Түркістан облысы Қазығұрт ауданы

"Атбұлақ жалпы білім беретін мектеп"

жанында интернаты бар КММ нің

музыка пәні мұғалімі

Елеупова Ұлжалғас Ержанқызы

Тақырыбы: Музыка пәнінде оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытудың тиімді әдістері

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінің басты мақсаты – жан-жақты дамыған, шығармашылық ойлай алатын, өз қабілетін еркін көрсете алатын тұлға қалыптастыру. Осы үдерісте музыка пәнінің алатын орны ерекше. Музыка – оқушының ішкі жан дүниесіне әсер ететін, эмоциялық сезімін дамытатын, эстетикалық талғамын қалыптастыратын өнер саласы.

Музыка сабағында оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту – олардың музыкалық естуін, орындаушылық дағдыларын ғана емес, сонымен қатар қиялын, өзіндік ойлауын, көркемдік талдау жасау қабілетін жетілдіруге бағытталады. Сондықтан музыка пәні мұғалімі әр сабақты шығармашылыққа жетелейтін, оқушының белсенділігін арттыратын әдістер арқылы ұйымдастыруы қажет.

Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытудың педагогикалық негіздері

Шығармашылық қабілет – тұлғаның жаңа идеялар тудыруға, өнер туындысын өзінше қабылдап, өзіндік көзқарас қалыптастыруға бейімділігі. Музыка пәнінде шығармашылық қабілетті дамыту оқушылардың жас ерекшеліктерін, психологиялық мүмкіндіктерін және жеке қызығушылықтарын ескере отырып жүзеге асырылады.

Музыкалық шығармашылық:

• музыканы сезіну және түсіну;

• әуенді, ырғақты қабылдау;

• музыкалық образды елестету;

• орындаушылық интерпретация жасау сияқты әрекеттер арқылы дамиды.

Бұл үдерісте мұғалім оқушыға бағыттаушы, қолдаушы рөл атқаруы тиіс.

Музыка сабағында шығармашылық қабілетті дамытудың тиімді әдістері

1. Импровизация әдісі

Импровизация – оқушылардың музыкалық ойлауын дамытудың ең тиімді жолдарының бірі. Әуенді жалғастыру, ырғақ ойлап табу, белгілі бір көңіл күйді музыка арқылы бейнелеу сияқты тапсырмалар оқушылардың еркіндігін арттырып, шығармашылық белсенділігін дамытады.

2. Ән айту және вокалдық шығармашылық

Хормен және жеке ән айту барысында оқушылардың дауыс мүмкіндігі, музыкалық естуі, сахналық мәдениеті қалыптасады. Әннің мазмұнын сезініп орындау, интонациямен жұмыс жасау шығармашылық ойлауды дамытады.

3. Музыканы тыңдау және талдау

Музыкалық шығармаларды тыңдап, олардың мазмұнын талдау оқушылардың эстетикалық қабылдауын арттырады. Тыңдалған шығарманы сурет арқылы, әңгіме немесе қимыл арқылы бейнелеу – шығармашылық қабілетті дамытудың тиімді тәсілі.

4. Ойын технологияларын қолдану

Музыка сабағында ойын элементтерін қолдану оқушылардың қызығушылығын арттырады. «Музыкалық жұмбақ», «Әуенді тап», «Ырғақты қайтала» сияқты ойындар арқылы оқушылар белсенді әрекетке тартылады.

5. Жобалық және топтық жұмыс

Музыкалық қойылымдар, шағын концерттер, шығармашылық жобалар оқушылардың ұжыммен жұмыс істеу, өз идеясын ұсыну және жүзеге асыру қабілеттерін дамытады.

Цифрлық технологиялардың мүмкіндіктері

Қазіргі таңда цифрлық ресурстарды музыка сабағында қолдану шығармашылықты дамытудың жаңа мүмкіндіктерін ашады. Музыкалық бейнежазбалар, интерактивті бағдарламалар, аудиоматериалдар оқушылардың музыкалық ой-өрісін кеңейтеді. Сонымен қатар, цифрлық орта оқушының өздігінен жұмыс жасауына мүмкіндік береді.

Мұғалімнің рөлі

Музыка пәні мұғалімі – шығармашылық үдерістің ұйымдастырушысы. Мұғалім оқушылардың қабілетін байқап, қолдап, олардың өзін еркін көрсетуіне жағдай жасауы тиіс. Педагогтің кәсіби шеберлігі, шығармашылық көзқарасы сабақтың нәтижелілігін арттырады.

Қорытынды

Қорыта айтқанда, музыка пәнінде оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту – тұлғаның жан-жақты қалыптасуына ықпал ететін маңызды міндет. Тиімді әдістерді жүйелі қолдану арқылы оқушылардың музыкаға деген қызығушылығы артып, эстетикалық талғамы мен шығармашылық әлеуеті дамиды. Сондықтан музыка сабағы әрдайым шығармашылық ізденіске толы болуы тиіс.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.

2. Музыка пәні бойынша оқу бағдарламалары.

3. Нұртазина Р. Педагогикалық технологиялар. – Алматы, 2020.

4. Әбдірова Г. Музыкалық тәрбие әдістемесі. – Алматы, 2019.

5. ҚР Білім және ғылым министрлігінің әдістемелік нұсқаулықтары.