«НАЗАРБАЕВ ЗИЯТКЕРЛІК МЕКТЕПТЕРІ»
ДЕРБЕС БІЛІМ БЕРУ ҰЙЫМЫ

МУЗЫКА
Оқу жоспары
2019-2020 оқу жылы

4-сынып

Мазмұны
Тілдік мақсаттар туралы
Орта мерзімді жоспарлар
1 бөлім Менің Отаным - Қазақстан
2 бөлім Құндылықтар
3 бөлім Мәдени мұра
4 бөлім Мамандықтар әлемі
5 бөлім Табиғат құбылыстары
6 бөлім Қоршаған ортаны қорғау
7 бөлім Ғарышқа саяхат
8 бөлім Болашаққа саяхат
Қысқа мерзімді жоспар

2

3
5
5
12
20
29
36
45
52
58
64

Тілдік мақсаттар туралы
Оқушыларда пәндік (академиялық) тілді қалыптастыру үшін музыка сабағында
музыканы шығару мен импровизациялау үшін идеяларды талқылау үрдісінде музыкалық
ұғымдар мен құбылыстарды сипаттаған кезде музыкалық қызметтің әртүрлі түрлерінде
(музыканы тыңдау, қабылдау, талдау, орындау) қолдануға ұсынылатын тиісті глоссарийді
пайдалану қажет.
«Музыка» пән мазмұны оқыту тілінде (қазақ немесеорыс тілі) беріледі. Әр пәннің өз
тілдік стилі бар, оны нақты бір пәннің «академиялық тілі» деп атауға болады.
Академиялықтіл – пәннің мазмұнын оқып үйрену, ойлау қабілетінің және пәндік мазмұнның
негізгі ұғымдарымен жұмыс істеуді жақсарту үшін қолданылатын негізгі құрал. Екінші
немесе үшіншітіл арқылы оқитын көптеген оқушыларға олардың академиялықтіл мен пән
мазмұнын толық игеруі үшін білім алу үдерісінде үнемі қолдау көрсетілуі қажет. Үштілде
білім беру контексінде бірінші тілде академиялық тілдің дамуы да тұрақты назарды талап
етеді, сондықтан бірінші тіл арқылы оқуға жұмсалатын шектеулі уақыт тиімді және нәтижелі
қолданылуы керек.
Тілдік мақсаттаракадемиялықтілді меңгеруүшін маңызды құрал болып табылады.
Оқушылар үшін өздерінен не күтілетіндігін түсінуі тілдік мақсаттардың анық құрылуына
байланысты. Сондай-ақ, тілдік мақсаттар мұғалімдермен оқушыларға оқуға деген ынтаны
қалыптастыруғакөмектеседі.
Академиялықтілді оқып үйренуді қолдау үшін мұғалімдергеоқужоспарларына келесі
оқу мақсаттарын қосу ұсынылады:
• оқушылардың назарын академиялықтілге аудару (мысалы: пән бойынша оқу
мақсаттарына жету үшін қажет терминология мен сөз орамдарынан құралған лексика);
• пән мазмұнының ұғымдарымен жұмыс істеуге қажетті жұмыс тілінсабақта ұсыну
(мысалы: топтық жұмыстарға қажетті сөз орамдары, сұрақтарды дұрыс қоя білу, жағдайды
талдау және пікірталас жүргізу үшін қажетті сөз орамдары);
• алдын ала оқыту, оның ішінде ең бастысы, пәнді оқытуда дұрыс қолдана білу үшін
қажетті терминология мен сөз орамдарын қамтитын лексиканы орынды контексте
алдыналақолдану;
• оқушылардың төрт дағдының барлығын түрлі әрекеттерде (мысалы: оқылымтыңдалым, оқылым-жазылым, оқылым-айтылым,тыңдалым-жазылым және т.б.) түрлі
мақсаттарға қол жеткізу үшін қолдану;
• оқушыларды пікірталас диалогтарға қатыстыру (мәселен, оқушылардан қысқа
жауаптарды қабылдамау, біліммен ғана шектелетінсұрақтарды қоймау; оқушыларды
нәтижелі талқылау үшін өз білімін пайдалануға қозғау салу, сондай-ақ оқушылар диалогқа
қатыса алуы үшін сөздердің лексикалық қорының кең спектрімен қамтамасыз ету);
• тілге тән оқу дағдыларын дамыту (мәселен, таңдамалы түрде тыңдау, түсіндіру,
металингвистикалық және метакогнитивтік танымды дамыту, басқа сөзбен жеткізу,
сөздікпен жұмыс дағдылары);
• тіл туралы сын тұрғысынан ойлауды дамыту (мәселен, тілдерді салыстыру,
оқушыларды тілді барынша нақты пайдалануға ынталандыру, тілді оқудағы жетістікті
бағалау);
• сабақтың басында тілдік мақсатты белгілеу және сабақтың соңында осы мақсат
бойынша қол жеткізген жетістіктерді талқылау.
Тілдік мақсат үлгісі оқу жоспарының әр ортақ тақырыбында көрсетілген.Тілдік мақсат
үлгісіакадемиялық тілдің құрамдас бөліктерін қамтиды, оны пайдалану мен есте сақтауға
оқушылардың назарын аударту маңызды. Бұл құрамдас бөліктер орта мерзімді және қысқа
3

мерзімді жоспарларда келесі тақырыпшалармен көрсетілген:
(1) пәнге тән арнайы лексика және терминология,
(2) диалог/жазылым үшін қажетті сөз тіркестері.
Берілген тіл оқушылар үшін түсінікті әрі анық болса, бұл олардың пәндік мақсаттар
мен тілдік мақсаттарға қол жеткізуіне көмектеседі.
Тілдік мақсаттарды анықтау үшін келесі етістіктерді пайдалану ұсынылады: талдау,
сұрақтарға жауап беру, санаттарға бөлу, таңдау, жіктеу, салыстыру, байланыстыру, көшіру,
құрастыру, сынау, анықтау, суреттеу, әзірлеу, бағалау, түсіндіру, мысалдар келтіру, болжау,
айқындау, негіздеу, келіссөздер жүргізу, жорамалдау, өндіру, балама шешімдер ұсыну,
себептерді түсіндіру, қайта қарау, қайта ұйымдастыру, басқа сөзбен айту, мазмұндау, қайта
қарап шығу, көшіріп алу, рөлдік ойындар ойнау, қорыту, синтездеу және жазу, түрлі
мақсаттар үшін пайдалану, өз сөзімен анықтама жазу, безендіру
Кейбір тілдік мақсаттардыпән мазмұнының оқу мақсаттары депесептеуге болатынына
қарамастан, мазмұн мен тілдің бөліну үдерісі оқушылардың мазмұнға да, тілге де баса назар
аударуына көмектеседі. Бұл, сондай-ақ, жауаптар мен шешімдер іздеу үшін
жауаптар/шешімдерге сияқты үрдістерге де аударылатын назарды теңдестіруге көмектеседі..
Атап айтқанда, осындай үдерістерге басымдылық бере отырып, тілдің нақты қолданылуы
мен ойлау әрекетінің жақсаруына сеептігін тигізе алады.
Мысалы, музыка сияқтытілдік емес пәндерде оқу мақсаттарының көпшілігі мазмұнға
бағытталған, бірақ ең кемінде біреуі тілге бағытталуытиі

4

Орта мерзімді жоспар
Музыка. Бастауыш мектеп. 4-сынып
1-бөлім: Менің Отаным-Қазақстан
Осыған дейін меңгерілуі тиіс білім
Музыка пәні бойынша 3 сыныпта алған білімдерін, дағдылдарын қолдану.
Тілдік мақсаттар
Берілген бөлімде пәннің оқу мақсаттарына қол жеткізу үшін тиісті ғылыми тілді пайдалану бойынша тілдік мақсат үлгісі төменде берілген.
Басқа тілдік мақсаттардың қойылуы үшін және ғылыми тілді оқыту мақсаттары бойынша қосымша нұсқауларды жоғарыдағы «Тілдік
мақсаттар туралы» оқып қарауыңызға болады.
Оқытудың тілдік мақсаттары
Пәндік лексикасы мен терминологиясы Диалог/жазу үшін қажетті сөз тіркестері
Оқушылар:
Талқылауға арналған сұрақтар:
- Отанды қандай сөздермен сипаттай
 қажетті терминологияны қолдана
 әннің құрылымы: шумақ, шумақаласыз?
отырып, музыканы талқылай және
қайырма
Композитор Отанның сипатын жеткізу
талдай алады;
 ән жанры: патриоттық, лирикалық;
үшін қандай музыкалық көркемдеуші
 өз жұмысына түсініктеме беріп,
 музыкалық формалар;
құралдарды қолданған?
оны
жетілдіру
бойынша
 оркестр түрлері: халық,
- Әндердің
ұқсастығы
мен
ұсыныстар жасай алады.
симфониялық;
айырмашылығы
неде?
 музыкалық көркемдеуші құралдар:
- Күйдің екпіні қандай?
әуен, ырғақ, екпін, динамика, лад;
- Музыкалық шығарма қандай образды
 лирика, лирикалық ән, романс;
жеткізеді?
 2/4, ¾ өлшемі
Қысқаша шолу
Бұл бөлімде оқушылар Қазақстанның бас қаласы мен туған елдің табиғатының әсемдігін жеткізетін музыкалық шығармалармен танысады.
Оқушылар бөлімнің тақырыбына сай әндер үйренеді, түрлі орындауда музыкалық шығармаларды тыңдайды және талдайды. Қазақ халық
және симфониялық окестрдің аспаптарын топтастырады. Оқушылар музыка шығарады, импровизация жасайды және қарапайым музыкалықшығармашылық жұмыстар жасайды.

5

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Дархан далам
1.1 Музыканы
тыңдау және
талдау

4.1.1.1 музыкалық
көркемдеуші
құралдардың
көмегімен, әуеннің
жанрын, көркемдік
образдарын
анықтау және
салыстыру

1-тапсырма.Музыка тыңдау және талдау.
Н.Назарбаев
сөзіне
жазылған,
А.Қоразбаевтың
«Үш
қоңыр»
әнін
тыңдаңыз.
Сұрақтарға жауап беріңіз:
- Әннің мазмұны не туралы?
- Бұл бейнебаяннан қандай суретті
тамашаладыңыздар?
- Өз Отаныңызды қандай сөздермен
сипаттайсыз?
- Композитор
Отанның
бейнесін
сипаттау үшін қандай музыкалық
көркемдеуші құралдарды қолданған?

1.2 Музыкалықорындаушылық
іс-әрекет

4.1.2.1 ән айту
ережесін сақтай
отырып, түрлі
сипаттағы екі
дауысты
қарапайым
элементтері бар
әндерді орындау

2-тапсырма. Ән үйрену.
әні Б.Қыдырбек, сөзі Е. Тілепбердиевтің
«Дархан далам» әнін үйреніңіз. Әнді екі
дауыста айтыңыз.

1.3 Музыкалық

4.1.3.6 ауызша және
6

Мұғалімге арналған
ескертпелер
1-тапсырма.
Оқушыларға
Н.Назарбаев сөзіне жазылған,
А.Қоразбаевтың «Үш қоңыр»
әнін тыңдауды ұсыныңыз.
Ұсынылған сұрақтар бойынша
музыкаға талдау жүргізіңіз.
Талдау жүргізу үшін мұғалім
Қазақстан
ақындарының
өлеңдерін,
Қазақстан
суретшілерінің
Отан
тақырыбындағы
жұмыстарын
қолдануына
болады.
Оқушылармен
патриоттық
әндердің мысалдарын есіңізге
түсіріңіз.
2-тапсырма. Әнді ән үйрету
ережесіне сәйкес үйретіңіз
және екі дауыста орындатыңыз.
Мұғалімге оқушылардың дауыс
ерекшеліктерін
және
мүмкіндіктерін ескере отырып,
ән
жаттау
барысында
екі
дауыспен айту элементтерін
қолдану ұсынылады

Оқыту ресурстары

«Үш қоңыр» әніннің
бейнебаяныhttps://www.youtube.co
m/watch?v=dw4NWGw
PvXk

«Дархан далам» әні
Б.Кыдырбек, сөзі Е.
Тілепбердиев.
(әндердің клавирі,
минус және плюс
фонограммалары
келесі сайтта тіркелген
сайте)

Оқу
бағдарламасына
сілтеме
сауаттылық

Оқу мақсаттары

жазбаша
жұмыстарды
орындау
барысында нота
сауаттылығының
негіздерін қолдану

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Мұғалімге арналған
ескертпелер

Оқыту ресурстары

3-тапсырма. Мұғалімге ноталық
сауатты оқушылармен қайталау
3-тапсырма. Музыкалық сауаттылық.
«Дархан далам» әні Б.Қыдырбек, сөзі Е. ұсынылады. Жаттығуды немесе
Тілепбердиевтің
әнінің
қайырмасын қысқа
әуенді
нотамен
нотамен орындаңыз.
орындатыңыз. Ноталық сауатты
ойын арқылы да қайталатуға
болады.
Туған өлке әуендері

1.1 Музыканы
тыңдау және
талдау

1.3 Музыкалық
сауаттылық

4.1.1.1 музыкалық
көркемдеуші
құралдардың
көмегімен, әуеннің
жанрын, көркемдік
образдарын
анықтау және
салыстыру

4.1.3.3 ауызша және
жазбаша
жұмыстарда негізгі
музыкалық

1-тапсырма. Музыка тыңдау және талдау
Екі музыкалық шығарманы тыңдаңыз:
Абайдың «Қараңғы түнде тау қалғып» әні
және М.Лермонтовтың сөзіне жазылған
А.Варламовтың
«Горные
вершины»
романсы
Сұрақтарға жауап беріңіз:
- Әннің мазмұны не туралы?
- Әндердің
ұқсастығы
мен
айырмашылығы қандай?
- Әр әнді тыңдай отырып, табиғаттың
қандай
көріністерін
елестетуге
болады?

1-тапсырма. Мұғалімге алдынала
тыңдауға
ұсынылған
әндердің
«Горные вершины»,
«Қараңғы түнде тау қалғып»
жазбасын дайындау ұсынылады.
Оқушылармен
берілген
сұрақтарды
талқылаңыз.
«Лирика»,
«лирикалық
ән»,
«романс» сөздеріне түсініктеме
беріңіз.

2-тапсырма. Музыкалық сауаттылық
Музыканың
көркемдеуші
құралдарын
қайталаңыз.
Кестені толтырыңыз.

2-тапсырма.
оқушылармен
көркемдеуші
қайталап алған

7

Горные вершины
(соло)
https://www.youtube.co
m/watch?v=T2lBfs3buY
g Горные вершины
(хор)https://www.youtu
be.com/watch?v=SlOZA
2rkDMU

«Қаранғы түнде тау
қалғып»әні:
https://www.youtube.co
m/watch?v=KbiFLkLHk
Мұғалімге H4- а капелла
музыканың о
құралдарын
соң талдауға

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

ұғымдарды қолдану

1.2 Музыкалықорындаушылық
іс-әрекет

4.1.2.2 түрлі
сипаттағы әндерді
айтуда жеңіл,
созып орындау
дағдыларын
көрсету

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Шығар Екпін
ма
атауы
«Қараңғ
ы түнде
тау
қалғып»
«Горны
е
вершин
ы»

Динами
ка

Сипаты.
Лад

Мұғалімге арналған
ескертпелер

Оқыту ресурстары

арналған таратапаны оқушыларға
беру ұсынылады.
Бұл тапсырманы жұптық немесе
топтық жұмыс түрінде өткізуге
болады. Өзара бағалау өткізіңіз.

«Төрт түлік мал –
қазына» сөзін жазған:
3-тапсырма. Әнді ән үйрету Е. Тілепбердиев,
ережесіне сәйкес үйретіңіз.
әнін жазған: Б.
3-тапсырма. Ән үйрену және орындау
Аманжол
«Қараңғы түнде тау қалғып» әнінің
(әндердің клавирі,
үзіндісін үйреніп а капелла орындаңыз.
минус және плюс
фонограммалары
сөзін Е.Тілепбердиев, әні Б.Аманжолдың
келесі сайтта тіркелген
«Төрт түлік мал – қазына» әнін үйреніңіз.
сайте
http://store.nis.edu.kz/)
Сүйем сені, туған жер!

1.1 Музыканы
тыңдау және
талдау

4.1.1.1 музыкалық
көркемдеуші
құралдардың
көмегімен, әуеннің
жанрын, көркемдік
образдарын

1-тапсырма. Музыка тыңдау және талдау
Түркештің «Көңіл ашар» шығармасн
тыңдаңыз.
Шығарманың
жанрын
анықтаңыз.
Сұрақтарға жауап беріңіз:
8

1-тапсырма.
«Көңіл
ашар»
күйінің жазбасын
дайындап
алыңыз. Талқылау жүргізіңіз.
Шығарманы тыңдау барысында
симфониялық
және
халық

Түркеш күйі «Көңіл
ашар»
https://www.youtube.co
m/watch?v=E693Md_V
XLs

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

анықтау және
салыстыру;

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

-

1.3 Музыкалық
сауаттылық

4.1.3.5 орындау
тәсілдеріне қарай
музыкалық
аспаптардың тобын
ажырату

4.1.3.1 музыкалық
көркемдеуші
құралдардың
көмегімен
шығарманы
орындау және
импровизациялау
1.1 Музыканы
тыңдау және

4.1.1.1 - музыкалық

Мұғалімге арналған
ескертпелер

Оқыту ресурстары

Күйдің көңіл-күйі қандай?
оркестрлерінің
біркелкі
Күй қандай екпінде орындалып тұр? орындауына назар аударыңыз.
Бұл шығармада қандай бейне
көрсетілген?
Қандай музыкалық аспаптарды естіп
тұрсыз?

2-тапсырма. Музыкалық сауаттылық
Ұсынылған
музыкалық
аспаптар
бейнеленген үлестірмелі парақшалардың
ішінен, осы күйдің орындауында кездесетін
аспаптарды
анықтап,
оларды
топтастырыңыз.
Халық
аспаптар
оркестрі
және
симфониялық оркестр құрамына енетін
аспаптар тобының өзара ұқсастығы мен
айырмашылығын анықтаңыз.

2-тапсырма. Бұл тапсырманы
топпен өткізу ұсынылады.
Мұғалімге
халық
және
симфониялық
оркестрдің
музыкалық
аспаптары
бейнеленген
үлестірмелі
парақшалар дайындап алу қажет.
Оқушылармен аспаптар, қазақ
халық аспаптар оркестрі және
оркестр
3-тапсырма.
Импровизация
және симфониялық
аспаптарын қайталаңыз.
орындау
Ұрмалы, шулы музыкалық аспаптарды
қолдана отырып «Көңіл ашар» күйіне 3-тапсырма. Бұл тапсырманы
ырғақтың
сүйемелдеу
жасаңыз. орындату үшін ұрмалы, шулы
Сүйемелдеуді орындаңыз
музыкалық аспаптарды алдынала дайындаңыз.
Елімнің жүрегі
1-тапсырма. Музыка тыңдау және талдау
9

Қазақ халық аспаптар
және симфониялық
оркестрдің музыкалық
аспаптары
бейнеленген
үлестірмелі
парақшалар

Ұрмалы,
шулы
музыкалық аспаптарды

Алтынай Жорабаева
1-тапсырма. Мұғалім тыңдауға «Елімнің жүрегі-

Оқу
бағдарламасына
сілтеме
талдау

2.1 Музыкалық
шығармашылық

Оқу мақсаттары

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

көркемдеуші
құралдардың
көмегімен, әуеннің
жанрын, көркемдік
образдарын
анықтау және
салыстыру ;

Сөзі С.Қоңырбаева, әні М.Түгелбаевтың
«Елімнің жүрегі-Астана» әнін тыңдаңыз
Сұрақтарды талқылаңыз:
- Әннің мазмұны не туралы?
- Әннің көңіл-күйі қандай?
- Әннің
музыкалық
формасын
анықтаңыз?

4.2.1.2 қарапайым
музыкалықшығармашылық
жұмыстарды
шығару және
импровизация
жасау үшін
музыкалық
көркемдеуші
құралдарды
қолдану

2-тапсырма. Музыка шығару және
импровизация
«Арман қала» тақырыбында ұйқас сөздерді
қолдана
отырып
төрт
жол
өлең
құрастырыңыз.
Бірнеше ноталардың негізінде өлеңге
қарапайым әуен шығарып, орындаңыз. .
Ұрмалы, шулы музыкалық аспаптарды
қолдана отырып ырғақтық, динамикалық
импровизация жасаңыз.

10

Мұғалімге арналған
ескертпелер
арналған
әнді
өз
қалауы
бойынша
өзгерте
алады.
Оқушылармен әнді тыңдау және
талқылау
жұмысын
ұйымдастыру ұсынылады. Әннің
құрылымының
шумақтық,
шумақты-қайырмалы
түсініктерін
қайталаңыз.
Музыкалық шығарманы тыңдау
және
талдау
жұмысын
ұйымдастырыңыз.
«Форма»
ұғымынын математика және
бейнелеу өнеріндегі «форма»
түсінігін
қайталап
талдау
ұсынылады.
2-тапсырма. Бұл тапсырманы
жұппен немесе топпен жүргізу
ұсынылады. Мұғалім алдын-ала
ұсынылған
тақырыпқа
байланысты
тірек
сөздерді,
ұрмалы,
шулы
музыкалық
аспаптарды
дайындап
алуы
қажет.
Қабілеті
жоғары
оқушыларға
осы тапсырманы
орындау барысында 2/4, 3/4
музыкалық өлшемдерді қолдана
отырып
музыка
шығару

Оқыту ресурстары

Астана»
Әні М.Түгелбаев, сөзі
С. Қоңырбаева
https://www.youtube.co
m/watch?v=CCHqzJ2Cq
0Q
Тірек сөздермен
үлестірмелі парақтар

Ұрмалы, шулы
музыкалық аспаптарды

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Мұғалімге арналған
ескертпелер
ұсынылады.

3-тапсырма. Презентация
Өз композицияңызды сыныпқа орындаңыз

11

3-тапсырма.
Оқушылардың
шығармашылық жұмыстарының
таныстырылымын
ұйымдастырыңыз.
Оқушыларғдың
орындауына
мұғалімге кері байланыс айту
ұсынылады.

Оқыту ресурстары

Музыка.Бастауыш мектеп. 3-сынып
2-бөлім: Құндылықтар
Осыған дейін меңгерілуі тиіс білім
Алдыңғы бөлімде оқушылар Қазақстанның бас қаласы және туған елдің табиғатының әсемдігін жеткізетін музыкалық шығармалармен
танысты. Оқушылар бөлімнің тақырыбына сай әндер үйренді, түрлі орындауда музыкалық шығармаларды тыңдады және талдады, қазақ
халық аспаптары мен симфониялық оркестр аспаптарын топтастырды. Оқушылар музыка шығарып, импровизация жасап қарапайым
музыкалық-шығармашылық жұмыстар жасады.
Тілдік мақсаттар
Берілген бөлімде пәннің оқу мақсаттарына қол жеткізуге ат салысу үшін тиісті ғылыми тілді пайдалану бойынша тілдік мақсат үлгісі
төменде берілген. Басқа тілдік мақсаттардың қойылуы үшін және ғылыми тілді оқыту мақсаттары бойынша қосымша нұсқауларды
жоғарыдағы «Тілдік мақсаттар туралы»оқып қарауыңызға болады.
Оқытудың тілдік мақсаттары
Оқытудың тілдік мақсаттары
Оқытудың тілдік мақсаттары
Оқушылар:
Талқылауға арналған сұрақтар:
- Құндылық сөзін қалай түсінесіз?
 қажетті терминологияны қолдана
 симфония;
- Қандай құндылықтарды білесіз?
отырып, музыканы талқылай және
 хор;
- Мейрімділік дегеніміз не?
талдай алады;
 музыкалық көркемдеуші құралдар:
- Мейірімді болу дегеніміз не? Өз
 өз жұмысына түсініктеме беріп,
әуен, ырғақ, екпін, динамика, лад;
жауабыңызды түсіндіріңіз.
оны
жетілдіру
бойынша
 көркемдік бейне, музыкалық бейне;
«Мейірімділік
әлемді
құтқарады»
ұсыныстар жасай алады.
 романтизм.
дегенді қалай түсінесіз?
- Музыкалық шығарма қандай бейнені
жеткізеді?

Қысқаша шолу
Бұл бөлімнің мазмұны «Адами құндылықтар» түсінігін қалыптастыруға бағытталған. Оқушылар бөлім тақырыбына сай әндер үйреніп,
музыкалық шығармалар тыңдайды. Музыкалық-шығармашылық жұмыстар арқылы махаббат, мейрім, құрмет, жақсылық, достық
құндылықтары туралы түсініктерін жеткізе алады.

12

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Мұғалімге арналған
ескертпелер

Оқыту ресурстары

Махаббаттың сиқырлы күші
Сыныпта талқылау
- Құндылық
сөзін
қалай
түсінесіз?
- Сіздер үшін не құндылық
болып саналады?
- Қандай құндылықтарды мәңгі
құндылықтар деп
ойлайсыздар?
1.1 Музыканы
тыңдау және
талдау

4.1.1.1 - музыкалық
көркемдеуші
құралдардың
көмегімен, әуеннің
жанрын, көркемдік
образдарын анықтау
және салыстыру

4.1.2.1
ән
айту
1.2 Музыкалықсақтай
орындаушылық іс- ережесін
отырып,
түрлі
әрекет
сипаттағы
екі
дауысты қарапайым

Сабақты құндылық туралы, оның
адам өмірінде алатын орны жайлы
әңгімемен
бастаңыз.
Оқушылардың
назарын
адамгершілік құндылықтар, тіл,
мәдениет,
тарихтың
маңыздылығына аудартыңыз.

1-тапсырма. Мұғалімге тыңдауға
арналған музыкалық материалды
дайындау қажет.
Сұрақтарды
талқылау
арқылы
мұғалім
оқушыларға
музыкадағы
романтизм терминін түсіндіруі
Сұрақтарға жауап беріңіз:
ұсынылады.
- Әр
музыкалық
шығарма Оқушыларды композиторлардың
қандай бейнені жеткізеді?
шығармашылығымен
- Композитор музыка арқылы таныстырыңыз.
қандай семіздержі жеткізеді?
- Шығармалардың ұқсастықтары
мен айырмашылығы неде?
2-тапсырма.
Әнді ән үйрету
2-тапсырма. Ән үйрену және
ережесіне сәйкес үйретіңіз.
орындау
Үйрету барысында мұғалімге ән
Е.Тілепбердиевтің сөзіне жазылған
мәтінін сабақ тақырыбы мен
Б.Қыдырбектің «Адамға тән қасиет»
тыңдалған
шығармалармен
әнін үйреніңіз және орындаңыз.
байланыстырып, махаббат сезімін

Адами құндылықтар
https://www.youtube.c
om/watch?v=cde5ttk0x
GE

1-тапсырма. Музыка тыңдау және
талдау
Ф.Шопеннің
«Ноктюрн»
және
Ф.Листтің «Грезы любви» музыкалық
шығармаларын тыңдаңыз.

13

«Адамға тән қасиет»
сөзі:Е.Тилепбердиев,
әні:Б.Қыдырбек.
(әндердің клавирі,
минус және плюс
фонограммалары

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары
элементтері
бар
әндерді орындау

4.1.3.3 ауызша және
1.3
Музыкалық жазбаша
жұмыстарда негізгі
сауаттылық
музыкалық
ұғымдарды қолдану

2.1
Музыкалық 4.2.1.1 музыкалық
шығармашылық
шығармашылық
жұмыстарды жасау
үшін өз идеясын
ұсыну және түрлі
материалдар мен
ресурстар таңдау

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Мұғалімге арналған
ескертпелер
адами
құндылық
түсіндіруі ұсынылады.

Оқыту ресурстары

ретінде келесі сайтта
тіркелген сайте
http://store.nis.edu.kz/)
Бұл тақырыпты үйренуге 2 сағат
Мейірімділік әлемі
Жақсылық жасау әр
қарастырылған
адамның қолынан
1-тапсырма. Музыка тыңдау және
1-тапсырма. Мұғалімге алдын-ала келеді.
талдау
Бейнебаянды қараңыз және сұраққа мейірімділік
жайында https://www.youtube.c
жауап беріңіз:
бейнебаянның жазбасын дайындап om/watch?v=9qewvkz
dvv4
- Бұл бейне жазба не жайында?
алу ұсынылады.
- Әнде не туралы айтылады?
«Мейірімділік туралы
- Мейрімділік дегеніміз не?
ән»
- «Мейірімділік
әлемді
https://www.youtube.c
құрқарады» дегенді қалай
om/watch?v=OjkBYN
түсінесің?
_DC38 –
2-тапсырма. Музыка шығару және
орындау
2-тапсырма. Бұл тапсырма үшін
газет,
Берілген өлеңге әуен шығарыңыз.
мұғалім қажетті дереккөздерді журнал,
қағаза,
алдын-ала
дайындауы
тиіс. суреттер,
фломастер.
Әкел, досым, қолынды,
Тапсырманы
топтық
жұмыс
Татуласқан орынды.
түрінде өткізуге болады.
Өкпелесіп не керек,
Көрсет, кәне, соныңды
Баққа бірге кірейік,
Қол ұстасып жүрейік.
Мейірімділік белгісі –
Кел, қосылып күлейік.
Музыкалық

аспаптарды
14

қолдана

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Мұғалімге арналған
ескертпелер

Оқыту ресурстары

отырып әуенді орындаңыз.
3.1
Музыканы 4.3.1.1 өз
көрсету
және шығармашылық
жұмысын көрсету
бағалау
және бағалай білу,
жұмысын жақсарту
үшін ұсыныстар
енгізу

3-тапсырма. Презентация
Шығармашылық
жұмысыңызды
таныстырыңыз және оны критерийлер
бойынша бағалаңыз.
Рефлексия
- Өз
шығармашылық
жұмысыңызды
қалай
жетілдіресіз?
- Басқа
топтарға
қандай
ұсыныстар айтасыз?

3-тапсырма.
Мұғалімге
оқушылармен бірлесіп бағалау
критерийлерін жасау ұсынылады.
Бағалауды жасалған критерийлер
бойынша өткізіңіз, мысалы:
әуен мен сөздің сәйкестігі;
әуенді шығаруы;
ас
Қосымша тапсырма
Е.Тілепбердиевтің сөзіне
жазылған Б.Қыдырбектің «Адамға
тән қасиет» әнін қайталаңыз.

«Адамға тән қасиет»
сөзі:Е.Тилепбердиев,
әні:Б.Қыдырбек.
(әндердің клавирі,
минус және плюс
фонограммалары
келесі сайтта
тіркелген сайте
http://store.nis.edu.kz/)

Мейірімділік әлемі
1-тапсырма. Талқылау
Бейне жазба қараңыз.
Сұраққа жауап беріңіз:
- Бейнебаянда
не
жайында
баяндалған?
- Сюжеттің негізгі ойы қандай?
- Үлкенді құрметтеу дегеніміз
не?
ән
айту 2-тапсырма. Ән
1.2
Музыкалық- 4.1.2.1
сақтай орындау
орындаушылық іс- ережесін
отырып,
түрлі Б.Бейсенованның
әрекет

1-тапсырма. Сыйластық туралы
бейне жазба дайындап алыңыз.
Сұрақтарды талқылаңыз. Осы
тақырыпты оқушыларға түсіндіру
үшін мұғалім тақырып бойынша
әңгіме/өлең
оқып
немесе
проблемалық сұрақ қойып сабаққа
кіріспені түрлі формада өткізе
алады.

«Үлкенге
құрмет,
кішіге ізет» бейне
жазбасы
https://www.youtube.c
om/watch?v=7gDe5N
w36Aw

мен
әні:
және 2-тапсырма. Әнді ән үйрету Сөзі
Б.Бейсенова
«Атаережесіне сәйкес үйретіңіз.
«Ата-ананы
ананы тыңдаймыз»

үйрену

15

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Мұғалімге арналған
ескертпелер

сипаттағы
екі тыңдаймыз» әнін үйреніңіз.
дауысты қарапайым
элементтері
бар
әндерді орындау
1.3
Музыкалық 4.1.3.1 музыкалық
көркемдеуші
сауаттылық
құралдардың
көмегімен
шығарманы орындау
және
импровизациялау

Оқыту ресурстары
әні
https://www.youtube.co
m/watch?v=8vKx9dyVA
o8
Музыкалық-шулы

3-тапсырма.
Орындау
және
импровизация
Б.Бейсенованның
«Ата-ананы
тыңдаймыз» әніне музыкалық-шулы
және ұрмалы аспаптарды қолданып
сүйемелдеу жасаңыз.

3-тапсырма.
Музыкалық-шулы және
және
ұрмалы
аспаптарды аспаптар
дайындаңыз. Әнге сүйемелдеу
орындау барысында ырғақ пен
екпіннің
сақталуына
назар
аударыңыз.

ұрмалы

Музыканың құдіретті күші
музыкалық
2.1
Музыкалық 4.2.1.1
шығармашылық
шығармашылық
жұмыстарды жасау
үшін өз идеясын
ұсыну және түрлі
материалдар
мен
ресурстар таңдау

1-тапсырма.
Мұғалімге
ән Ән
жазбалары,
1-тапсырма. Музыкалық
жазбалары
мен
музыкалық музыкалық-шулы,
шығармашылық
Ұсынылған тақырыптардың бірін
аспаптарды дайындау қажет.
ұрмалы аспаптар
таңдап музыкалық қойылым
дайындаңыз.
 «Махаббаттың сиқырлы күші»;
 «Мейірімділік әлемді
құтқарады»;
 «Үлкенге құрмет, кішіге ізет».
Музыкалық қойлымды дайындау
барысында музыкалық аспаптар,
үйренген әндердің үзінділерін
қолданыңыз.
2-тапсырма.
бағалау

Презентация
16

және 2-тапсырма.
жұмысты

Шығармашылық
бағалау
үшін

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

4.3.1.1
өз
3.1
Музыканы шығармашылық
көрсету
көрсету
және жұмысын
және бағалай білу,
бағалау
жұмысын жақсарту
үшін
ұсыныстар
енгізу

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Мұғалімге арналған
ескертпелер

Өз шығармашылық жұмысыңызды оқушылармен
бірге
бағалау
таныстырыңыз.
критерийін
құрастырыңыз.
Жұмысыңызды критерийлер бойынша Мысалы:
бағалаңыз.
 шығармашылық жұмыстың
тақырыпқа сәйкестігі;
 уақытты үнемдеу;
 әр оқушының қатысуы;
 креативтілік;
 топпен жұмыс жасай білу.

17

Оқыту ресурстары

Музыка.Бастауыш мектеп. 3-сынып
3-бөлім: Мәдени мұра
Осыған дейін меңгерілуі тиіс білім
Алдыңғы бөлімде оқушылар қандай құндылықтардың рухани құндылықтарға жататыны жайлы әңгімеледі. Олар музыкалық шығармаларды
тыңдап талдады және әндер үйренді. Бөлім тақырыбына сай музыкалық-шығармашылық жұмыстар жасады.
Тілдік мақсаттар
Берілген өлімде пәннің оу мақсаттарына қол жеткізуге ат салысу үшін тиісті ғылыми тілді пайдалану бойынша тілдік мақсат үлгісі төменде
берілген. Басқа тілдік мақсаттардың қойылуы үшін және ғылыми тілді оқыту мақсаттары бойынша қосымша нұсқауларды жоғарыдағы
«Тілдік мақсаттар туралы»оқып қарауыңызға болады.
Оқытудың тілдік мақсаттары
Оқытудың тілдік мақсаттары
Оқытудың тілдік мақсаттары
Оқушылар:
Талқылау сұрақтары:
 мәдени мұра;
 тиісті пәндік терминологияны
 музыкалық мұра;
- Мәдени мұра сөзін қалай түсінесіз?
пайдалана отырып, музыканы
 халық әні;
- Қазақ аспаптарының дыбысталуы
талқылау және таладай;
 күй, күй-аңыз;
шығарманың көңіл-күйі мен сипатын
 өз жұмысына түсініктемелер
 халық аспаптары;
қалай жеткізеді?
енгізу және оны жетілдіру
 музыкалық фольклор;
Ән қандай көңіл-күйді жеткізеді?
бойынша ұсыныстар жасау.
 этно-фольклорлық ансамбль;
- Орындаудың ұқсастығы мен
 сал және сері.
айырмашылықтары қандай?

Қысқаша шолу
Бұл бөлімде оқушылар «мәдени мұра» түсінігін үйренеді. Қазақ халық аспаптарының шығу тарихымен, этно-фольлорлық ансамбль
түсінігімен танысады. «Тұран» және «Хассақ» этно-фольлорлық ансамбльдерінің және симфониялық оркестрдің орындауындағы музыкалық
шығармаларды тыңдайды және талдайды. Бөлім тақырыбы бойынша әндер үйренеді. Музыкалық-шығармашылық жұмыстар жасайды.

18

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Мұғалімге арналған ескертпелер

Оқыту
ресурстары

Менің халқымның музыкалық
мұрасы
1.3 Музыкалық
сауаттылық

4.1.3.5 орындау
тәсілдеріне қарай
музыкалық
аспаптардың тобын
ажырату

2.1 Музыкалық
шығармашылық

4.2.1.1 музыкалық
шығармашылық
жұмыстарды жасау
үшін өз идеясын
ұсыну және түрлі
материалдар мен
ресурстар таңдау

1.3 Музыкалық
сауаттылық

1-тапсырма.
Тапсырманы
ұйымдастыру
үшін
алдын-ала
1-тапсырма. Ақпарат іздеу
Қазақ музыкалық аспаптарының ақпарат
қағаздары
мен
шығу тарихы (аңыз, ертегі, әңгіме) иллюстрацияларды
дайындаңыз.
туралы ақпаратты оқып, танысып Ақпараттық қағаздарды кесте, сурет,
сыныппен бөлісіңіз.
сызба
т.б.
түрде
оқушыларға
1 топ: жетіген;
ұсыныңыз.
2 топ: домбыра;
Тапсырманы топтық жұмыс түрінде
3 топ: қобыз;
өткізіңіз.
4 топ: сыбызғы.
2-тапсырма.
Музыкалық
шығармашылық
«Тұран»
этно-фольклорлық
тобының
орындауындағы
композицияны тыңдаңыз.

«Тұран» этнофольклорлық топ
https://www.youtub
e.com/watch?v=IyA
Tq_6ussE-

2-тапсырма. Тапсырманы орындау
үшін
қажет
ресурстарды
(шаблондар, тасқа қашалған көне
суреттер,
кеңсе
жарақтары)
дайындаңыз.
Музыкалық композицияны тыңдап Берілген
тапсырманы
«Көркем
оған сәйкес тасқа қашалған көне еңбек» пәнімен кіріктіріп өткізу
суреттер негінде көркем жұмыс ұсынылады.
4.1.3.1 музыкалық (коллаж, сурет) жасаңыз.
Оқушыларды
этно-фольклорлық «Ғажайып музыка.
Әнұран» Сөзі А.
көркемдеуші
ансамбль ұғымымен таныстырыңыз.
Естенов, әні Е.
құралдардың
Өміров
көмегімен
шығарманы
3-тапсырма. Ән үйрену және 3-тапсырма. Сөзі А. Естенов, әні Е. (әндердің клавирі,
орындау
және орындау
Өміров «Ғажайып музыка. Әнұран» минус және плюс
импровизациялау;
Сөзі А. Естенов, әні Е. Өміровтың
әнінің сөзін және жазбасын дайындап фонограммалары
«Ғажайып музыка. Әнұран» әнін
алыңыз. Қабілеті жоғары оқушыларға келесі сайтта
19

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері
үйреніңіз және орындаңыз.

Мұғалімге арналған ескертпелер

Оқыту
ресурстары

әнді екі дауысқа бөліп орындауды тіркелген
ұсыныңыз.
http://store.nis.edu.k
z/)

Менің халқымның музыкалық
мұрасы
1.1 Музыка
тыңдау және
талдау

1.3 Музыкалық
сауаттылық

4.1.1.1 музыкалық
көркемдеуші
құралдардың
көмегімен, әуеннің
жанрын, көркемдік
образдарын
анықтау
және
салыстыру

4.1.3.5
орындау
тәсілдеріне қарай
музыкалық
аспаптардың тобын

1-тапсырма. Музыка тыңдау
және талдау
«Хассақ»
және
«Тұран»
фольклорлық
ансамбльдердің
орындауындағы
музыкалық
жазбаларды
тыңдаңыз
және
видеосын көріңіз.
Сұрақтарға жауап беріңіз:
- Күйдің
дыбысталуының
ерекшелігі неде?
- Қандай
аспаптарды
естідіңіздер?
Аспаптарды
атаңыздар.
- Бұл аспаптардың барлығы
сіздерге таныс па?
- Қазақ аспаптарының
дыбысталуы шығарманың
көңіл-күйі мен сипатын
қалай жеткізеді?
2-тапсырма.
Музыкалық
сауаттылық
Аспаптарды
бөлінуі
бойынша
топтастырыңыз.
Кестені
20

1-тапсырма. Мұғалімге «Хассақ»
және
«Тұран»
фольклорлық
ансамбльдердің
орындауындағы
музыкалық жазбаларды алдын-ала
дайындау
және
сұраұтарды
оқушылармен
бірге
талқылау
ұсынылады.

2-тапсырма.
Аспаптарды
топтастыруға
арналған
кестені
дайындау
ұсынылады.
Бұл
тапсырманы жұптық жұмыс түрінде

«Тұран» тобы
https://www.youtub
e.com/watch?v=tgG
T1VmVag4
«Хассақ» тобы
https://www.youtub
e.com/watch?v=je6
dpABcDLU

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары
ажырату

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

Оқыту
ресурстары

толтырыңыз.
өткізіп бағалау ұйымдастырыңыз.
Өзіңіздің және өзгенің жұмысына
баға беріңіз.
Ішекті

4.1.2.3 музыкалық
1.2 Музыкалық- көркемдеуші
құралдарды
орындаушылық
қолдана
отырып,
іс- әрекет
аспаптарда ойнау
дағдыларын
көрсету

Мұғалімге арналған ескертпелер

Ұрмалы

Үрлемелі

Өзңіздің
және
өзгелердің 3-тапсырма.
Әнді ән үйрету «Үйренейік
жұмысыны баға беріңіз.
ережесіне сәйкес үйретіңіз.
өнерді»
3-тапсырма.
Ән үйрену және
орындау
Сөзі Е. Тілепбердиев, әні Х.
Сетековтың «Үйренейік өнерді»
әнін үйреніңіз.

4-тапсырма. Импровизация
Ұрмалы және шулы аспаптарды
қолданып «Үйренейік өнерді»
әніне ырғақтық импровизация
жасаңыз.
Менің халқымның әуені
21

Е.
Тілепбердиев, әні
Х. Сетеков
(әндердің клавирі,
минус және плюс
фонограммалары
келесі сайтта
тіркелген
http://store.nis.edu.k
z/)
Сөзі

4-тапсырма. Импровизация жасау
үшін қажет аспаптарды дайындаңыз. Ұрмалы
және
Ырғақтық импровизацияны орындау шулы аспаптар
кезінде дыбыстың дұрыс шығарылуы
мен ансамбльдік дыбысталуға назар
аударыңыз.
С.Мұхамеджанов
«Шаттық Отаны»

Оқу
бағдарламасына
сілтеме

Оқу мақсаттары

Ұсынылатын оқыту іс-әрекеттері

1-тапсырма. Музыка тыңдау
1.3
Музыкалық 4.1.3.3 ауызша және және талдау
жазбаша
С. Мұхамеджановтың «Шаттық
сауаттылық
жұмыстарда негізгі Отаны» және А. Құдайбергеновтың
музыкалық
«Балдырған» екі музыкалық
ұғымдарды қолдану шығармасын тыңдаңыз.
Тыңдалған музыкалардан алған
әс