Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

Сабақ тақырыбы:

Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті?

Мектеп:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сабақтың мақсаты

• Көшпелілердің әскери өнері жетістіктерін талдау

• Х – XIII ғғ. мемлекеттерді білу және картаны қолдану арқылы саяси үдерістерді түсіндіру

Жетістік критерийлері

• Моңғолдар мемлекеттік деңгейге қалайша жеткендігін біледі;

• Әскери жетістіктерін біледі;

• Карта бойынша саяси үдерістерді түсінеді;

Тілдік міндеттер

Пәндік лексика мен терминология:

1. «Яса» заңдар жинағы арқылы моңғол мемлекетінің идеологиясы, басқару жүйесі, әлеуметтік құрылымын талдайды (оқылым дағдысы);

2. Кешіктен - Шыңғысханның жеке басын қорғайтын жасауыл

3. Құрылтай – моңғол империясының жоғары басқару органы

Диалог пен жазуға пайдалы сөздер тізбегі:

Әскер, әлеуметтік, саяси жағдай, қосылу, ақсүйек, қарасүйек, заң, әскери жүйе, біріктіру.

Алдыңғы білім

Қазақстан жерінде моңғол экспансиясына дейін түркі тілдес тайпалардың этносаяси бірлестігі қалыптасқанын және олардың әлеуметтік – экономикалық, саяси, мәдени жағдайын біледі.

Сабақ кезеңдері

Жоспарланған іс-әрекеттер

Дерек көздері

Сабақтың басы

Ортасы

Ұйымдастыру кезеңі.

1) Тақырып ашу. Бірнеше оқиғаларды мағынасы бойынша сәйкестендіру.

2) Терминдермен жұмыс. Интерактивті тақтада үш термин анықтамасымен шығарылады. Оқушылар дәптерлеріне жазып, мұғаліммен бірге мағынасын талқылайды.

3) Видео роликке анализ жасау. Шыңғыс хан туралы видео ролик қосылады. Видеороликті тыңдай отырып, зерттеу сұрақтарына жауап береді.

• Моңғолия жерінде өмір сүрген тайпалар?..................................

• Көшпелі түркі тайпаларын өз территорияларынан ығыстырған қай мемлекет?.......................

• Шыңғысхан құрған мемлекет территориясы бұған дейін болған қай қағанаттың шекарасымен бір немесе ұқсас?...............................

• Қытайлықтар қандай сылтау айтып дала көшпенділеріне жорықтар жасады?...................................

• Сырдария мен Әмудария аралығындағы жерлер қай мемлекеттің қол астында болды?...........................................

4) Мәтінмен жұмыс. Мәтінді оқи отырып, мынандай зерттеу сұрақтарына жауап береді:

1. 1211 жылы моңғолдар Қазақстан жеріне не себепті келеді?..........................................................................................

2. Күшлік хан қай мемлекеттің билеушісі болды?........................................................................................

3. Керейлер билеушісі кім болды?.................................................

4. ХІІІ ғасырда Керей, Найман, Жалайыр тайпалары неліктен Қазақстанға қоңыс аударды?.....................................................

5) Картамен жұмыс. Оқушылар картаға қарап отырып, саяси өзгерістерді біледі.

6)Темүжін. (Шыңғыс хан) саяси портрет. Қысқаша ақпарат беріледі.

7) Мозайка. Мозайкалық суретті хат арқылы сөйлем құрастыру.

8) Видео роликке анализ жасау. Шыңғыс хан туралы видео ролик қосылады. Видеороликті тыңдай отырып, оған анализ береді.

9) Қызықты сегіздік ойыны. Интерактивті тақтада 8 сан беріледі.Оқушы кез-келген санды таңдап, санның артындағы сұрақтарға жауап береді.

10) Моңғолдардың әскери жүйесі. Моңғолдардың әскери жүйесі мына сурет бойынша талқыланады.

11) Моңғолдардың атты әскерін талқылау. Моңғолдардың жеңіл және ауыр атты әскер күшін талқыланады.

12) Суретке анализ жасау. Интерактивті тақтада Шыңғыс хан және оның кешіктен жасағы туралы сурет көрсетіледі. Суретті оқушылар адамдар, нысандар, іс-әрекеттер бағанасы бойынша талдайды.

13) Кері байланыс. Моңғолдар мемлекеттілік деңгейге қалай жетті? деген сұраққа оқушылар топпен бөлініп, жауап береді.

Шыңғысханның, моңғолдар шапқыншылығы суреттері

https://www.youtube.com/watch?v=iDF_ObIl3JQ

Бейнеролик http://www.youtube.com/watch?v=WUlGow3n7CY

Қазақстан тарихы туралы моңғол деректемелері. ауд. Н. Базылхан; ғыл. ред. М. Қ. Әбусейітова. Р. Б.

Сүлейменов атын. шығыстану ин-ты: 1-том.: Моңғолдың құпия шежіресі.- Алматы, Дайк-пресс, 2006.

Сұлтанов Т. Шыңғыс хан және оның ұрпақтары. – А: Мектеп, 2007.

Сабақтың соңы

Рефлекция: Бүгінгі сабақтан алған әсерім қаңдай?

Үй тапсырмасы. Шыңғыс хан туралы қосымша ақпарат

Қосымша ақпарат

Дифференциациялап оқыту – Оқушыларға көбірек қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау. Оқушылардың білімін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ-ны қолдану

Құндылықтармен байланыс

(тәрбие элементі)

Талқылау үрдісі кезінде барлық оқушылардың бірегей қатысуын қадағалаймын.

Дәйекті дәлелдерге ғана негізделген қорытындыға жетудің мағынасының мәні, сыныптағы қабілеті төмен оқушы дәлелдерге негізделе отырып кем дегенде өзін ойын білдіре алады, ал қабілеті жоғары оқушы тәуелсіз, негізгі жауап береді.

Рефлексия

Сабақ мақсаты/оқу мақсаты қаншалықты жүзеге асты? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды? Дифференциациялап оқыту өз мәнінде жүзеге асты ма? Өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба? Жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?