Түркістан облысы, Төлеби ауданы, Тәжібаев атындағы шағын жинақты

негізгі орта мектеп КММ Шынжанова Жаңагүл Серікқызы

Некеге мәжбүрлеу және сталкингтің алдын алу

Қазіргі қоғамда жасөспірімдердің қауіпсіздігі мен құқықтарын қорғау – маңызды мәселелердің бірі. Соның ішінде некеге мәжбүрлеу және сталкинг (қудалау) мәселелері ерекше назар аударуды қажет етеді. Бұл құбылыстар адамның жеке өміріне, психологиялық жағдайына және еркіндігіне кері әсерін тигізеді.

Некеге мәжбүрлеу деген не?

Некеге мәжбүрлеу – адамның өз еркінсіз, қысым немесе қорқыту арқылы некеге тұруға мәжбүр болуы. Әрбір адамның өмірлік серігін таңдау – оның жеке құқығы. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, неке тек екі адамның ерікті келісімі арқылы ғана жасалуы тиіс.

Некеге мәжбүрлеу жағдайында адам түрлі қиындықтарға тап болуы мүмкін:

• психологиялық қысым

• қорқыныш және күйзеліс

• өз пікірін ашық айта алмау

• өмірлік таңдау еркіндігінің шектелуі

Сондықтан мұндай жағдайлардың алдын алу және жастарға дұрыс ақпарат беру өте маңызды.

Сталкинг дегеніміз не?

Сталкинг – бір адамды үнемі бақылау, мазалау немесе қудалау әрекеті. Бұл әрекеттер кейде интернет арқылы да жүзеге асуы мүмкін.

Сталкингтің белгілеріне мыналар жатады:

• бір адамға қайта-қайта хабарлама жазу немесе қоңырау шалу

• әлеуметтік желілерде мазалау

• адамның рұқсатынсыз соңынан жүру

• жеке өміріне шамадан тыс араласу

Мұндай әрекеттер адамның психологиялық қауіпсіздігіне кері әсерін тигізіп, қорқыныш сезімін тудыруы мүмкін.

Осындай жағдайларда не істеу керек?

Егер оқушы немесе жасөспірім осындай жағдайға тап болса, ең алдымен жалғыз қалмау маңызды. Көмек сұрауға болатын адамдар бар. Көмек алуға болатын тұлғалар:

• ата-ана немесе отбасы мүшелері

• сынып жетекшісі

• мектеп психологы

• сенімді үлкен адам

Қиын жағдай туралы айту – әлсіздік емес, керісінше дұрыс шешім қабылдауға көмектесетін маңызды қадам.

Мектеп психологының рөлі

Мектеп психологы оқушылардың психологиялық саулығын қорғау және қауіпсіз орта қалыптастыру мақсатында ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізеді. Мұндай жұмыстардың негізгі мақсаты – оқушыларға өз құқықтарын түсіндіру, қауіптің алдын алу және қажет болған жағдайда психологиялық қолдау көрсету.

Қорытынды

Әрбір адамның қауіпсіз өмір сүруге, өз пікірін айтуға және өмірлік таңдау жасауға толық құқығы бар. Қоғамда бір-бірімізді құрметтеп, қолдау көрсету – қауіпсіз және сенімді орта қалыптастырудың негізі.и

Мектебімізде оқушылардың құқықтары мен қауіпсіздігі әрдайым басты назарда. Егер қандай да бір қиындық туындаса, мектеп психологына жүгінуге болады.