырамас бірлігін түсініп, заңды құрметтеудің маңызын ұғынады.

Рефлексия жасайды, пікір айтады

«Мен түсіндім…» әдісі

Стикерлер