Пәні:

Биология

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

06.04.23

Сынып: 10

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспаған оқушылар саны:

Бөлімі

Координация және реттелу

Сабақ тақырыбы:

Миелинденген нейрондардың артықшылығы. Миелинденген және миелинденбеген нейрондарды салыстыру

Оқу мақсаты:

10.1.7.2 - рефрактерлық кезең мен миелин қабығының маңызын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Миелинденген нейрон құрылымын анықтайды

Миелинденген және миелинденбеген нейрондарды салыстырады

Рефрактерлық кезең механизмдерін талдайды

Ойлау дағдылары

Қолдану

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

5 минут

Оқушылармен амандасу, оларды сабаққа бейімдеу

Мұғаліммен амандасады. «Монитор» әдісі арқылы 2 топқа бөлінеді

АКТ құралдары

Сабақтың ортасы

25 -30 минут

«Ой қозғау» әдісі

Тірі ағза үшін жүйке жүйесінің маңызы қандай?

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады

Жаңа тақырыпты меңгерту үшін оқушыларға өрмекші бейнесін толықтыру тапсырмалары беріледі.

Мұғалім әр топтың жұмысын тыңдап, толықтырып қосымша мәліметтермен бөлісіп отырады.

Оқушылардың жұмысын қорытындылай келе, кестемен жұмыс жасау ретін, тапсырмасын түсіндіреді, орындатады, бақылайды.

Оқушылардың білімін бекіту бағытында өзіндік жұмыс беріледі.

Оқушылардың жауабын ескере отырып, ақпаратты толықтырып, сурет бойынша оқушылардың жұмысын бағалайды, талдайды.

Оқушылардың ойын қорытындылай келе, үйге функционалдық – сауаттылыққа арналған тапсырманы орындауга беріледі.

Өткен материалдарды еске түсіреді, ойланып, өз ойларымен бөліседі, видео мәлімет көрсетіледі

Миелин — жүйке талшығының миелинді қабықшасын түзетін зат. Миелинді қабықша — көпдеген нейрондардың акондарын қаптайтын электроқшаулаушы қабықша. Миелинді қабықша омыртқалыларға тән, ал миеленденбеген талшықтар омыртқасыздарға тән болып келеді. Бұл аксндардағы импульстің таралу жылдамдығы 0,5 м/с құрайды.

1-тапсырма, топтық жұмыс

«Өрмекші» әдісі

I топ: Миелинденген нейрондардың артықшылығы мен орталық жүйке жүйесін сипаттау

IIтоп: Миелинденбеген нейрондар және ми, жұлынның құрылысы мен қызметін сипаттау

2-тапсырма, жұптық жұмыс

«Домино» әдісі

1. Берілген кестеден миелинді және миелинсіз нейрондардаға сәйкес келетін сипаттамаларды анықта. Берілген сандарды кестедегі сәйкес орынға теріп жаз.

1. Қалың май қабаты бар

2. Электр импульстардың өту жылдамдығы 70-120 м/сек

3. Электр импульстардың өту жылдамдығы 0,5 м/сек. 

4. Жұқа жіңішке талшықтар

5. Қозудың таралуы секірмелі

6. Невриллемамен қапталған

7. ӘП қозу күйіндегі және одан кейінгі тыныштық күйдегі Ранвье үзілістері арасында туындайды.

8. Қозған және қозбаған үлескілер арасында пайда болатын бір орындағы (жергілікті) қозудың көмегімен іске асады.

9. Вегетативті жүйке жүйесіне және омыртқасыз жануарларға тән

10. Орталық жүйке жүйесіне және омыртқалы жануарларға тән

3-тапсырма, жеке жұмыс

«Деректі диктант» әдісі

Берілген сөйлемдерді қажетті сөздермен толықтыр.

Рефракторлық кезең – бұл …........... потенциалы. Нейронның ішкі және сыртқы жасуша мембранасының бетінің потенциалы ның әртүрлілігі жасушаның ішкі беті сыртқы ортаға қарағанда теріс зарядталған. Бұл феномен мембрананың .............. деп аталды. Тыныштық потенциалы .............. мВ құрайды. Бұл потенциал иондардың мембрана арқылы …......... тасымалы және ................... салдарынан сақталады.

4-тапсырма,

«Суреттер сөйлейді» әдісі

Берілген суретте мембраналық потенциал бейнеленген. Натрий және калий иондарын суретке белгіле.

Бақаның диаметрі 3,5 миелинді аксоны қозуды 30м/с, ал мысықтың тура сондай диаметрлі аксоны қозу толқынын 90 м/с жылдамдықпен өткізеді. Себебі:

А) Қозғалысы әсер етеді;

В) Дене температурасы әсер етеді;

С) Өте сақ болуына байланысты.

Өз ойын білдірген оқушыларды мадақтау

Дескриптор:

I топ(2балл):

1. Миелинденге нейрондардың артықшылығын жазады 1балл

2. Орталық жүйке жүйесі сипаттайды – 1балл

II топ(2балл):

1. Миелинденбеген нейрондарды сипаттайды – 1балл

2. Ми мен жұлынның құрылысы мен қызметін талдайды – 1балл

Жұмыстың соңында топбасшы бағалау парағын толтырады.

Дескриптор: Жалпы – 5 балл

Миелинді және миелинденбеген нейрондарды салыстырмалы түрде сипаттай алады – 1балл

Әр жұп бір-бірін бағалайды

Дескриптор: Жалпы – 2 балл

1. Қажетті сөздер арасынан 2 дұрыс жауап – 1балл

Оқушының өзін-өзі бағалауы

Дескриптор: Жалпы – 1 балл

1. Суреттегі натрий және калий иондарын анықтайды – 1балл

Мұғалім бағалауы

Интерактивті тақта

ДК экраны, оқулық, жұмыс дәптері,

Плакаттар, түрлі-түсті қағаздар, маркер

ДК экраны, үлестірме қағаздар

плакаттар, үлестірме қағаздар

Үлестірме қағаз, жауап парағы

Сабақтың соңы

5минут

Рефлексия

https://www.menti.com/algudxtz4ba4 платформасы қолданылады

Оқушылар сабақтан алған өз әсерлерімен бөліседі.

Миелинді

Миелинсіз

1. Қалың май қабаты бар

2. Электр импульстардың өту жылдамдығы 70-120 м/сек