Мектебі:

Тельман Жанұзақов атындағы орта мектеп

Пәні:

Биология

Бөлімі:

Координация және реттеу

Педагогтің Т.А.Ә.

Жумадилова Макпал Болатбаевна

Күні:

Сынып: 9 Б

Қатысушылар саны: 17 Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

Нейрогуморальды реттелу, механизмдері және оларды салыстыру. Ағзаның күйзеліске бейімделуі.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

9.1.7.4 - нейрогуморальды реттелудің механизмін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Нейрогуморальды реттелудің механизмін түсіндіреді

Құндылықтар

Бірлік және ынтымақ

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы/5 минут

Ұйымдастыру кезеңі

✔️ Оқушылармен сәлемдеседі;

✔️ Сынып оқушыларын түгендейді;

✔️ Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру;

Алдыңғы оқу. «Wordwall» платформасы.

Шарты: платформадағы берілген тапсырманы орындай отыра алдыңғы тақырыпты (үй тапсырмасын) пысықтайды.

Ой қозғау. «Gemini Storybook» әдісі

Шарты: жасанды интеллект арқылы жасалынған «Нейрогуморальды реттеудің сиқыры» атты оқиғамен танысады. Сұрақтарға жауап бере отырып сабақтың тақырыбын болжайды.

1. Оқиға не туралы?

2. Ол туралы не айта аласыңдар?

3. Жүйке жүйесі мен гуморальді реттелудің бірлесіп жұмыс жасауы қажет пе?

4. Сабақтың тақырыбын болжап көріңдер.

Топқа бөлу. «Жарық фонарлары» топтастыру әдісі

Шарты: жарық фонарларының бірін таңдау арқылы тақырыпқа қатысты атаулармен сынып оқушылары 3 топқа бөлінеді.

«Жүйке» тобы – 1 топ

«Нейрон» тобы – 2 топ

«Гормон» тобы – 3 топ

Жаңа сабақ тақырыбы ашылады. Сабақтың мақсаты таныстырылады.Тақырыпқа байланысты бейнеролик көрсетіледі.

Мұғаліммен сәлемдеседі, сыныпта жағымды ахуал қалыптастырады.

Дескрипторлар:

Платформадағы тапсырманы орындайды;

Жалпысыныптық талқылауға қатысады;

Үй тапсырмасын пысықтайды.

Дескрипторлар:

Оқиғадағы негізгі ойды анықтайды;

Жүйке жүйесі мен гуморальді реттелудің бірлесіп жұмыс жасауына өз пікірін білдіреді.

Дескрипторлар:

Анимациялық фонардың бірін таңдайды;

Анықталған сандар бойынша топтасады.

Мадақтау арқылы бағалау

Слайд

https://wordwall.net/ru/resource/103763776

https://gemini.google.com/share/4d50f505b2e4

Слайд

https://youtu.be/SH1NP7Zujok?si=zki6HnalW2OENKZ6

Ортасы/35 минут

1-тапсырма. Топтық жұмыс. «Ой картасы» әдісі

Шарты: жүйке жүйесі мен гуморальды реттелудің ерекшелігін анықтап, оларды салыстырады.

2-тапсырма. Жұптық жұмыс. «Ойлан. Жұптас. Бөліс» әдісі.

Шарты: тыныс алу және тыныс шығаруды реттеу мысалында нейрогуморальді реттелу механизмін сипаттайды

? Сергіту сәті: «Ағзаның ішкі жүйелерін оятамыз»

Мұғалім: - Балалар, қазір біз ағзамыздың ішкі жүйелерін “ойнатамыз”! Бір сәтке нейрондар мен гормондар сияқты белсенді болайық! (жеңіл музыка қойылады)

? 1-қимыл: «Жүйке жүйесі қозғалады»

• Орнынан тұрып, қол-аяқты тез қозғаймыз (жүгіріп тұрғандай немесе жеңіл секіру).

• Иықтарды алға-артқа қозғау.

Мағынасы: Жүйке жүйесінің жылдам әрекетін бейнелейді.

? 2-қимыл: «Гуморальды хабар»

• Екі қолды кеудеге қойып, баяу айналдырып терең дем алу.

• Сосын қолды алға созып, “гормонды жеткізу” қозғалысын жасау.

Мағынасы: Гуморальды жүйе арқылы сигналдардың баяу, бірақ күшті әсерін көрсетеді.

? 3-қимыл: «Хеморецептор сигнал береді»

• Тынысты терең ішке тартып, сосын баяу шығару.

• Бас пен денені оңға-солға бұрып, сигнал іздейтіндей қозғалу.

Мағынасы: Қан құрамындағы CO₂ деңгейін сезетін рецепторларды бейнелейді.

? 4-қимыл: «Тыныс алу орталығы»

• Қолды екі бүйірге жайып, терең дем алып, шығару.

• 5 рет қайталау.

Мағынасы: Тыныс алу бұлшықеттерін реттейтін орталықтың жұмысы.

? 5-қимыл: «Ағза бірлесіп жұмыс істейді»

• Барлығы жұптасып, қол ұстасып:

«Бірлік — біздің күшіміз!» деп дауыстап айтады.

Мағынасы: Нейрогуморальды реттелудің үйлесімді жұмысын көрсету.

3-тапсырма. Ұжымдық жұмыс. «Canva AI» жасанды интеллект платформасы.

Шарты: жасанды интеллект платформасында берілген тапсырманы орындайды.

4-тапсырма. Жеке жұмыс. «Ақпараттық блоктар» әдісі

Шарты: «Жүйке және гуморальды реттелудің үйлескен әсері ағзаның тірі қалуына қалай көмектеседі?» деген проблемалық сұрақты талдайды. Әр блокты толтыра отырып, нейрогуморальды механизмдердің үйлескен әсерін түсіндіреді. Соңында жеке қорытынды тұжырым жазады: ағзаның тірі қалуына қалай әсер етеді, бірлік пен ынтымақ ұғымын қалай қолдануға болады.

Дескрипторлар;

Жүйкелік реттелудің ерекшелігін анықтайды;

Гуморальды реттелудің ерекшелігін анықтайды;

Ұқсастығын жазады.

Дескрипторлар:

Тыныс алу мысалында жүйке және гуморальды жүйелердің бірлесіп жұмыс істеу принципін сипаттайды;

Жүйке және гуморальды жүйелердің әрекетін салыстырады;

Олардың қандай жағдайда басым екенін түсіндіреді.

Сергіту сәтіне қатысады

Дескрипторлар:

Тұжырымдардың дұрыс немесе бұрыстығын анықтайды.

Дескрипторлар:

Нейрогуморальді жүйелердің реакцияларын жазады;

Бірлік пен ынтымақ ұғымдарының маңызын көрсетеді;

Қорытынды тұжырымын жазады.

Қ/б 3 балл

Жүйкелік реттелудің ерекшелігін анықтайды – 1 балл;

Гуморальды реттелудің ерекшелігін анықтайды – 1 балл;

Ұқсастығын жазады – 1 балл.

Қ/б 3 балл

Тыныс алу мысалында жүйке және гуморальды жүйелердің бірлесіп жұмыс істеу принципін сипаттайды – 1 балл;

Жүйке және гуморальды жүйелердің әрекетін салыстырады – 1 балл;

Олардың қандай жағдайда басым екенін түсіндіреді – 1 балл.

Қ/б 1 балл

Тұжырымдардың дұрыс немесе бұрыстығын анықтайды – 1 балл.

Қ/б 3 балл

Нейрогуморальді жүйелердің реакцияларын жазады – 1 балл;

Бірлік пен ынтымақ ұғымдарының маңызын көрсетеді – 1 балл;

Қорытынды тұжырымын жазады – 1 балл

Жалпы 10 балл

Графикалық органайзер, слайд, оқулық

Карта, слайд, оқулық

https://www.canva.com/design/DAG7ENsJylM/1_PxA9XnnRpE1cadMQwV8Q/edit?utm_content=DAG7ENsJylM&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=sharebutton

Таратпа парақшалар, слайд, оқулық

Соңы/5 минут

Сабақты бекіту тапсырмасы

Шарты: платформада берілген тапсырманы орындап бүгінгі тақырыпты қорытындылайды

Рефлексия

Үйге тапсырма: «Презентация» әдісі

Шарты: «Нейрогуморальды реттелу, механизмдері және оларды салыстыру. Ағзаның күйзеліске бейімделуі» тақырыбында интернет көздері арқылы жаңа ақпараттар мен зерттеулерді анықтап, 5-6 беттен тұратын слайд дайындайды. Слайдта міндетті түрде кемінде 3-4 сурет болуы қажет.

Сабақты түйіндеуге мүмкіндік алады

https://wordwall.net/resource/65632727