Білім беру ұйымының атауы

Бөлім:

Заттардың тасымалдануы

Педагогтің Т.А.Ә.

Батырбекова А.П

Күні:

Сынып:11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Натрий-калий сорғысы белсенді тасымал механизмінің мысалы ретінде

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

11.1.3.4.-натрий-калий сорғысы мысалында белсенді тасымалды түсіндіру

Сабақтың мақсаты

-белсенді тасымалдану түрлерін сипаттайды.

-натрийкалий иондарының мембрана арқылы тасымалдану механизмін түсіндіреді.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5-минут

Амандасу. Ұйымдастыру кезеңі.

Сыныпта жақсы көңіл-күй қалыптастыру. Оқушылардың түгелдігін, сабаққа даярлығын қадағалау.

MS PowerPoint презентация

Сабақтың ортасы

35-минут

Жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындау.

1-тапсырма. Жұптық жұмыс.

«Ойлан-жұптас» әдісі.

Оқушыларға қандай да болмасын сұрақ, тапсырма берілгенен кейін оларды тыңғылықты орындауға бағытталған ..

2-тапсырма. Топтық жұмыс.

«Инсерт» әдісі. Оқушылар берілген мәтінді топ бойынша талдайды. «Инсерт әдісін» іске асыру үшін оқушылар топпен жұмыс жасайды. Әр топ мәтінді мұқият оқып, сын тұрғысынан ойлау қабілеттерін дамытады.

Жасуша мембранасы арқылы өтетін заттардың біріншілік және екіншілік белсенді тасымал түрлерін өзара салыстырып, тиісті қасиеттерін кестеге орналастырды.

1-топ:

Біріншілік белсенді тасымал

2-топ:

Екіншілік белсенді тасымал

3-тапсырма.Жеке жұмыс.

«Лоикалық ойлау» әдіісі. Жаға сабақтан алаған білімдерін тексеруге бағытталады.

«Na⁺/K⁺ сорғысының» әрекет ету механизмі кезеңдерінің реттілігін анықта.

1. Натрийдің 3 ионы жасуша сыртына өтіп, фосфорланған тасымалдаушы молекула арқылы жасуша ішіне екі калий ионы өтеді.

2. Тасымалдаушы-ақуыз молекулалары АТФ-тың бір молекуласын ыдыратады.

3. Дефосфорлану – тасымалдаушы молекуланың конформациясы, калий ионының мембрананың келесі жағына яғни ішке өтуін жүзеге асырады.

4. Калий ионы жасуша ішінен босатылады және процесс қайталанады.

5. Мембрананың ішкі жағынан тасымалдаушы-ақуыз молекуласына АТФ және натрий ионы, ал мембранының сыртқы жағынан калий ионы түседі.

6. Фосфор қышқылының қалдығының қосылуы нәтижесінде тасымалдаушы молекуланың формасы өзгереді (конформация) және натрий иондары мембрананың келесі бетіне, жасушаның сыртына өтеді.

7. Тасымалдаушы молекулаға екі калий ионының қосылуы фосфор қышқылының қалдығының берілуіне, яғни дефосфорлануға әкеледі.

8. Натрий иондарының тасымалы кезінде АТФ энергиясы жұмсалады және тасымалдаушы молекулаға фосфор қышқылының қалдығы қосылады (тасымалдаушының фосфорлануы).

2. Әрекет потенциалынык әсерi 120 MB , erep тұтасканатты балықтың ( электрлi жуп балық ) электр қуаты 600 В - қа жететін болса , разрядты генерациялауға қанша мембрана катысады ?

…………………………………………………

Оқушылар құрылымдалған тапсырмаларды тапсрма дескрипторына сүйене отырып жұппен орындап шығады.

Оқушылар берілген мәтінді топ бойынша талдайды. Әр топ мәтінді мұқият оқып, кестені толтырады..

Оқушылар «Na⁺/K⁺ сорғысының» әрекет ету механизмі кезеңдерінің реттілігін анықтап, әрекет потенциалы әсерiн есептеп шығарады.

ЕҚБ: Есту-сөйлеу ақпараттарын қайта өңдеудегі қиындықтары бар оқушылар жұмыстың жауабын дәптерге жазады.

Тапсырма дескрипторы:

- белсенді тасымалдану түрлерін біледі

- белсенді тасымалданудың құрылысы мен қызметін сипаттайды.

Тапсырма дескрипторы:

- жасуша мембранасы арқылы өтетін заттардың тасымалының түрлерін ажыратады.

-натрийкалий иондарының мембрана арқылы тасымалдану механизмін түсіндіреді.

ҚБ: «Табыс ағашы» Жасыл жапырақ – түсінікті болды, табысқа жеттім. Сары жапырақ – сұрақтарым бар, толық табысқа жеткен жоқпын. Қызыл жапырақ – қиналдым, табысқа жету үшін тағы қайталауым керек.

Тапсырма дескрипторы:

-натрий-калий сорғысы белсенді тасымал процесін анықтайды.

- Әрекет потенциалы әсерiнің қоршаған ортаға маңызын біледі.

ҚБ: «Үш шапалақ» әдісі,топтар бір-бірін өзара бағалайды.

Қосымша-1

MS PowerPoint презентация

Қосымша-2

MS PowerPoint презентация

11-сынып оқулығы

Сабақтың соңы

5-минут

Рефлексивті экран

Әрбір оқушы экрандағы сөздерді бір сөзбен кезегімен жалғастырады. :

1.Мен бүгін білдім…

2.Қызықты болды…

3.Қиын болды…

4.Мен тапсырманы орындадым…

5.Мен түсіндім, келесіні…

6.Енді мен білемін…

7.Мен істейалдым…

Әрбір оқушы экрандағы сөздерді бір сөзбен кезегімен жалғастырады. :

Біріншілік белсенді тасымал

Энергия

Концентрация градиенті

Тасымалданатын заттар

Мембраналық ақуыздар

Екіншілік белсенді тасымал

Энергия

Концентрация градиенті

Тасымалданатын заттар

Мембраналық ақуыздар