Морфология еліне саяхат

САБАҚ: Қазақ тілі

Тақырыбы: «Морфология еліне саяхат »

Мектеп: «Қаратай ЖОББМ »ММ

Күні: 18.01.19 ж

Мұғалімнің аты-жөні: Джапарова К.Е

Сынып: 4

Қатысқандар саны:10

Қатыспағандар саны:-

Оқу мақсаты:

Зат есімнің септік жалғауларының белгілі бір грамматикалық мағына үстейтіндігін меңгерту.

Оқушыларға зат есімнің септелуі туралы топпен ,жұппен, зертханалық жұмыс арқылы ойларын жетілдіреді. Шығармашылық жұмыс арқылы теориялық білімдерін дамытады.

SMART мақсат:

Морфологияның сөз таптарын зерттеуде ,зат есімнің септелуін ажырату және теориялық тұрғыда қолдану.

Табыс критерийлері:

Барлық оқушылар:

зат есімнің септелуі әртүрлі сөздерде келетінін түсінеді

Көптеген оқушылар:

септік жалғауларын дұрыс қолдана білуді меңгереді

Кейбір оқушылар:

алған білімдерін өз бетімен жұмыс жасау негізінде анықтайды.

Бағалау критерийлері:

-зат есімнің септелу жүйесін және септік жалғауларының емлесін меңгереді;

-сұрақтар қою арқылы септік жалғауларды дұрыс қолданады;

-қолжетімді ресурстардан кластер құрастырады.

Тілдік мақсаттар:

Сәлеметсіз бе ! – Здравствуйте ! – Hello !

Құндылықтарды дамыту:

Оқушыларды бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Әдіс- тәсілдер:

Блум таксономия, өзің-өзі бағалау , жариялау әдісі,

Пәнаралық байланыс:

Музыка , ағылшын тілі, математика,сурет

АКТ қолдану дағдылары:

Интербелсеңді тақтаны қолдану барысында оқушылар бір-бірін тыңдау, ойларын айту дағдылары жүзеге асады.

Бастапқы білім:

Сөз тіркесі, күрделі сөздер, зат есімнің септелуі туралы біледі

Сабақ барысы:

Сабақтың жоспарланға кезеңдері:

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет:

Ресурстар:

І. Бағдарлау-мотивациялық кезең (5 минут)

II. Өткен тақырыпты пысықтау

Мағынаны тану

5 минут

-Сәлемдесу (үш тілде)

Сәлеметсіздер ме- Здравствуйте- Hello!

Психологиялық ахуал: 3 минут

«Өзі туралы кластер» тренинг.

Оқушылар бір-бірімен жақын танысу үшін өздері туралы кластер құрастыруы керек. Олар парақтың ортасындағы шеңберге өз есімдерін жазып, одан таралатын шеңберл өздерінің өмірінде маңызы бар 5 негізгі рөлін жазады. Мысалы: Жанұяның еркесі, адал дос т.б

«Өзі туралы кластер»

Тренинг.

(қағаздар, қалам)

Екі түспен берілген сөздерді таңдап ала отырып 2 топқа бөлінеді (алмұрт , қызыл, жүгірді, он бес, қалам)

(бес, отырды, жазды , жүзім,екі жүз )

-Ал, балалар, сендердің таңдаған түстеріндегі сөздерге келетін болсақ . Бұл сөздер жайлы не айта аласыңдар?

(балалар жауаптары Зат е, сын е, сан е, етістік)Ал, егерде бір сөзбен анықтайтын болсақ, бұлар ?

-Бұлар сөз таптары. Ал сөз таптарын не зерттейді?

-Морфология.

-Ендіше, біздің сабағымыздың тақырыбы

« Морфология еліне саяхат »деп жариялайық!

Морфология елінде, Зат есім шаһарында, Септік деген бай болыпты. Оның Атау, Ілік, Барыс, Табыс, Жатыс, Шығыс, Көмектес деген 7 ұлы болыпты. Бір күні Септік қартайып, ұлдарын шақырып алыпты. «Мен қартайдым, енді сендер өз күндеріңді өздерің көріңдер, өздеріңе жалғау, өмірлік серіктерінді табыңдар» – деп 3 күн уақыт беріпті. Мұны естіген балалары өздеріне жалғау ,өмірлік серіктерін табу үшін  жан-жаққа кетіпті.

Мұғалім:

- Септіктің қанша баласы бар?

Олардың аттарын атаңдар (Оқушылардың жауаптары тыңдалады Атау, ілік, барыс, табыс, жатыс, шығыс, көмектес)

Септік бай балаларына қандай тапсырма берді?

-Жалғауларыңды табыңдар, 3 күн уақыт беремін деді.

-Ал,ендіше бүгінгі сабағымызға «ақылды » мақсат қойып алайық МАҚСАТҚА шығу:

«Жетістік жолы» әдісі 4 нүкте нүктеден тұрады:

1. Білмеймін

2. Білемін

3. Түсінемін

4. Басқаларға көмектесе аламын.

Оқушыларға уақыт беріліп, әр оқушы өз жолын таңдап, сол жерге тұрады. Әр қайсы өз тұрған және таңдаған жолының түсін есте сақтап алады.

-Ал, енді қарайтын болсақ , санап шығайықшы 1-ші орында неше оқушы тұр?2-ші жолында, 3-ші жолында, 4-ші жолында? (тақтаға жазып қою)

-Ал, балалар , сабақтың сонында осы жерге қайта оралып келетін боламыз.

Аудиожазба

Интербелсеңді тақта (слайд)

Жаңа білім -5 минут

Жұптық жұмыс

5 минут

-Балалар, енді орнымызға жайғасайық, парталарының үстіне қарайтын болсандар, әр қайсыларының алдарында «Жетістік жолындағы»төрт түсті карточкалар жатыр. Ол сендер тандаған нүкте жолындағы түстермен сәйкес келеді.Карточканың артында тапсырмалар бар. Қазір сендер өздерің қай нүктеде тұрдындар, сол түске сәйкес карточканы алып орындайсындар. Бірақ, мұқият болындар,егер, «білмеймін »деген бала 1-ші тапсырманы орындап болса, онда «білемін »дегенге ауысады.Сонымен қатар, алдарында бағалау парақшасы жатыр.Аты- жөндерінді толтырып, әр тапсырманы орындағаннан кейін белгілеп отырындар.

Білу және түсіну

1-тапсырма:

«Көршінмен сырлас »

( Оқушыларға септік атаулары таратылып беріледі. Атау с, Ілік с, Барыс с, Табыс с, Жатыс с, Шығыс с, Көмектес с.)

Қасында отырған сыныптасымен жұптас. Берілген атау бойынша 2 сөзден жаз.

(Мысалы: Кітаптың, үйдің, баланың таудың мектептің.

Айды, күнді, гүлді, Алматты, шелекті )

Дескриптор:

• атаулар арқылы ойларын жинақтап, сөздер жазады;

• жұбына сұрақ қоя отырып,диалогке қатысады.

ҚБ: «Қол шапалақ»

Бағалау парақшасына баға қояды

Карточка, қалам

Сауаттылық хаты

7 минут

2-тапсырма: Сауаттылық хаты. (жеке)

Көп нүктенің орнына тиісті жалғауды қойып, сөйлемдерді көшіріп жаз.

Туған жерді )құрметтеу-азаматтықтың белгісі. Ана.. ның ақ сүтін ақтау-әркімнің парызы. Дастарқанның үстінде әдептілік сақтаған дұрыс. Үйге келген адамды төрге шығарады. Ұстаның балғасы сатылмайды және оны жоғалтпай ұстайды.

Дескриптор:

• тиісті жалғауды қойып, сөйлемдерді көшіріп жазады;

• жазу кезінде септік жалғауын дұрыс қолданады

ҚБ: Өзін-өзі бағалайды

Бағалау парақшасына баға қояды

Интербелсеңді тақта

1 минут

Сергіту сәті : «Жұмыр қылыш»

Видеожазба

Ортасы

5 минут

Зерттеу жұмысы

Бұл жерде Атау жалғаусыз келіпті, қалған 6 ұлы өздеріне жетерлік жалғаулар тауып келіпті. Содан Септік бай ұлдарына: «Тұла бойым тұңғышым – Атау  болғандықтан, Зат есімнің кім? не? сұрағын үлкен балама беремін. Бұдан былай әрқайсың өз жалғауларыңмен күн көріңдер» – деген екен.

Қолдану .

3-топтық тапсырма: «Зерттеудің алты қадамы» Зерттеу жұмысы . Сөздерді соңынан алға қарай тез оқы, дұрыс септікке орналастыр.

Әр топқа бірнеше сөз беріледі, оқушылар бір сөзден алып септеп жазады.
1-топ: сіт , лыуа, шағ.

2-топ номил,лүг,апрос.
А.с
І.с
Б.с
Т.с
Ж.с
Ш.с
К.с
Дескриптор:

-сөздерді тез оқиды, есте сақтайды;

-каллиграфиялық талаптарға сай жазады

ҚБ: «Арқаға жазылған комплимент» Әр оқушының арқасына скотчпен А-4 форматындағы қағаз бекітіледі. Оқушылар сынып ішін аралап, жүріп, бір-бірінің арқаларындағы қағаздарға жылы сөздер жазып, бір-бірін мақтайды. Бір-біріне комплименттерін сыйлайды.

Бағалау парақшасына баға қояды

Карточка

А-4 қағаз, қалам, маркер, скотч

Сабақтың соңы

5 минут

4- тапсырма «Жариялау » әдісі.

Шығармашылық жұмыс.

1-топ: Музыканы тыңдап, қызыл, сары, жасыл, көк түсті қолданып, суретін сал, атын қой.

2-топ: «Синквейн» 5 жолды өлең құрастыр.

Дескриптор:

-музыканы тыңдайды;

-қағаз бетіне суретін салады, өлең құрастырады.

ҚБ: «Бас бармақ»

Бағалау парақшасына баға қояды

Ламинатталған қағаздар

музыка

Бағалау

«Жетістік жолы» нәтижесін талқылау.

Балалар, жетістік жолында не байқадындар? Қандай өзгеріс бар?

Бәрекелді, қол соғып қояйық!

Рефлексия

Кері байланыс:

3 минут

• Бүгін сабақта не білдің? Нені қайталадық?

• Қандай қиындықтар туды?

• Сабақ аяқталғанда көңі-күйін қандай?

«Бағдаршам»

Қызыл- «Білмеймін»

Сары- Тапсырманы орындаған кезде біраз қателестім.

Жасыл- мен көп жаңа білім алдым.

Бағалау парағы

Оқушының аты-жөні: _____________________________________________________

Жетістік критерийлері

«+» , «- »

1.Септік атауларын білемін, сұрақ қоя аламын

2. Тиісті септік жалғауды ажырата аламын .

3. Сөздерді соңынан алға қарай тез оқып , дұрыс септікке орналастыра аламын

4. Шығармашылық жұмысты орындай аламын .

Бағалау парағы

Оқушының аты-жөні: _____________________________________________________

Жетістік критерийлері

«+» , «- »

1.Септік атауларын білемін, сұрақ қоя аламын

2. Тиісті септік жалғауды ажырата аламын.

3. Сөздерді соңынан алға қарай тез оқып , дұрыс септікке орналастыра аламын

4. Шығармашылық жұмысты орындай аламын .

Сабақ жоспары:

Сабақтың мақсаты:

1) Зат есімнің септелу жүйесін және септік жалғауларының емлесін меңгерту, сөйлеу кезінде септік жалғауларын дұрыс қолдана білуге үйрету.
2) Оқушылардың сауатты жазу дағдыларын жетілдіру , сөздік қорын байыту, байланыстырып сөйлеу дағдысын одан әрі дамыту.
3) Оқушыларды тапқырлыққа , ана тілін қадірлеуге тәрбиелеу.

Пайдаланылатын ресурстар:

оқулық, тест сұрақтары, кестелер, таратпа, маркер

http://imektep.kz -тен бейнефильм.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі

Шашылған сөздерді таңдап ала отырып 4 топқа бөлінеді (алма, бала, парта, кірпі, сары, тәтті, қара, ақылды, бес, он, он екі, т.б ұшты, жүрді т.б сөздер бойынша).

ІІ. Өткен тақырыпты пысықтау

Балалар топқа қалай бөліндіңдер, өз топтарың туралы не айтасыңдар?

Постер қорғау. Зат есім, етістік, сын есім, сан есім.

Бүгін біз мына жоспар кесте бойынша жұмыс жасаймыз:

Жоспар кесте:
Әр оқушы «білім пердесі» атты бағалау парақшасы бойынша өздерін бағалайды.

ІІІ.Жаңа сабаққа дайындық

Оқушылар өздерінің аты-жөнін жазып шығады

Жаңа сабақты бастамас бұрын мына фильмді тамашалайық. Бүгінгі сабақта немен танысатынымызды өздерің анықтайсыңдар.

Интерактивті тақтадан http://imektep.kz -тен «Зат есімнің септелуі» тақырыбындағы фильмді көрсету. Ендеше бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: «Зат есімнің септелуі».

ІҮ. Жаңа сабақ

1.Жұптық жұмыс

Оқушыларға септік атаулары таратылып беріледі: Атау, ілік, барыс табыс жатыс шығыс , көмектес. Әр жұп берілген атау бойынша 5 сөзден жазады.
Мысалы:
Кітаптың, үйдің, баланың, таудың,мектептің.
Айды, күнді, гүлді, Алматты, шелекті, т.б
Әр жұп жазған сөздерін оқиды, бір-бірін тексереді, топқа жариялайды. Білім парақшасына бағаларын қояды.

2. Оқулықпен жұмыс

17-жаттығу. Сұрақтардың орнына ақбөкен сөзін қойып, мәтінді көшіріп жазу. Ақбөкен сөзіне жалғанған жалғаулардың астын сызып, қай септіктің жалғауы екенін анықтау.

3.Сауаттылық хаты

І,ІІ -топ «Қыс»
ІІІ, ІҮ - топ «Біздің сынып» тақырыбына мәтін құрастырады. Мәтінде септік жалғаулары болу керек.
Әр топ жзған мәтіндерін ұжымға таныстырады.

Білім парақшасына бағаларын қояды.

4. Зерттеу жұмысы

Жеке орындайды.
Әр топқа бірнеше сөз беріледі, оқушылар бір сөзден алып септеп жазады.
Қарлығаш, оқушы, ауыл, суретші, ағаш, қар, күн, емен, терек, кітап, дәптер, мектеп, бала, жаңбыр, аспан, көше, бота, жылқы.
А.с қарлығаш
І.с қарлығаштың
Б.с қарлығашқа
Т.с қарлығашты
Ж.с қарлығашта
Ш.с қарлығаштан
К.с қарлығашпен
Білім парақшасына бағаларын қояды.

5.Шығармашылық жұмыс

Зат есімнің септелуіне оқушылар кластер құрастырады.
Атау септік
Ілік септік
Барыс септік
Табыс септік

Жатыс септік
Шығыс септік
Көмектес септік

Сөздерді дұрыс септікке орналастыр. Текемет , көмірдің , суға, ұшақты , далада, жаңбырдан, алаша, балғаның , дүкенге, кітапты, қыста, аспаннан, арамен, театрға, шеңберді, оқушымен, отпен, сабақты, қайыңның.

Білім парақшасына бағаларын қояды
Ү. Сабақты бекіту.
http://imektep.kz тест сұрақтарына жауап беру

ҮІ. Сабақты қорытындылау:

http://imektep.kz-тен «Дұрыс» немесе «Бұрыс» (Тұжырымдардың дұрыс не бұрыс екенін анықтау)

ҮІІ. Үйге тапсырма

19-жаттығу.

ҮІІІ. Бағалау

Білім пердесіндегі бағаларды қорытындылап шығу.

Септік жалғауын меңгерген баланың дағдысы ұштала түседі, тілі шұбарланбайды. Сөйлеу кезінде септік жалғауын дұрыс қолданады.
http://imektep.kz -тің материалдары жаңа сабақты түсіндіруге және бекітуге өте тиімді әрі қызықты болды. Сіздерге рахмет!