400 000+ дайын материалды шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар, көрнекіліктер және авторлық материалдар - 690 тг-ден бастап
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Нейрондардың түрлері мен қызметтері, синапс және медиаторлар 9 сынып

Материал туралы қысқаша түсінік
Әріптестермен тәжірибе алмасуға ұсынамын
Материалдың қысқаша нұсқасы

Бекітемін: о.ж.ж: А.К.Рсалиева

Бөлім:

9.2 Координация және реттелу. Биофизика

Педагогтің аты-жөні:

С.С.Нурбаева

Күні: 28.11.2025ж.

Сыныбы : 9 «Б»

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Тақырыбы:

Нейрондардың түрлері мен қызметтері, синапс және медиаторлар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.1.7.1- жүйке жасушасының құрылысы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату;

Сабақтың мақсаты:

Нейрон құрылымын атап, сызбаға түсіреді;
Синапстың қызметін мысалмен түсіндіреді;
Нейрондарды қызметіне қарай жіктейді;
Дендрит – аксон – медиатор арасындағы байланысты түсіндіреді;

Құндылық:

Білім алушыларды әділдікке және жауапкершілікке баулу;


Сабақ барысы

Мұғалімнің әрекеті


Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы



3 мин

Ұйымдастыру кезеңі:

Рөл таңдау” психологиялық ойыны

Оқушыларға үш бейне көрсетіледі:

Баяу ағатын өзен

Жарқ еткен шам

Жартылай толған батарея

Сұрақ:

«Сен бүгін қайсысысың? Неге?»

Таңдаған образдары бойынша топқа бірігеді.

Оқушылар өз сезімін ерекше түрде жеткізеді.





Өз көңіл күйіне байланысты топқа бірігеді


Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады




«Қол шапалақтау» тәсілі

экран

суреттер









4мин

Үй тапсырмасы. «Wordwall» платформасы арқылы өткен тақырып бойынша жауап алады.

Бөліп шығару өнімдері

Қызығушылықты ояту кезеңі

« Суретті талда! тәсілі

«Wordwall» платформасы

арқылы жауап береді

Суретті талдап, өз болжамдарын айтады, сабақтың тақырыбын, мақсатын анықтайды




Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады

«Жарайсың!»

«Тамаша жауап»т .б

Экран

Бөліп шығару өнімдері

https://wordwall.net/ru/resource/67866017





Сабақтың ортасы




20 мин

Жаңа сабақ

Бейнеролик арқылы ақпарат береді

(ЖИ арқылы жасалған)

1-топ: Нейронның құрылысы мен қызметі

2-топ: Аксон мен дендриттің орналасуы мен қызметі

3-топ: Синапс пен медиатор бойынша таныстырылым жасауды ұсынады

Жаңа ақпаратты тыңдайды, дәптерге жазып алады.


Берілген тақырыпты топта талдап, қорғайды

Кері байланыс:


«Стикер» әдісі арқылы беріледі

15мин

Сабақты бекіту тапсырмалары.

1-тапсырма Жұптық жұмыс

Төменде берілген суретті (А және Ә) талдаңдар. Бұл суреттер қандай жіктеу типіне жататынын анықтаңдар











Дескриптор:

берілген суретті талдайды;

қандай жіктеу типіне жататынын анықтайды;.

Жалпы балл-2

2-тапсырма Топтық жұмыс

ФС тапсырмасы «Жедел хат» тәсілі

Ерлан басын жарақаттап алғаннан кейін оң қолын қозғалта алмай қалды. Дәрігер жүйке жасушаларының бір бөлігінде импульс өтпей тұрғанын айтты. Қозғалыстың жоғалуы нейронның дендриті, аксоны немесе синапсы зақымдалғанда байқалады. Ем тиімді болуы үшін қай бөліктің бұзылғанын анықтау қажет.

Сұрақтар:

1.Ерланның қолының қозғалмауына нейронның қай бөлігі зақымдалған болуы мүмкін?

2.Аксон зақымданса импульс неге жүрмейді?

3.Дендрит істемесе не бұзылады?

4.Синапс зақымданса қозғалысқа қалай әсер етеді?

Дескриптор:

  • нейронның зақымдалған бөлігін дұрыс анықтайды;

  • аксонның импульс өткізу қызметін дұрыс түсіндіреді;

  • дендриттің сигнал қабылдайтынын нақты айтады;

  • синапс бұзылса импульс өтпейтінін дәл көрсетеді;

3-тапсырма Жеке жұмыс

«Wordwall» платформасы арқылы тапсырма ұсынады

ЕБҚ: нейронның құрылысы мен қызметі

Нейрон құрылысы

қызметі









Берілген суретті талдайды,

қандай жіктеу типіне жататынын анықтайды.





























Мәтінді оқып,сұраққа жауап береді













































«Wordwall» платформасы арқылы тапсырма орындайды



ҚБ: Жұптар бірін бірі бағалайды





























ҚБ: Мұғалімнің бағалауы





















































ҚБ: Өзін өзі бағалайды

Тапсырма жазылған парақтар







































Нейрон түрлері

https://wordwall.net/kk/resource/102388306


Сабақтың соңы

3мин

Кері байланыс

« Бағдаршам» тәсілі арқылы кері байланыс жасауды ұсынады

Үй тапсырмасы §22оку. 33-сурет салу


«Бағдаршам» тәсілі

арқылы кері байланыс жасайды

Кері байланыс: «Білім кітабы» тәсілі арқылы

слайд



























































ТӨРТ ТОПТЫҢ МОДЕЛЬДЕУ ЖҰМЫСЫ (әзір дайын үлгі)

1-топ: Нейрон жасушасы (классикалық нейрон моделі)

Нейронның толық құрылымын жасайды:

  • денесі (сома)

  • ядро

  • дендриттер

  • аксон

  • миелин қабықшасы

  • синапс ұшы

? Мақсаты: Нейронның әр бөлігінің қызметін түсіндіру.


2-топ: Нейрон–нейрон синапсы моделі

Бір нейронның аксоны → екінші нейронның дендритіне жалғасады
Синапс саңылауын, медиатор көпіршіктерін көрсетеді
Рецептор мембраналарын көрсетеді

? Мақсаты: Нейрондар арасындағы импульстің берілу процесін модельдеу.


3-топ: Нейрон–бұлшықет синапсы (нейромышечный синапс)

Нейронның аксоны
Бұлшықет талшығының (миофибрилла) моделі
Ацетилхолин медиаторы
Бұлшықет жиырылу бағытын көрсететін стрелкалар

? Мақсаты: Қозғалыстың қалай басталатынын көрсету.


4-топ: Нейрон–безді жасуша синапсы (нейросекреторлық модель)

Нейрон аксоны
Без жасушасы (мысалы, бүйрек үсті, қалқанша т.б.)
Гормон бөлінуін көрсететін модель
Везикулалар → қан тамырына қарай бағытталған стрелкалар

? Мақсаты: Нейрондардың гормон бөлуді қалай реттейтінін түсіндіру.













ҚАРМАҚШЫ АУДАНДЫҚ БІЛІМ БӨЛІМІНІҢ «274 ОРТА МЕКТЕБІ» КОММУНАЛДЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК МЕКЕМЕСІ












Ашық сабақ

Тақырыбы: Нейрондардың түрлері мен қызметтері, синапс және медиаторлар














Биология пәні мұғалімі: С.С.Нурбаева


















Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
27.04.2026
4
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген курс саны 12