Сабақ тақырыбы: Ньютонның бірінші заңы. Инерциялық санақ жүйесі. Дененің массасы. Күш

Сабақ туралы мәлімет

• Сабақ түрі: Ашық сабақ

• Сабақ ұзақтығы: 45 минут

• Оқыту әдістері: түсіндіру, сұрақ-жауап, тәжірибе, топтық жұмыс, STEM элементтері

Сабақтың мақсаты

Білімділік:

• Ньютонның бірінші заңын түсіндіру;

• Инерциялық санақ жүйесі ұғымын меңгерту;

• Масса мен күш физикалық шамаларын сипаттау.

Дамытушылық:

• Оқушылардың логикалық ойлауын, тәжірибе жасау дағдыларын дамыту;

• Формуламен жұмыс істеу қабілетін қалыптастыру.

Тәрбиелік:

• Ұқыптылыққа, жауапкершілікке, ғылыми көзқарасқа тәрбиелеу.

Оқу мақсаттары

• Ньютонның бірінші заңын тұжырымдайды;

• Инерциялық санақ жүйесін ажыратады;

• Дененің массасы мен күштің анықтамасын біледі;

• Күнделікті өмірмен байланыстырады.

Құрал-жабдықтар

• Арба немесе ойыншық көлік

• Доп

• Карточкалар

• Интерактивті тақта

• Презентация

• Бағалау парақтары

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі (2 минут)

• Оқушылармен амандасу

• Түгендеу

• Психологиялық ахуал қалыптастыру

II. Қызығушылықты ояту (5 минут)

Мұғалім тәжірибе көрсетеді:

• Үстел үстіндегі қағазды тез тартып алу тәжірибесі.

• Сұрақ:

  • Неліктен стакан орнында қалды?

  • Денелер неге қозғалысын сақтауға тырысады?

Қорытынды:

Бұл құбылыс инерциямен байланысты.

III. Жаңа сабақ (15 минут)

1. Ньютонның бірінші заңы

∑F=0

Заңның тұжырымы:

Егер денеге басқа денелер әсер етпесе немесе олардың әсері теңгерілсе, дене тыныштық күйін сақтайды немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалады.

Мысалдар:

• Автобус кенет тоқтағанда адамның алға ұмтылуы;

• Мұз үстіндегі шайбаның ұзақ сырғанауы.

2. Инерциялық санақ жүйесі

Анықтамасы:

Ньютонның бірінші заңы орындалатын санақ жүйесі инерциялық санақ жүйесі деп аталады.

Мысал:

• Бірқалыпты қозғалып келе жатқан поезд;

• Жер беті жуық шамамен инерциялық жүйе болып саналады.

3. Дененің массасы

m=Fa

Анықтамасы:

Масса — дененің инерттілігін сипаттайтын физикалық шама.

Өлшем бірлігі:

• килограмм (кг)

4. Күш

F=maF=maF=ma

Анықтамасы:

Күш — денелердің өзара әрекеттесуін сипаттайтын векторлық шама.

Өлшем бірлігі:

• Ньютон (Н)

IV. Топтық жұмыс (8 минут)

1-топ:

Ньютонның бірінші заңының өмірдегі мысалдарын жазады.

2-топ:

Инерциялық және инерциялық емес жүйелерді салыстырады.

3-топ:

Масса мен күшке байланысты есеп құрастырады.

V. Бекіту кезеңі (7 минут)

«Иә/Жоқ» әдісі

1. Масса кг-мен өлшенеді.

2. Күш скаляр шама.

3. Ньютонның бірінші заңы инерция заңын түсіндіреді.

4. Күштің өлшем бірлігі — Ньютон.

VI. Бағалау (3 минут)

Бағалау критерийлері:

• Теорияны түсіну

• Тәжірибеге қатысу

• Топтық жұмыс белсенділігі

• Сұрақтарға жауап беру

Бағалау әдісі:

• Қалыптастырушы бағалау

• «Бағдаршам» әдісі

VII. Рефлексия (3 минут)

«БББ» әдісі

VIII. Үй тапсырмасы

• Ньютонның бірінші заңы тақырыбын оқу

• Күш пен массаға байланысты 3 мысал жазу

• Күнделікті өмірден инерция құбылысына мысал келтіру