Наурыз мерекесі

Қостанай облысы әкімдігінің білім басқармасының

«Қарабалық ауданы білім бөлімнің

Бөрлі жалпы білім беретін мектебі»КММ

Қазақ тілі және әдебиет мұғалімі: Ерденова Жангуль Жанабаевна

Қазақ тілі мен әдебиеті сабақтарында

оқушыларды функционалдық сауаттылыққа оқыту

Қазақ тілі мен әдебиеті" пәні оқушылардың жалпы филологиялық білімінің тіл мен әдеби шығармашылықта көрініс тапқан халықтың рухани мәдениетін зерттейтін тұтас жүйе ретінде негізін қалайды. Оқытудың мақсаты-сипаттамалық функционалды тілдік жүйені дамыту негізінде тілдік, сөйлеу, коммуникативті құзіреттілікті қалыптастыру, сөздік қорын, сөйлеудің синтаксистік құрылымын байыту, үйлесімді мәлімдеме құру заңдылықтарын, қарым-қатынастың жалпы мәдениетін, сөйлеуді жетілдіру және тілді шығармашылық пайдалану тетіктерін игеру арқылы шығармашылық белсенді тілдік тұлғаны тәрбиелеу.

Бұл мақсат жас ұрпақтың бәсекеге қабілеттілігі үшін оның функционалдық сауаттылығын арттырудағы қоғамның қажеттілігімен анықталған функционалдық сауаттылық дегеніміз не? Функционалды сауаттылық-адамның сыртқы ортамен қарым-қатынас жасау және оған тез бейімделу және жұмыс істеу қабілеті. Сабақта функционалдық сауаттылықты қалыптастыру қазақ тілі сабағында функционалдық сауаттылықты қалыптастыру-бұл балаға нақты әлеуметтік ортада оның тіршілік әрекетін жүзеге асыру үшін ең аз қажетті болып саналатын әрі қарайғы әлеуметтік қатынастарда оқушының қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз ететін білім, білік және дағды деңгейін беру. Сондықтан мектеп үшін өте маңызды мақсат туындайды: жеке элиталық оқушыларды өмірге дайындау емес, қажет болған жағдайда мамандығын тез өзгерте алатын, жаңа әлеуметтік рөлдер мен функцияларды игере алатын, бәсекеге қабілетті мобильді тұлғаны оқыту. Көптеген міндеттерді шешу педагог кадрлардың кәсіпқойлығына байланысты.

Қазақстандық мектептің мықты әлеуеті оның мұғалімдер корпусы болуы тиіс. Мұғалім оқушыларды оқытуда, тәрбиелеуде және дамытуда ақпараттандыру құралдары мен ақпараттық технологияларды қолдануға дайын болуы керек. Оқушыларда ақпараттық мәдениетті қалыптастыру үшін мұғалімнің өзі де осындай мәдениетке ие болуы керек. Әр мұғалім жеке тұлғаның қалыптасуындағы өз рөлін түсінуі керек.

Мектептегі білім беру жүйесіндегі гуманитарлық циклдің жетекші пәндерінің бірі-Қазақ тілі мен әдебиеті. Тіл мұғалімдерінің мақсаты: Оқушыларды туған сөз әлеміне енгізу, балаларға қазақ тілінің керемет тереңдігін көрсету, оны өмір бойы жақсы көру. Мұғалімнің міндеттерінде оқушыларға білім беру емес, өз бетінше білім алуға жағдай жасау.

Жұмыс істеген жылдар ішінде қазақ тілі ана тілі болып табылмайтын оқу сауаттылығы арқылы балалардың коммуникативтік дағдыларын дамыту мен үшін орыс мектебіндегі қазақ тілі мұғалімі ретінде басым болып табылады, сондай-ақ біздің полилингвистикалық социумда өмір сүретініміз, өз ойларымызды сауатты баяндай білуіміз өте маңызды болып саналады. Әр оқушының айтылуын бақылауға тырысамын.Қиындықтар көп, бірақ оларды жеңудің нақты жолдары қазірдің өзінде көрінеді. Мұндай сабақтардың сипаты түбегейлі өзгереді. Олар өзара сенім, өзара көмек және ынтымақтастық атмосферасын дамытады. Мұндай жағдайда бала тыныш және сенімді, сондықтан өзін жайлы сезінеді. Сабақтар одан да әр түрлі, эмоционалды, белсенді және шығармашылық бола бастайды.

Ғылым мен техниканың дамуымен білімге қойылатын талаптар өсуде, олардың ауқымы кеңеюде, жаңа сапалық белгілер қалыптасуда. Сондықтан адамның функционалды сауаттылығы оның микросоциум жағдайларына бейімделу қабілетінің көрсеткіші деп айта аламыз. Функционалдық сауаттылықты қалыптастыру үшін сабақта ғана емес, сабақтан тыс уақытта да ерекше білім беру ортасын құру қажет. Жоғарыда айтылғандардан функционалдық сауаттылықты оқытудың тиімділігі педагогтердің қазіргі заманғы ғылымның барлық жетістіктерін пайдалануға, жоғары мәдениетті тұлғаны қалыптастыратын дағдыларды, машықтарды қолдануға және пысықтауға дайындығына байланысты болады.