“С. Мұқанов” ЖББМ

Турекулова Лауракул Азимхановна

Бастауыш сынып мұғалімі

Тақырыбы: «Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ»

Мақсаты: Сөз қадірін бәрінен биік қоятын қазақ халқының асыл сөздерін жанымызға рухани азық ретінде сіңіру. Халық ауыз әдебиетін құрметтеп оны әр кез орынды қолдана отырып, халық мәденитін дамытуға үлес қосу.

Сабақтың түрі: сайыс

Көрнекілік құралдар: нақыл сөздер, слайд, жұмбақтар мен мақал мәтелдер

Барысы:

Сәлеметсіздер ме, құрметті ұстаздар мен оқушылар! "1001 мақал-101 жұмбақ" — бұл оқушылар арасында өткізілетін танымдық сайыс, оның мақсаты қазақ халқымыздың бай мақал-мәтелдері мен жұмбақтарын насихаттап, балалардың логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.

Сайыс барысында оқушылар интеллектілік және шығармашылық қабілеттерін арттырады. Ойын форматы балалар үшін қызықты әрі тартымды болып, оларды топтық жұмыста және жарыс атмосферасында ынталандырады.

Іс-шара бастауыш сынып оқушыларына, әсіресе 3-сыныпқа арналуымен, мәдени және тәрбиелік құндылықтарды меңгеруге көмектеседі.

Біздің бүгінгі сайысымыз 3 сынып оқушыларынан құралған «LEADER» және «ACTIVE» топтары арасында өтеді.

Мақал-мәтел, жұмбақ, шешендік өнер ата-бабаларымыздан қалған өшпес мұра. Көлемі жағынан шағын болғанмен мазмұны тереңдей, құны артып, қымбат қазынаға айналып келеді. Ендеше, «1001 мақал, 101 жұмбақ» сайысын ашық деп жариялаймын. Олай болса, өз білімімізді, тапқырлығымызды, шапшаңдығымызды көрсете білейік.

Сайыс барысы:

1. «Сәлем - сөздің анасы» таныстыру кезеңі

2. «Мақал – сөздің мәйегі» мақал сайысы

3. «Тапқыр дос» түсіп қалған сөзді табу

4. «Сөз тапқанға қолқа жоқ» жұмбақ сайысы

5. «Өнер алды қызыл тіл» жаңылтпаштарды жаңылмай айту

6. «Қызықты ребустар» ребустар шешу көшбасшылар тартысы

7. Қорытынды – ойыншыларды марапаттау

Ендеше, 1 кезеңді бастаймыз. Топтарға сәттілік!

Бірінші кезең

«Сәлем –сөздің анасы» таныстыру кезеңі

Бағалау: Ең жоғарғы ұпай саны – 10 ұпай

3-сынып оқушыларына арналған, мақал-мәтел сайысына лайық, LEADER тобының таныстыруы:

? «LEADER» тобының таныстыруы ?

Бәрі бірге:

Сәлеметсіздер ме, құрметті ұстаздар мен ойыншылар!

Біз – «LEADER» тобы!

1-оқушы:

LEADER – көшбасшы деген сөз.

Біз – білімді, алға ұмтылған көшбасшылармыз!

2-оқушы:

L – Лайықтымыз жеңіске!

3-оқушы:

E – Еңбекқормыз әрдайым!

4- оқушы:

A – Ақылдымыз бәріміз!

D – Достықты биік қоямыз!

5 оқушы:

E – Елін сүйген ұланбыз!

R – Рухымыз мықты қыранбыз!

6 оқушы:

LEADER тобы –

Әрқашан алға,

Жеңіске қадам басады!

Біздің ұранымыз:

«Біліммен биікке, мақсатпен алға!»

«ACTIVE» тобы

Бәрі бірге:

Сәлеметсіздер ме, құрметті достар!

Біз – «ACTIVE» тобы!

ACTIVE – белсенді, алғыр деген сөз.

Біз әрдайым қимылда, ізденісте жүреміз!

1-оқушы:

A – Ақылдымыз бәріміз,

Сабақты жақсы оқимыз.

2-оқушы:

C – Сыпайымыз, салмақты,

Үлкендерді сыйлаймыз.

3-оқушы:

T – Талаптанып талпынамыз,

Биікке қарай самғаймыз.

4-оқушы:

I – Ізденеміз күн сайын,

Жаңалықты табамыз.

5-оқушы:

V – Викторина, сайыста

Жеңіске біз барамыз!

6-оқушы:

E – Еңбек етсек ерінбей,

Арманымызға жетеміз!

Біздің ұранымыз:

✨ «Белсенді бол – биікке жет!»

Екінші кезең

«Мақал – сөздің мәйегі» мақал сайысы

Бағалау: Әр дұрыс жауапқа 5 ұпай

Уақыт: 1 минут

LEADER тобы

1. Оқу білім бұлағы..... ( білім – өмір шырағы)

2. Жаңбыр бір жауса,.... (терек екі жауады)

3. Өнерлінің қолы алтын,.... (өлеңшінің сөзі алтын)

4. Еңбек етсең ерінбей,... (тояды қарның тіленбей)

5. Отан - қуат... (отбасы шуақ)

6. Ұланы бар елдің... (ұраны бар)

7. Болат қайнауда шынығады... (Батыр майданда шынығады)

8. Білген кісі тауып айтады,... (Білмеген кісі қауып айтады)

ACTIVE тобы

1. Мың малын болғанша,... (Бір балаң ғалым болсын)

2. Ақылдан асар амал жоқ, ...... (Батырлар алмас қамал жоқ)

3. Бас кеспек болса да, ...... (Тіл кеспек жоқ)

4. Өнер алды - ... (қызыл тіл)

5. Тіл тас жарады, .... (Тас жармаса бас жарады)

6. Шебердің қолы ортақ, .... (Шешеннің сөзі ортақ)

7. Қотыр қолдан жұғады, ... (Пәле тілден жұғады)

8. Білекті адам бірді жығады, ..... ( Білімді мыңды жығады)

Үшінші кезең

«Тапқыр дос» түсіп қалған сөзді табу

Бағалау: Әр дұрыс жауапқа 5 ұпай

Ескерту: Қайсы топ бірінші дұрыс жауап берсе, сол топқа ұпай есептеледі. Жылдамдықты талап етеді.

Уақыт: 1 минут

Құлақтан кірген суық....... (сөз)

Жүрекке барып мұз болар.

Таза мінсіз асыл .... (тас)

Су түбінде жатады

Таза мінсіз асыл.... (сөз)

Ой түбінде жатады.

Әдептілік белгісі иіліп ....бергені (сәлем)

Сөз анасы – құлақ, ..... анасы – бұлақ. (Су)

Жігіт бір сырлы, .... қырлы болсын (Сегіз)

Қыз өссе елдің көркі,

... өссе жердің көркі (Гүл)

Жеті жұрттың тілін біл,

Жеті түрлі ....біл (Білім)

Қаһарлы сөз ..... бұзар (қамал)

Айтылған сөз атылған ......тең (оқпен)

.....сөз – жарым ырыс (Жақсы)

Төртінші кезең

«Сөз тапқанға қолқа жоқ» жұмбақ жарысы

Бағалау: әр дұрыс жауапқа 5 ұпай

Уақыт: Әр жұмбақ шешуге 1 минут уақыт беріледі.

LEADER тобы

1. Бейбітшілік құсы деп,

Атайды оны барша жұрт. (Көгершін)

2. Бұл не қылған ер еді?

Қандай мықты жүрегі.

Түздің маңғаз түлегі,

Бір ұрттам су татпастан,

Мың шақырым жүреді. (Түйе)

3.Қалың киім ұнатады,

Шешіндірсең жылатады (Пияз немесе жуа)

ACTIVE тобы

1. Ақ құман жүр жүзіп,

Су бетін сүзіп. (Аққу)

2. Екі найзасы бар,

Екі айнасы бар.

Төрт аяғы бар,

Бір таяғы бар. (Сиыр)

3. Бұл не деген көп киім,

Жетпіс қабат көп киім.

Жаңбыр одан өтпейді, 

Қабат-қабат тоны бар, 

Түймелеуге жетпейді (Орамжапырақ)

Бесінші кезең

«Өнер алды – қызыл тіл»жаңылтпашты жатқа айту

Бағалау: Әр дұрыс айтылған жаңылтпашқа 10 ұпай

Ескерту: жаңылтпашты жаңылмай, тоқтаусыз, жылдам 3 рет қайталап айтуы шарт!

Уақыт: 2 минут

LEADER тобы

1.Тақпақ жатта,

Жатқа жатта.

2.Қызым жүзім же,

Жүзім үзіп же.

ACTIVE тобы

1. Тұз - мұздай,

Мұз– тұздай

2. Жаға жай

Жағажайда – Қамажай.

Алтыншы кезең

«Қызықты ребустар»көшбасшылар тартысы

Бағалау: Әр дұрыс жауапқа 10 ұпай

Ескерту: бірінші дұрыс жауап берген көшбасшыға ұпай беріледі. Егер жауап қате болған жағдайда, келесі көшбасшыға мүмкіндік беріледі.

Уақыт: 1 минут

Жауап: Көз қорқақ, қол батыр

Жауап: Бала тілі – бал

Жауап: Жеті рет өлшеп, бір рет кес

Жаздың бір күні – қыстың мың күнін асырайды.

Қорытынды сөз. Жеңімпаздарды марапаттау. Ендеше,барлығымыз жеңімпазымызды қошеметпен ортаға шақырып марапаттайық. Жеңімпаз арнайы дайындалған дипломмен марапатталады.

Осымен, сайыс сабағымыз өз мәресіне де жетті. Осындай еліміздің абыройын асқақтатар ұл-қыздары көбейе берсін!Сау болыңыздар!