6-сынып Дүние жүзі тарихы Атамұра баспасы Авторлары Р.Т.Айтбай, Ә.Қ.Касымова, А.О. Ешмұханбетов
Монғолдар әлемдік империяны қалай құрды?
6.3.2.5 ортағасырлық шапқыншы/тар кезіндегі халық/лық қатынастардың ерекшеліктерін анықтау
Тапсырма 1 Картамен жұмыс
Моңғол империясы орналасқан жері ( картаны үлкейтіп қарау)

|
Білемін |
Білгім келеді |
Білдім |
|
|
|
|
Тапсырма 3 Тұлғаны таны
Шыңғысхан кім? Тарих сахнасындағы орны қандай?

Тапсырма 4 Даталармен жұмыс
|
1207 ж |
|
|
1211 ж |
|
|
1215 ж |
|
|
1218 ж |
|
|
1219 ж |
|
|
1220 ж |
|
|
1221 ж |
|
|
1223 ж |
|
|
1226 ж |
|
|
1227 ж |
|
Тапсырма 5 Сөзжұмбақ сұрақтарын тап
Шыңғыс хан империясының басқару жүйесі
|
|
|
|
|
|
Б |
И |
Л |
І |
К |
|
|
|
|
|
|
|
|
Х |
А |
Н |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Я |
С |
А |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қ |
Ұ |
Р |
Ы |
Л |
Т |
А |
Й |
|
|
|
|
|
С |
А |
Л |
Ы |
Қ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ұ |
Р |
П |
А |
Қ |
Т |
А |
Р |
Ы |
|
С |
А |
Й |
Л |
А |
У |
|
|
|
|
|
|
|
Тапсырма 6 Кестені толтыр
|
Батудың Батысқа жорығы |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Дұрыс жауаптары
Тапсырма 1 Картамен жұмыс
Моңғол империясы орналасқан жері ( картаны үлкейтіп қарау)
Болған қиян-кескі соғыстардан кейін Шыңғыс хан Алтайдан Қытай қорғанына дейінгі аймақта тіртұтас мемлекет құрды және ол өз мемлекетін әрі қарай кеңейте бастады. XII ғасырдың аяғы — XIII ғасырдың басында Орталық Азия мен Қазақстан далаларындағы саяси жағдай күшті көшпелі тайпалар одағы билеушілерінің арасында басқа тайпаларға өз үстемдігін орнату жолындағы күрестің күшеюімен сипатталады.
|
Білемін |
Білгім келеді |
Білдім |
|
|
Моңғолдар қайда өмір сүрген? Қандай тайпалардан тараған? Шыңғысхан жорықтары туралы білгім келеді? |
|
Тапсырма 3 Тұлғаны таны
Шыңғысхан кім? Тарих сахнасындағы орны қандай? ( Қосымша материал )
Ш
ыңғыс
хан, шын аты – Темүжін — Азияда тұңғыш
біртұтас мемлекет құрушы, өз заманының аса ірі әскери және мемлекет
қайраткері, Есугей
баһадүрдің отбасында туған
ежелгі ру басшысы. Монғол
империясының шаңырағын алғаш көтерген Шыңғыс хан ( бала кезіндегі
аты Темүжін) 1155 жылы (кейбір деректерде 1162 жыл) Моңғолияның
Кендітау аймағындағы Онон өзенінің жағасында, Болдоң деген жерде
Есугей батырдың отбасында туған. Темүжін 9 жасқа толған кезінде
әкесі татарлар қолынан қаза табады. Өзінің әскери таланты арқасында
және дұшпандарының әлсіздігі мен бытыраңқылығын
пайдаланып, 1183—1204 жж.
өкімет билігі үшін күресте негізгі
жауларын — Меркіт тайпасының
көсемі Тохтадан бастап, Найман тайпасының
басшысы Таян ханға дейін — талқандады да, кең-байтақ
территорияны басып алды, сөйтіп онда мекендейтін көптеген
ру-тайпалық одақтардың бірден-бір билеушісі
болды.
Осы жеңістері және тайпа көсемдерін өз маңына топтастыруға бағытталған бірсыпыра әлеуметтік шараларды жүзеге асыруы нәтижесінде Темүджін дала ақсүйектері құрылтайының шешімімен Барыс жылы (1206) барлық тайпалардың ұлы ханы болып жарияланды да, «Шыңғыс хан» (түркі тілдеріндегі «теңіз» деген сөзден шыққан деп есептеледі) лауазымын алды. Шыңғыс хан Есугейден кейінгі хан сайланады.Шынғысханның атын моңғолдарды қорғасын деп Шыңғысхан атаған.
Тапсырма 4 Даталармен жұмыс
|
1207 ж |
Енисей жағалауындағы ойраттар бағындырылды |
|
1211 ж |
Моңғолдар Солтүстік қытайдағы Цинь мемлекетіне шабуыл жасады |
|
1215 ж |
Ұзақ соғыстан кейін Пекинді алды |
|
1218 ж |
Жетісу жеріндегі наймандарды алды |
|
1219 ж |
Қазақстан мен Орта Азияны жаулап бастайды |
|
1220 ж |
Бұхараны, Самаркандты қоршайды |
|
1221 ж |
Орта Азиядағы Мерв қаласын бағындырады |
|
1223 ж |
Калка өзенінде қыпшақтар мен орыстардың біріккен әскері жеңіліс тапты |
|
1226 ж |
Батыс Ся мемлекетіне жорығы |
|
1227 ж |
Батыс Ся мемлекетін бағындырды |
Тапсырма 5 Сөзжұмбақ сұрақтарын тап Оқушылар орындайды
Шыңғыс хан империясының басқару жүйесі
|
|
|
|
|
|
Б |
И |
Л |
І |
К |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
Х |
А |
Н |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
Я |
С |
А |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
Қ |
Ұ |
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз 6-сынып Дүние жүзі тарихы
Атамұра баспасы Авторлары Р.Т.Айтбай, Ә.Қ.Касымова, А.О.
Ешмұханбетов
Монғолдар әлемдік империяны
қалай құрды? 6.3.2.5 ортағасырлық
шапқыншы/тар кезіндегі халық/лық қатынастардың ерекшеліктерін
анықтау
Тапсырма 1 Картамен
жұмыс Моңғол империясы орналасқан
жері ( картаны үлкейтіп қарау)
Білемін Білгім
келеді Білдім
Тапсырма 3 Тұлғаны
таны
Шыңғысхан кім? Тарих
сахнасындағы орны қандай?
Тапсырма 4 Даталармен
жұмыс 1207
ж 1211
ж 1215
ж 1218
ж 1219
ж 1220
ж 1221
ж 1223
ж 1226
ж 1227
ж
Тапсырма 5 Сөзжұмбақ
сұрақтарын тап Шыңғыс хан империясының
басқару жүйесі Б И Л І К Х А Н Я С А Қ Ұ Р Ы Л Т А Й С А Л Ы Қ Ұ Р П А Қ Т А Р Ы С А Й Л А У
Тапсырма 6 Кестені
толтыр
Батудың Батысқа
жорығы
Дұрыс
жауаптары Тапсырма 1 Картамен
жұмыс Моңғол империясы орналасқан
жері ( картаны үлкейтіп қарау) Болған қиян-кескі соғыстардан
кейін Шыңғыс хан
Алтайдан Қытай қорғанына дейінгі аймақта тіртұтас
мемлекет құрды және ол өз мемлекетін әрі қарай кеңейте бастады. XII
ғасырдың аяғы — XIII ғасырдың басында Орталық Азия мен Қазақстан
далаларындағы саяси жағдай күшті көшпелі тайпалар одағы
билеушілерінің арасында басқа тайпаларға өз үстемдігін орнату
жолындағы күрестің күшеюімен
сипатталады.
Білемін Білгім
келеді Білдім
Моңғолдар қайда өмір
сүрген?
Қандай тайпалардан
тараған? Шыңғысхан жорықтары туралы
білгім келеді?
Тапсырма 3 Тұлғаны
таны Шыңғысхан кім? Тарих
сахнасындағы орны қандай? ( Қосымша материал
)
Ш
Осы жеңістері және тайпа
көсемдерін өз маңына топтастыруға бағытталған бірсыпыра әлеуметтік
шараларды жүзеге асыруы нәтижесінде Темүджін дала ақсүйектері
құрылтайының шешімімен Барыс жылы (1206)
барлық тайпалардың ұлы ханы болып жарияланды да, «Шыңғыс хан»
(түркі
тілдеріндегі «теңіз» деген сөзден шыққан деп есептеледі) лауазымын
алды. Шыңғыс хан Есугейден кейінгі хан сайланады.Шынғысханның атын
моңғолдарды қорғасын деп Шыңғысхан атаған.
Тапсырма 4 Даталармен
жұмыс 1207
ж Енисей жағалауындағы ойраттар
бағындырылды 1211
ж Моңғолдар Солтүстік қытайдағы
Цинь мемлекетіне шабуыл
жасады 1215
ж Ұзақ соғыстан кейін Пекинді
алды 1218
ж Жетісу жеріндегі наймандарды
алды 1219
ж Қазақстан мен Орта Азияны
жаулап бастайды 1220
ж Бұхараны, Самаркандты
қоршайды 1221
ж Орта Азиядағы Мерв қаласын
бағындырады 1223
ж Калка өзенінде қыпшақтар мен
орыстардың біріккен әскері жеңіліс
тапты 1226
ж Батыс Ся мемлекетіне
жорығы 1227
ж Батыс Ся мемлекетін
бағындырды
Тапсырма 5 Сөзжұмбақ
сұрақтарын тап Оқушылар
орындайды Шыңғыс хан империясының
басқару жүйесі Б И Л І К Х А Н Я С А Қ Ұ |













