Наймандар ашық сабақ

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 6.2A Х – XІІІ ғғ. Қазақстан территориясындағы мемлекеттер

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 7

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Наймандар, керейіттер және жалайырлар

Сабақтың зерттеу сұрағы

Найман, керейіт пен жалайырлардың ортағасырлардағы саяси сахнадағы рөлі қандай болды?

Сабақтың түрі

Зерттеу сабағы/ жаңа тақырыпты меңгеру

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

6.3.1.3 – X ғ. – XIII ғ. басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау

Сабақ мақсаттары

Қазақстан аумағындағы Х-ХІІІ ғасырлардағы Найман, Керейіт, Жалайыр мемлекеттерінің даму ерекшеліктерін талдау

Бағалау критерийлері

-Найман, Керейіт, Жалайыр мемлекеттерінің даму ерекшеліктерін

түсіндіреді,

-ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды.

Тілдік мақсаттары

Келесі себептер/ факторлар қысқа мерзімді/ орта мерзімді/ ұзақ мерзімді болып келеді.

Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы...

Ең басты өзгерістер / жетістіктер болды…

X Y қарағанда маңыздырақ болды, өйткені…

Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені…

Біздің анықтағанымыз...

Қорытындысында...

Құндылықтарды

дарыту

Ашықтық, жауапкершілік

- өзін қандай да бір ұлттың өкілі ретінде сезіну

- патриотизм

- өз елі үшін мақтаныш

- ұлттық сана-сезім

- тәуелсіздік

Пәнаралық

байланыстар

Дүние жүзі тарихы

АКТ қолдану

дағдылары

Сабақ барысында интерактивті тақта мен жеке ноутбук қолдануға рұқсат етіледі.

Бастапқы білім

Қазақстан аумағындағы ерте орта ғасырлардағы түрік қағанаттарының және дамыған орта ғасырлардағы Қарахан мемлекетінің даму ерекшеліктерін түсінеді.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

7 минут

Сәлемдесу. Жағымды ахуал орнату. «Түрлі- түсті қағаздар» әдісімен оқушыларды топқа бөлу.

1-топ Наймандар

2-топ.Керейттер

3-топ. Жалайырлар

Үй тапсырмасы. «Ақиқат/Жалған»

І- топ

1.Қарахан мемлекетінің негізін қалаған Сатұқ Боғра хан /Ақиқат/

2.Мұса Боғра хан 960 жылы исламды Қарахан мемлекетінің мемлекеттік діні деп жариялады/Ақиқат/

3.Шығыс Қарахан мемлекеті аумағына Мауараннахр аймағы енді /Жалған/

4.Батыс Қарахан мемлекеті аумағына Жетісу мен Шығыс Түркістан аймағы енді /Жалған/

5.Иқта-әлсіз адамның өзінің шамалы жерден алған өнімін өзін және отбасын қорғағаны үшін күштіге төленетін салығы/Жалған/

ІІ- топ

1.Коммендация- билеушілердің өздерінің туысқандары мен жақындарына сыйлаған жер үлестері, феодалдық жер сыйлықтары /Жалған/

2.Қарахан мемлекеті дамыған феодалдық-патриархалдық мемлекет /Ақиқа

3.Қараханилерде көне түркі жазуы қабылданып,араб жазуын ығыстырып шығарды /Жалған/

4.Қарахан мемелекетіндегі билік екі тайпалық топ-жігіл және яғма ақсүйектері арасында бөлінді /Ақиқат/

5.Қарахан мемелекеті жайлы деректер қытай және иран авторларының еңбектерінде көптеп кездеседі./Жалған/

ІІІ-топ.

1.Дінбасыларға, діни мекемелерге ірі жер иеленушілерге өсиет етіп қалдырған жерлер- вакуф /Ақиқат/

2.960-990жж. Қарахан мемелекетінің қағаны-Сүлеймен /Жалған/

3.Қарахан сәулетшілерінің ерекшелігін дәріптейтін ғимарат- Рабиға бегім кесенесі /Жалған/

4.ХІ ғасырдың 30-жылдарының соңында мемелекет екіге бөлінді /Ақиқат/

5.1210 жылы наймандармен күресте Шығыс Қарахан әулеті талқандалды/Ақиқат/

www.nci.kz Ақпараттық білім ресурстары орталығы.

7 сынып. Қазақстан тарихы. Электронды оқулығы. 2011ж.

Найман, керейіт, жалайырлардың Қазақстан аумағына қоныс аударуына дейінгі орналасуы туралы бейнеролик
https://www.youtube.com/watch?
v=5JFgu-AQa9E

Найман, керейіт, жалайырлардың ХІІ ғ дейінгі қоныстануы
https://pp.vk.me/c308216/v30821
6261/836a/n0UUbH2XREA.jpg

Найман, керейіт, жалайыр тайпалары туралы ақпарат
http://refsurf.ru/1222211110.html

Сабақтың ортасы

8 минут

10 минут

10 минут

Қазақстан аумағына қоныстану себептерін түсіндіріу, бүгінгі сабақтың бағалау критерийімен таныстыру.

«Наймандар, Керейттер, Жалайырлар» тақырыбында бейне ролик көрсету.

Әр топқа келесі мәселелер қамтылған мәтін таратыу:

1-топ. Наймандар мемелекетіне постер қорғау.

Дескрипторлар:

• Наймандардың аумағы мен астанасын картада көрсетеді;

• Ішкі және сыртқы саясатындағы негізгі фактілерді анықтайды;

• Басқару жүйесінің даму ерекшеліктерін ашып көрсетеді.

2-топ. Керейттер мемелетін «Балықтың қаңқасы» әдісі арқылы талдау.

Дескрипторлар:

-Керейттердің дамуын,аумағын, астанасын анықту.

-Керейттердің қоныстануының 2-3 себептерін анықтау

-керейттердің Қазақстан аумағына қоныстануының 2-3 салдарын анықтайды.

-Қорытынды ой.

3-топ. Жалайрлар мен Қарахан мемелекетінің ұқсастығымен айырмашылығын салыстыру.

.

Дескрипторлар:

-жалайырлар мен Қарахан мемлекетін салыстыра отырып, үш ұқсастығын анықтайды.

-Мемлекеттердің ең басты үш ерекшелігін көрсетеді.

ҚБ: «Бағдаршам» әдісі

Жұптық жұмыс.

Әр мемлекетке қатысты мәліметті төмендегі кестеге топтастырыңыз

Қалыптастырушы бағалау.Тест жұмысын алу.

1.. «Найман» сөзінің монғол тіліндегі мағынасы

А) «Сегіз» В) «Тоғыз» С) «Он оқ» D) «Он тайпа»

2. ХІІ ғ. екінші жартысындағы найман елінің орталығы

А) Балықты В) Мыңбұлақ С) Тараз D) Суяб

3. Жазба деректер бойынша керейіттер тайпасы мекен еткен өзендер бойы

А) Орхон, Ертіс, Есіл В) Еділ, Жайық

С) Орхон, Керулен, Аргун D) Ертіс, Сарыөзен,

4. Керейіт мемлкетінің шарықтау шегі қай хан тұсына тұспа-тұс келеді?

А) Наркеш В) Маркус С) Даян D) Гурхан

5.Щыңғыс хан Жалайырларды қол астына қарату үшін кіммен одақтасты?

А)Мүқылай В) Құршақұз С) Тоғырыл Д) Наркеш Дайын

ҚБ: Өзін-өзі бағалау

Сабақтың соңы

5 минут

Мұғалімнің кері байланысы

Оқушыларға «Білім қоржыны» кері байланысын ұсыну.

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

АКТ – оқушылар жоғарыда келтірілген сілтемелер бойынша жұмыс істей алады.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақтыжақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

6.3.1.3 – X ғ. – XIII ғ. басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау

Бағалау критерийлері

Найман, Керейіт, Жалайыр мемлекеттерінің даму ерекшеліктерін түсіндіреді, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды.

1-тапсырма.Үй тапсырмасы. Берілген мәліметтердің ақиқат/ жалған екенін анықтаңдар.

2-тапсырма.

Керейттер мемелекетін «Балық қаңқасы»әдісі арқылы қорғау

Дескрипторлар:

Дескрипторлар:

-Керейттердің дамуын,аумағын, астанасын анықтады.

-Керейттердің қоныстануының 2-3 себептерін анықтайды.

-керейттердің Қазақстан аумағына қоныстануының 2-3 салдарын анықтайды.

-Қорытынды ой.

3-Тапсырма. Жұптық жұмыс.

Әр мемлекетке қатысты мәліметті төмендегі кестеге топтастырыңыз

І-жұп

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

6.3.1.3 – X ғ. – XIII ғ. басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау

Бағалау критерийлері

Найман, Керейіт, Жалайыр мемлекеттерінің даму ерекшеліктерін түсіндіреді, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды.

1-тапсырма.Үй тапсырмасы. Берілген мәліметтердің ақиқат/ жалған екенін анықтаңдар.

2-тапсырма.

Жалайырлар мен Қарахан мемелекетінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтайды.

Дескрипторлар:

• Жалайырлардың айырмашылықтарын анықтайды;

• Қарахан мемелекетінің айырмашылықтарын анықтайды;

• Жалайырлар мен Қарахан мемелекетінің ұқсастықтарын анықтайды. .

ҚБ «Бағдаршам» әдісі

3-Тапсырма. Жұптық жұмыс.

Әр мемлекетке қатысты мәліметті төмендегі кестеге топтастырыңыз

І-жұп