олимпиада сұрақтары

Теориялық тур
І. Тестік тапсырмалар
1.Жануарлар мен өсімдіктердің шығу тегінің бір екендігін дәлелдейтін
А) тірі және өлі табиғаттың ұқсастығы
Б) жануарлар мен өсімдіктердің бірлесіп тіршілік етуі
В) ағзаның жасушалы құрылысы
Г) ағзаның сыртқы ортамен байланысы
2. Саңырауқұлақтардың өсімдіктерден айырмашылығы неде?
А) жасушалы құрылысты
Б) тіршілік процесстері тек қана жасушада жүреді
В) денесі бір ғана ағзадан тұрады және ядросы жоқ
Г) дайын органикалық заттармен қоректенеді
3. Өсімдіктегі фотосинтез үрдісі нені пайдаланады?
А) тыныс алу кезіндегі бөлінетін энергия
Б) күн сәулесінің энергиясы
В) тыңайтқыштардағы энергия
Г) органикалық заттардағы энергиясын
4. Сүт қоректілерді басқа омыртқалылардан айыратын негізгі белгі
қандай?
А) жылықандылығы Б) жынысты көбеюдің болуы
В) жүйке жүйесінің болуы
Г) сүт бездерінің болуы және балаларын сүтпен қоректенуі
5. Сүт қоректілерге тән емес қасиеттер қандай?(адамнан басқа)
А) ойлау арқылы іс – әрекет Б) шартты рефлекстер
В) ойлауы және сөйлеуі Г) инстинктер
6. Тамыржеміс – ол
А) жуандаған қосалқы тамыр Б) жуандаған негізгі тамыр
В) негізгі өркеннен пайда болған жуандаған сабақ немесе негізгі тамыр
7. Өсімдіктер энергияға бай заттарды қандай формада жинайды?
А) гликоген Б) глюкоза В) крахмал Г) май
8. Қысқы тыныштық күйде өсімдіктерде қандай өзгерістер болады
А) зат алмасу процесі жылдамдайды Б) өсуі жылдамдайды
В) жасушадағы судың мөлшері көбейеді Г) зат алмасу баяулайды
9. Ағзаның жеке дамуы неден басталады?
А) жыныс жасушаларының пайда болуынан
Б) сперматозоид пен жұмыртқа жасушасының қосылуы кезінен
В) екі бластомердің пайда болуынан
Г) туған кезден
10. Ферменттер дегеніміз –
А) дәрумендер құрамына кіреді Б) гормондар құрамына кіреді
В) жасушадағы реакцияларды тездетіп, белсенділігін арттырады
Г) антителдердің құрамына кіреді
11. Фотосинтез қандай жасушаларда жүреді?
А) ядросы жоқ, бактерияларда Б) жануар жасушасында
В) хлоропластары бар өсімдіктерде Г) саңырауқұлақтарда жіпшелері бар
12. Адамның жоғарғы жүйке жүйесінің қызметі неге байланысты?
А) сөз бен ойлау Б) шартсыз рефлекс В) инстинкт Г) шартты рефлекс
13. Темекі тарту зиян, себебі:
А) тамырдың үнемі кеңеюі Б) тамырдың тарылуы В) тыныс алу жиілігі төмендейді
14. Рефлекс дегеніміз –
А) тітіркенуді қабылдау Б) қозудың пайда болуы В) тітіркенуге жауап
15. Неліктен алкогольдің әсерінен адамдар суықта үсіп қалады?
А) тамырдың кенеттен тарылып, қанның жүрмеуі
Б) тамырдың кеңейіп, жылудың азюы
В) тері рецепторының сезгіштігінің төмендеуі
16. Көбеюдің қандай жолы алдыңғы ұрпақтардың генетикалық
көптүрлілігіне әкеледі?
А) вегетативті Б) жынысты В) партеногенез
17. Инстинкт дегеніміз –
А) генетикалық бағдарланған іс - әрекеті
Б) өмір сүру кезінде пайда болған тәжірибе
В) оқу арқылы пайда болған іс - әрекет
18. Төмендегі қасиеттердің қайсысы, ДНК-полимераза және РНКполимераза ферменттеріне ортақ болып табылады? - 4 балл
а. Дезоксинуклеотидтері пайдаланады
б. Рибонуклеотидтерді пайдаланады
в. ДНК-матрица қажет
г. Праймер (затравка) қажет
д. РНК-матрица қажет
19. Төмендегі тұжырымдардың қайсысы жыныс жолымен көбеюдің
артықшылығын көрсетеді.
а. Генофондтың өзгергіштік деңгейі жоғарылайды
б. Мутация жиілігі жоғарылайды
в. Ұрпақ организмдер саны, жыныссыз жолмен көбеюге қарағанда жоғары
г. Мутация жиілігі төмендейді
д. Генофондтың өзгергіштік деңгейі төмендейді
20. Төменде көрсетілген қасиеттердің қайсысы балықтар мен
бауырмен жорғалаушылар қан-айналу жүйелеріне ортақ болып
табылады?
а. Екі камералы жүрек
б. Үш камералы жүрек
в. Жүректерінде венозалық қан болады
г. Қан, тыныс алу органдарынан жүрекке оралады
д. Венозалық (деоксигенделген) қан жүрекке оралады 21. Ашық (тұйықталмаған) қан-айналу жүйесі бар насекомдарға
төмендегі қасиеттердің қайсысы тен?
а. Капиллярлар (қылтамыр)
б. Аорта в. Эритроциттер
г. Капиллярлар (қылтамырлар) және эритроциттер
д. Аорта және эритроциттер
22. Төмендегі оргонойдтардың қайсысы жануар және өсімдік
клеткаларына ортақ болып келеді?
а. Пластидтер, митохондриялар
б. Вакуольдер, лейкопластар
в. Митохондриялар
г. Гольджи аппараты, хлоропластар
23. Өзен шаянына қандай зәр шығару органы тән?
а. Жиырылғыш вакуоль
б. Мальпигиев түтікшелері (сосудтары)
в. Зәр шығару органдары жоқ
г. Бүйрек
д. Жасыл бездер
24. Хордалы жануарларда шартсыз-рефлекторлы іс-қимылдарды,
төмендегі нерв (жүйке) жүйелерінің қай бөліктері қамтамасыз етеді?
а. Мидың сол жақ жарты шары
б. Мидың оң жақ жарты шары
в. Мишық
г. Ми бағанасы
д. Жұлын (спиной мозг)
25. Қарағай ағашы мен қырықжапырақ арасындағы ең басты
айырмашылықты көрсетіңіз?
а. өткізгіш ұлпалардың болуы
б. Тамыр, сабақ және жапырақтардың болуы
в. Фотосинтезге қабілетінің жоғары болуы
г. Мекен ету ареалының кең болуы
д. Тозаң түтігінің пайда болуы
26. Өсімдіктердің өсу барысында тұқымының (дән) эндоспермінде
төмендегі ферменттерді қайсысының белсенділігі өте жоғары болады?
4 балл
а. ДНҚ-полимераза б. РНК-полимераза в. Амилаза
г. Фосфорилаза д. Целлюлаза
27. Төмендегі ерекшеліктердің қайсысы қуаңшылық аудандардағы
өсімдіктерге тән? 4 балл
а. Лепестік саңылаулары (устьицалары) кен, ірі жапырақты
б. Жапырақтары балауыз өңезді (восковый налет), ірі жапырақты
в. Жапырақтары майда (кіші), лепестік саңылаулар (устьицалары) саны көп
г. Жапырақтары майда (кіші) және балауыз өңезді (восковый налет)
д. Жапырақтарында лепестік саңылаулары (устьицалары) көп және
балауыз өңезді (восковый налет).
28. Трансляциялануға, яғни белок синтезіне дайын РНК 360
нуклеотидтен тұрады. Осы РНК негізінде
пайда болған белок, қанша аминқышқылынан тұрады?
а.шамамен 360
б.шамамен 1080
в.тура 120
г.120-дан аз
29. ДНҚ молекуласының Ц – Т – Г – А тізбегінен синтезделген РНК
молекуласының тізбегі:
а. Г-А-Ц-Т б. Ц-А-Ц-Т в. Г-А-Ц-У г. Г-Г-Ц-Т д. Г-А-Ц-А
30. Митоздың анафазасында хроматид саны (n) мен ДНҚ мөлшері (с)
неге тең?
а. 2n және 2с
б. 2n және 4с
в. 4n және 4с
г. 4n және 2с
д. 1n және 1с

ІІ. Тестік тапсырмалар
1. Қылқанжапырақтыларға жататын өсімдіктердің жапырақтары:
а) жануарларға қорек болуынан қорғайды
б) фитоцидтердің қоршаған ортаға жақсы бөлінуін қамтамасыз етеді
в) қыс мезгілінде ылғалды сақтауды қамтамасыз етеді
г) фотосинтезге қажет СО2 газын жақсы сіңіруін қамтамасыз етеді
2. Жапырақтардың жүйкелену типі бойынша, өсімдіктерді қай
деңгейге дейін анықтауға болдаы?
а) қай түрге жататынын
б) қай туысқа жататынын
в) қай тұқымдасқа жататынын
г) қай класқа жататынын
д) қай патшалыққа жататынын
3. Төмендегілердің қайсысы қарқынды тыныс алады?
а) құрғақ өсімді дәні
б) өсімдіктің өсіп жатқан дәні
в) өсімдік тамыры
г) өсімдік жапырағы
4. Организмнің ішкі ортасы:
а) қан және ішкі мүшелер
б) ішкі мүшелер, бұлшықет және қаңқа
в) қан, клеткааралық сұйықтық және лимфа
г) клеткааралық сұйықтық және лимфа
5. Қорғаныс белоктарын (антиденелер) төмендегі клеткалардың
қайсысы синтездейді?
а) лейкоциттердің барлық түрі
б) тек лимфоциттер
в) тек моноциттер
6. Химотрипсин және трипсин ферменттері қай жерде синтезделеді?
а) бауырда
б) көкбауырда
в) қалқанша безінде
г) ұйқы безінде
7. Салмағы 4 г жануар, 2 см2 оттегін 10 минутта пайдаланды. Бір
минут барысында жануар, денесінің бір грамм салмағына қанша см3
оттегін жұмсайды?
а) 0,01 б) 0,05 в) 0,1 г) 1,0
8. Төмендегі мүшелердің қайсысы ішкі секреция мүшелеріне
жатпайды?
а) гипофиз б) бауыр в) ұйқы безі г) қалқанша безі
9. Биогенетикалық заңды тұжырымдағандар:
а) Мечников және Ковалевский
б) Бэр және Мюллер
в) Мюллер және Геккел
г) Геккел және Мечников
10. Қандай экосистема өнімділігі жоғары?
а) тундра в) аралас орман д) жайлау
б) шөл аймақ г) балшық
11. Қай топтағы жануарларда азотты заттардың сонғы өнімі аммияк
түрінде шығарылады?
1) қосмекенділер дернәсілдері 2) скорпиондар
3) сүйекті балықтар 4) шеміршекті балықтар 5) құстар
Дұрыс жауаптарды таңбала:
А – 1, 2, 3 В – 2, 4, 5, С – 1, 3 Д – 2, 5 Е – 3, 4
12. Аминқышқылдарының бүйір топтары, олардың салыстырмалы
түрдегі ерігіштігін (судағы) анықтайды. Төменде пентапептидтер
(яғни, бес аминқышқылдарынан тұратын) көрсетілген. Қайсысының
ерігіштігі төмен?
а) вал-вал-вал-вал-вал б) гли-гли-гли-гли-гли
в) асп-асп-асп-асп-асп г) глу-глу-глу-глу-глу
13. Даражарнақты мен қосжарнақты өсімдіктер арасында жалпы
ортақ белгілер көп. Төменде көрсетілген ерекшеліктердің қайсысы
тек даражарнақтыларға тән?
1) жапырақтары тор жүйкелі
2) жапырақтары қатар жүйкелі
3) гүлсерігі бестармақты
4) гүлсерігі үш тармақты
5) тамыр жүйесі шашақты
Дұрыс жауаптарды таңбала:
А – 1, 3, 5 В – 2, 4, 5 С – 2, 3, 5 Д – 2, 5 Е – 1, 5
14. Бала қағанақ қабықшасынан (плацента) ажыраған кезде, ол
бірінші рет өқпемен тыныс алады. Төмендегі факторлардың қайсысы
осыған себеп болады?
а) қандағы СО2 мөлшерінің артуы
б) қандағы О2 мөлшерінің артуы
в) дене температурасының өзгеруі
д) қандағы глюкоза мөлшерінің артуы
15. Төмендегі факторладың қайсысы лептесік саңылауының
ашылуын қамтамасыз етеді?
1) ауаның ылғалдылығы
2) ауаның температурасы
3) топырақтағы судың тапшылығы
4) лептесік клеткаларында крахмал мөлшерінің артуы
5) қарқынды фотосинтез
Дұрыс жауаптарды таңбала
А – 1, 2 В – 2, 4 С – 3, 5 Д – 2, 5 Е – 3, 4
16. Неге цианобактериялар мен қызыл балдырлар жарықтың түсу
деңгейі төмен орталарда көп кездеседі?
1) өйткені, көбею дәрежесі жоғары организмдер оларды (көлемі кіші
болғандықтан) жарығы төмен ортаға ығыстырады
2) өйткені, олардың барлығы жарыққа өте сезімтал
3) өйткені, олар қосымша антенді пигменттері арқасында жарықты өте
үнемді пайдалана алады
Дұрыс жауаптарды таңбала:
А – барлығы дұрыс
В – тек 1 дұрыс
С – тек 2 дұрыс
Д – тек 3 дұрыс
Е – тек 2 және 3 дұрыс
17. Төмендегі организмдердің қай тобында бірінші рет қабырғалы
тыныс алу пайда болды?
а) сүтқоектілер
б) қосмекенділер
в) рептилиялар
г) құстар
д) балықтар
18. Төмендегілердің қайсысы омыртқасыз организмдерде
инфекциядан қорғанудың басты механизмі болып табылады?
1) фагацитоз
2) антиденелердің синтезі
3) дененің температурасының жоғарлауы
4) қан клеткалары мөлшерінің көбеюі
Дұрыс жауаптарды таңбала:
А – 1 В – 2 С – 2, 3 Д – 1, 3 Е – 4
19. Жабық тұқымды өсімдіктер клеткасының қай жерінде қоректік
заттар жинақталады?
а) митохондрияда
б) лейкопластарда
в) хлоропластарда
г) пластидтердің барлық түрінде
20. Жерүсті өсімдіктердің эволюциядағы басты бағыты:
а) спорофит және гаметофит фазаларының тез алшақтайды
б) гаплоидты сатысының морфологиялық тұрғыдан қарапайымдануы
в) жыныссыз көбею сатысының морфологиялық тұрғыдан
қарапайымдануы
г) гаметофиттің морфологиялық тұрғыдан гүлденуі
21. Өсімдік жемісінің пісіп-жетілуінің төмендегі факторлардың
қайсысы қамтамасыз етеді?
а) ауксин
б) гибберелин
в) цитокинин
г) интерферон
д) этилен
22. Адамның эпителий ұлпасы:
а) тек дененің сыртқы жабыны
б) иек ішкі мүшелерінің ішкі қуыстарын сжауып тұрады
в) асқорыту бездерін құрайды
г) а+б+в
23. Оттегі жетіспеген жағдайда бұлшықет клеткасында
а) СО2-нің мөлшерінің төмендеуіне РН-тың мәні жоғарлайды
б) сүт қышқылының мөлшерінің төмендеуіне байланысты РН-тің мәні
жоғарлайды
в) СО2-нің мөлшерінің жоғарлауына байланысты РН-тің мәні төмендейді
г) сүт қышқылының мөлшерінің жоғарлауына байланысты РН-тің мәні
төмендейді
24. Адамның иммунодефицит вирусы таңдамалы түрде нені жояды?
а) ұйқы безі клеткаларын
б) жиілік майы клеткаларын
в) лимфоциттерді
г) ішек эпителий клеткаларын
25. Адреналинді қанға енгізгенде, қандағы глюкозаның мөлшері:
а) өзгермейді
б) жоғарлайды
в) төмендейді
26. Алкогольды ішкен адамның суықта тонып, мұздауы ықтимал
өйткені:
а) қантамырлары кеңею нәтижесі, организмнің жылуды көп жоғалтуына
алып келеді
б) қантамырлары тез тартылады, нәтижесінде қан айналымы нашарлайды
в) адамның тері рецепторларының сезімталдығы нашарлайды, нәтижесінде
адам мұздағанын сезбейді
27. Аш немесе қысқы ұйқы кезінде (мыс: қоңыр аю) энергия көздері
ретінде қор заттарды қандай тәртіпте жұмсайды?
а) майлар>белоктар>көмірсулар
б) майлар>көмірсулар>белоктар
в) көмірсулар>майлар>белоктар
г) белоктар>көмірсулар>майлар
28. Мочевина негізінен қай жерде синтезделеді?
а) бауырда
б) бұлшықетте
в) бүйректе
г) қанда
29. Төмендегі факторлардың қайсысы мутаген емес?
а) гамма-сәулесі
б) ультракүлгін сәулесі
в) сірке қышқылы
г) азот қышқылы
д) акридин бояуы
30. Төмендегі процестердің қайсысында, эволюция барысында жаңа
белгінің пайда болуы ықтималдығы жоғары?
а) белгіні анықтайтын генде, нүктелік мутациялардың жинақталуы
б) геннің дупликациялануы және нүктелік мутацияның оның бір
көшірмесінде жинақталуы
в) реттегіш гендегі мутация
г) фенотиптік деңгейде пайда болған өзгергіштіктің генотипте сақталуы

ІІІ. Тестік тапсырмалар
1.Әдетте, өсімдіктер энергияға бай қор зат ретінде нені
сақтайды?
а-гликоген б-глюкоза
в-крахмал г-май
2.Крокодилдің жүрек қарыншасында қан:
а-көктамырлық қан
б-салатамырлық қан
в-оң қарыншада көктамырлық қан,сол қарыншада салатамырлық қан
г-аралас қан
3.Бунақденелілердің қанаты ненің арқа жағында орналасқан:
а-көкірек пен құрсақтың
б-көкіректің
в-баскөкіректің
г-баскөкірек пен құрсақтың
4.Баклажан қандай тұқымдасқа жатады:
а-бұршақ тұқымдас
б- раушангүлтұқымдас
в- алқатұқымдас
г-кресттұқымдас
5.Асқазанда ыдырай бастайды:
а-көмірсулар
б-белоктар және көмірсулар
в-май және белоктар
г-белоктар, майлар, көмірсулар
6.Иірім түтік құлақтың қай бөліміне кіреді?
а-сыртқы
б-ортаңғы
в-ішкі
г- ішкі және ортаңғы
7.С витаминнің жетіспеушілігінен туатын ауру:
а-цинга б-соқырлық
в-бери-бери г-рахит
8.Төмендегі оргонеллалардың қайсысы жануар және өсімдік
клеткаларына ортақ болып келеді?
а-пластидтер, митохондриялар
б-вакуольдер және лейкопластар
в-митохондриялар
г-Гольджи аппараты, хлоропластар
9.Балықтың жүрегі арқылы қандай қан тасымалданады?
а-аралас
б-венозды
в-атериальды
г-венозды және артериальды
10.Қосмекенділердің мойын омыртқасында:
а-Үш мойын омырқасы бар
б-Екі мойын омыртқасы бар
в-Бір мойын омыртқасы бар
г-Төрт мойын омыртқасы бар
11.Балықтардың қандай жүзбеқанаттары жұп болып келеді?
а-құйрық жүзбеқанаттары
б-арқа және көкірек жүзбеқанаттары
в-көкірек және құрсақ жүзбеқанаттары
г-аналь жүзбеқанаттары
12.Өсімдіктерде жемістің пісіп-жетілуін жетілдіреді:
а-ауксин;
б-гиббеллерин;
в-этилен;
г-цитокинин;
13.Қандай жалпақ құрттың дамуы дернәсіл сатысынсыз жүзеге
асады ?
а-Планария
б-Сиыр цепені
в-Эхинококк
г-Бауыр сорғышы
14.Көкек зығыры
а-Біржылдық өсімдік
б-Екіжылдық өсімдік
в-Үшжылдық өсімдік
г-Көпжылдық өсімді .
15.Төмендегі қасиеттердің қайсысы, жалпақ құрттар класын
сипаттауда негізгіболып келеді?
а-эктодерманың болуы
б-эндодерманың болуы
в-целомның болуы
г-паренхима түріндегі мезодерманың болуы
д-екінші реттік қуыстың болуы
16.Даражарнақтыларда қандай қор жинақтаушы мүше
кездеспейді?
а-пиязшық
б-тамыржеміс
в-түйнек
г-тамыршық
17.Тамырдың қай аймағында клеткалардың митоздық бөлінуі
жүреді?
а-Сору аймағы
б-Өткізу аймағы
в-Бөліну аймғы
г-Өсу аймағы
18.Тері анализаторларының орталық бөлімі қайда орналасқан?
а-Шүйде аймағында
б-Маңдай айма0000ғында
в-Төбе аймағында
19.Балықтардың қайсысында зәр шығару жүйесі көбею
мүшелерімен байланыссыз:
а-барлық балықтарда;
б-тек сүйекті балықтарда;
в-тек шеміршекті балықтарда;
г-саусақ қанатты балықтарда;
20.Физиологиялық ертіндідегі тұздардың мөлшері ( %)
а-0,2; б-0,5; в-0,9; г-1,9;
21.Бунақденелілердегі мұртшалардың саны
а-бір жұп б-екі жұп
в-үш жұп г-екі және үш
22.Қарағайдың жапырақ клеткаларында хромосома-24,ал тұқым
эндосперм клеткаларында хромосома саны
а-12 б-24 в-36 г-48
23.Иттерде сабалақ құлақ (А),тік құлаққа (а) қарағанда
доминатты.. Екі итті шағылыстыру нәтижесінде 12 сабалақ құлақты
және 4 тік құлықты ұрпақ пайда болды..Ата-аналарының генотипін
табыңыздар
а-ААхАА б-АахАА
в-Аахаа г-АахАа
24.Хлоропласттарда Н+иондарының градиенті не үшін
пайдаланады ?
а-АТФ синтезі үшін
б-НАДФН+синтезі үшін
в-су фотолизі жүзеге асуы үшін
г-СО2-нің сіңуі нәтижесіндегі рН-тың өзгеруін тежеу үшін.
25.Фотосинтездің жарық фасасында пайда болады
а-оттегі,АТФ және НАДФН
б-оттегі және көмірсулар
в-оттегі және АТФ
г-су, АТФ және НАДФН
26.Ата-аналардың бірінші жұбының қан тобы ІІ және ІІІ, ал екінші
ата-ана жұбында-І\/ және ІІІ.
Нәрестенің қан тобы- І.Аталған жұптардың қайсысы осы
нәрестенің ата-анасы болуы мүмкін?
а-Екеуіде болуы мүмкін
б-Екеуінің де болуы мүмкін емес
в-Тек бірінші жұп болуы мүмкін
г-Тек екінші жұп болуы мүмкін
27 Фотосинтездің жарық сатысында өсімдік күн сәулесі энергиясын
не үшін пайдаланады?
а-АДФжәне фосфаттан АТФ-ті синтездеу үшін
б-Көмірқышқыл газынан глюкозаны синтездеу үшін
в-НАДФ +Н2=НАДФН
г-СО2-ден О2-ні синтездеу үшін
28.Дисахаридтерге жатады:
а-рибулоза,галактоза,фруктоза
б-рибоза,манноза,мальтоза
в-мальтоза,лактоза,сахароза
г-сахароза, фруктоза, рибулоза
29.-Диссимиляция нәтижесінде 5 моль сүт қышқылы және 27 моль
көмірқышқыл газы түзілді.
Анықтаңыздар, глюкозаның қанша молі толық емес жолмен ыдыратады:
а-4,5 моль б-2,5моль в-27 моль
г-5моль
30.ДНҚ құрамында төмендегі нуклеотидтердің қатынасының
қайсысы тұрақты болып келеді, яғни бірге тең болады?
а-А+G/T+C б- A+T/G+C в-A+C/T+G г-A/G,

ІV. Тестік тапсырмалар
1. Төмендегі органойдтардың қайсысы жануар және өсімдік
клеткаларына ортақ болып келеді?
А. Пластидтер, митохондриялар
Б. Вакуольдер, лейкопластар
В. Митохондриялар
Г. Гольджи аппараты, хлоропластар
2. Төмендегі өсімдіктердің қайсысы кос үйлі?
А. алма ағашы Б. жүгері В. қияр
Г. Қалақай
3. Астық тұқымдастар жемісінің түрі:
А. тұқымша Б. дәнек
В. Қауашақ Г. жидек
4. Біртұтас организм ретінде қыналар қандай жолмен көбейеді?
А. жынысты жолмен Б. партеногенез
В. жынысты, вегетативті Г. Жыныссыз Д. жыныссыз, жынысты
5. Пеницилл саңырауқұлақтың қайсы тобына жатады?
А. жеуге жарамды Б. улы саңырауқұлақ
В. зең саңырауқұлақ Г. паразиттік
6. Насекомдарға қандай дене бөліктері тән?
А. бас- көкірек- баскөкірек- құрсақ- құйрық- аяғы- қанаты
Б. бас- көкірек- құрсақ- аяғы- қанаты
В. бас- баскөкірек- құрсақ- құйрық- аяғы- қанаты
Г. бас- баскөкірек- құрсақ- аяғы- қанаты
7. Насекомдардың жүрегінің құрылысы қандай?
А. түтікше тәрізді Б. екі камералы В. көп камералы Г. бір камералы
8. Насекомдардың шала түрленіп даму сатылары қайсы?
А.жұмыртқа-дернәсіл-қуыршақ-имаго
Б. жұмыртқа-имаго
В. жұмыртқа-қуыршақ-имаго
Г. жұмыртқа-дернәсіл-имаго
9. Жұпаяқтылар аяқтарындағы саусақ саны:
А. 4 саусақ
Б. 2 саусақ
В. бір түрлерінде 2 және басқаларында 4 болуы мүмкін
Г. бір түрлерінде 3 және басқаларында 4 болуы мүмкін
10. Өзен шаянына қандай зәр шығару органы тән?
А. жиырылғыш вакуоль
Б. мальпигиев түтікшелері (сосудтары )
В. зәр шығару органдары жоқ
Г. бүйрек
Д. жасыл бездер
11. Гидраның ас қорыту процессі қандай?
А. қуыстық ас қорыту
Б. ас қорыту вакуолі
В. ішектен тыс
Г. симбиотикалық организмдер арқылы
Д. денесінің жабыны арқылы сіңіріледі
12. Сүт қоректі жануарлардың қанының қандай клеткаларында ядро
жоқ?
А. эритроциттер Б. тромбоциттер
В. Лимфоциттер Г. лейкоциттер
13. Қыр төсі дамыған құстар:
А. барлығы Б. көпшілігі
В. кейбір ұшатындар Г. кейбір ұшпайтындар
14. Жұмыр құрттарда мезодермедан не түзіледі:
А. паренхима
Б. салалы бұлшықеттер
В. тері
Г. сақиналы бұлшықеттер
15. Тұйықталмаған қан жүйесі бар насекомдарға төменгілердің
қайсысы тән:
А. капиллярлар
Б. аорта
В. эритроциттер
Г. капиллярлар мен эритроциттер
16. Сүтқоректілердің қан клеткаларының қайсысында пісіп жетілген
кезінде ядросы болмайды?
А. эритроциттерде Б. тромбоциттерде
В. Лимфоциттерде Г. лейкоциттерде
17. Сомотропин гормонының жетіспеушілігінен:
А. ергежейлік Б. бақшаңкөз
В. Акромегалия Г. кретинизм
18. Кіші қан айналым шеңбері басталады:
А. сол жақ құлақшадан Б. оң жақ қарыншадан
В. сол жақ қарыншадан Г. оң жақ құлақшадан
19. С витаминінің жетіспеушілігінен туатын ауру:
А. цинга Б. соқырлық В. бери-бери Г. рахит
20. Иірім құлақтың қайсы бөлігіне кіреді?
А. сыртқы Б. ортаңғы В. Ішкі Г. ішкі және ортаңғы
21. Организм оттегіні сіңіреді:
А. дене температурасының қызуын шектеу үшін
Б. көмір қышқыл газын бөлу үшін
В. АТФ синтезі үшін
Г. дене температурасын жоғарылату үшін
22. Фотосинтез барысында төмендегі көрсетілген қосылыстардың
қайсысы ыдырағанда оттегін бөліп шығарады?
А. СО2 Б. Н2О В. АТФ Г. Глюкоза Д. НАДФ
23.Қан плазмасының ергіштігі нашар белок:
А. фибриноген Б. протромбин
В. Фибрин Г. альбумин
24. Фотосинтез процесінің жарық сатысының жүзеге асуы үшін қажет
бастапқы заттар:
А. жарық, хлорофилл, су және көмір қышқыл газы
Б. жарық, хлорофилл, АДФ және неорганикалық фосфат
В. жарық, хлорофилл, су, НАДФ+ АДФ және көмір қышқыл газы
Г. жарық, хлорофилл, су, НАДФ+АДФ және неорганикалық фосфат
25. Прокариот клеткаларының 80S рибосомасының құрамына кіретін
суббөліктерді табыңыз.
А. 50S+30S Б. 45S+25S
В. 50S+20S Г. 40S+30S Д. 60S+40S
26. Митохондриялық белоктарды синтездейтін гендер қайда
орналасқан?
А. митохондриялық ДНҚ-да
Б. цитоплазматикалық ДНҚ-да
В. ядролық ДНҚ-да
Г. митохондриялық және ядролық ДНҚ-да
Д. митохондриялық және цитоплазматикалық ДНҚ-да
27. Қара және сұр тышқандарды шағылыстыру нәтижесінде 30 ұрпақ
алынды, олардың 14-і қара түсті. Сұр түс қара түске қарағанда
доминантты белгі. Ата-аналарының генотипі қандай?
А. екеуі де гетерозиготалы ( Аа х Аа)
Б. екеуі де гомозиготалы (АА х аа)
В. біреуі гетерозигота, ал екіншісі гомозигота (Аа х аа)
Г. біреуі гетерозигота, ал екіншісі доминантты гомозигота (Аа х АА)
28. Дальтонизм белгісі бойынша гетерозигота әйел мен қалыпты еркек
арасында қандай ұрпақтарды көруге болады? Белгі ( дальтонизм)
рецессивті, жыныспен тіркесіп тұқым қуалайды.
А. ½ қыздарды және ұлдары дальтониктер
Б. қыздары- қалыпты, ал ұлдары-дальтониктер
В. қыздарының барлығы қалыпты, ал ұлдарының жартысы дальтониктер
Г. барлығы дальтоник емес
29. Тұқым қуалайтын аурамен ауыратын еркек, ауру емес әйелге
үйленді. Олардың 8 балалары болды. Оның 4 қыздар, ал қалған 4
ұлдар. Әкесінің ауруын тек қызбалалары ғана тұқым қуалап алды.
Бұл аурадың тұқым қуалау типін табыңыздар?
А. аутосомды, рецессивті
Б. аутосомды, доминантты
В. доминантты, Х-хромосомасымен тіркескен
Г. рецессивті, Х- хромосомасымен тіркескен
30. Адамда тұқым қуалайтын ауыру Х-хромосомада орналасқан
доминантты генмен анықталады деп есептейік. Осы ауырумен
ауыратын еркек, дені сау әйелге үйленді. Осы некеден пайда болған
ұлдардың қандай бөлігі осы ауыруды тұқым қуалап алады?
А. жартысы
Б. төрттен бір бөлігі
В. барлығы
Г. Ешқайсысы

V. Тестік тапсырмалар
1. Өсімдіктердегі көмірсутектердің негізгі қоры не?
а.клетчатка б.крахмал в.фруктоза г.сахароза
2. Тірі клеткалары жиі болмайтын ұлпа:
а.жабын б.негізгі в.механикалық г.қор жинаушы
3. Тұқым жарнағы дегеніміз не?
а. ұрық жапырақшалары б.түрі өзгерген өркен
в.түрі өзгерген гүл сағағы г.жеміс бөлігі
4. Құрамында май аз мөлшерде кездесетін тұқым-қайсы өсімдікке
тән?
а.сора б.зығыр в.бұршақ г.күнбағыс
5. Ағаштарда тамырдың қайсы аймағы ұзындау болып келеді?
а.тамыр оймақшасы б.бөліну аймағы
в.өсу аймағы г.өткізу аймағы
6. Өркен неден тұрады?
а.сабақтан, жапырақтардан және бүршіктерден
б.сабақтан және тамырдан
в.сабақтан, тамырдан және бүршіктен
г.жапырақтар мен гүлдерден
7. Құрғақ және ыстық жерлерде өсетін өсімдіктердің жапырақтары:
а.болмайды б.үлкен болады в.үлкен болмайды г.күрделі болады
8. Көп тұқымды жеміс:
а.күнбағыста б.қара бидайда в.бұршақта г.барлығында
9. Жемісі – тұқымша? болатын өсімдіктер:
а.бидай б.бақ-бақ в.қара бидай г.барлығында
10. Көкек мүгінің спорасынан ылғалды топырақта не түзіледі?
а.жіңішке жасыл жіпше б.өсінді в.споралы масақша г.зигота
11.Папортниктердің аналық органы қалай аталады?
а.ооциттер б.өсінділер в.архегониялар г.антеридиялар
12. Бір клеткалы мицеллиясы бар саңырауқұлақ:
а.қастауыш б.ағашқұлақ в.пеницилл г.мукор
13. Эвгленаның цитоплазмасындағы қоректік заттардың қоры не?
а.глюкоза б.гликоген
в.құрамы крахмалға жақын зат г.барлық жауаптар дұрыс
14. Кішкене гидра түзілудің қайсы кезеңінде?
а.бір қатты клеткалар қабатының түзілуі кезеңінде
б.екі қатты клеткалар қабатының түзілуі кезеңінде
в.үш қатты клеткалар қабатының түзілуі кезеңінде
г.бір клетканың түзілуі кезеңінде
15. Жалпақ құрттарға тән белгі:
а.екі жақтылық симметрия
б.тері – бұлшықет қабы
в.өзіндік зәр шығару жүйесі болады
г.барлық жауаптары дұрыс
16. Жауын құрты немен дем алады:
а.оттегі жоқ ортамен
б.атмосфералық ауамен
в.жауаптың екеуі де дұрыс болуы мүмкін
г.тыныс алу болмайды
17. Бақалшақтың сырты немен қапталған:
а.әкпен б.мүйізге ұқсас затпен
в.хитинмен г.кремниямен
18.Айқұлақтың аталығының аналығынан айырмашылығы неде?
а.аналығынан ірілеу
б.аналығынан ұсақтау
в.аналығынан айырмашылығы жоқ
г.жауаптардың ешқайсысы дұрыс емес.
19. Шаянның зәр шығару мүшесі қай жерде орналасқан?
а.құйрық бөлігінде б.құрсақ бөлігінде
в.бас бөлігінде г.көкірек бөлігінде
20. Насекомдардың ұлпаларына оттегінің жеткізілуі қалай жүзеге
асырылады?
а.капиллярлардың қабырғалары арқылы диффузиямен
б.трахеяның қабырғалары арқылы диффузиямен
в.өкпе қапшықтарының қабырғалары арқылы диффузиямен
г.бірінші трахея арқылы, сосын капиллярлар арқылы диффузиямен
21. Алабұғаның омыртқалар саны нешеу?
а.шамамен 10 б.шамамен 20
в шамамен 30 г.шамамен 40
22. Гликоген дегеніміз не?
а.гипофиздің алдыңғы аймағының гормоны
б.ұйқы безінің ферменті
в.қанның қызыл пигменті
г.глюкозаның полимері
23. Сопақша ми нені реттейді?
а.ас қорытуды
б.тыныс алуды
в.жүректің іс әрекетін
г.жауаптардың барлығы дұрыс
24. Парасимпатикалық нерв жүйесі нені жоғарылатады?
а.қан қысымын
б.ішек қимылын
в.жүрек соғысын
г.оқуға қабілеттілігін
25. Тромбаның негізін не құрайды?
а.фибриноген б.фибрин в.тромбин г.қан плазмасы
26. Мына органдардың қайсысы қанның ең ірі депосы болып
табылады?
а.бүйректер. б.ми
в.жүрек г.тері
27. Мыналардың қайсысы гомологты органдар?
а.мысықтың аяғы мен шыбын аяғы
б.адам көзі мен өрмекші көзі
в.көбелектің қанаты мен жарғанаттың қанаты
г.жорғалаушылардың мүйізді қабыршағы мен құстардың қауырсыны
28. Гомологты болып табылатын органдар (Мүшелер):
а.мысықтың аяғы мен шыбын аяғы
б.адам көзі мен өрмекші көзі
в.көбелектің қанаты мен жарғанаттың қанаты
г.кесіртке қабыршағы мен құстардың қауырсыны
29. Вирустар клеткаға қалай енеді?
а.мембранадағы спецификалық рецепторлармен байланысып, эндоцитоз
арқылы
б.клетка мембранасында арнайы каналдар түзеді
в.арнайы тасымалдаушы белоктардың синтезін индукциялау арқылы
г.көрші клеткалардан плазмодесма арқылы
30.Төмендегі процестердің қайсысы митохондрияда жүзеге аспайды:
а.тотығу арқылы фосфорлану
б.гликолиз в.транскрипция г.трансляция д. Кребса циклі

VІ. Тестік тапсырмалар

1.Төменгі орнанизмдердің қайсысына прокариоттық клеткалар тән
1.көк-жасыл балдырлар
2.мүктер
3.папоротниктер
4.саңырауқұлақтар
5.бактериялар
6.қызыл балдырлар
А -1,2,5,6 В -3,4,5,6
С- 1,5,6 Д- 2,6 Е-2,3,4,6
2 Қандай органоидтар қос мебраналы
1.пластидтер
2. вакольдар
3. рибосомалар
4. митохондралар
5. ядро
6. лизосомалар
7. Гольджи аппараты
А- 3,1,5,6 В-1,3,4,6.
С- 2,5,6,7 Д-1,4,5,6 Е-2,3,4,6.
3. Омыртқасыз жануарлардың қандай белгілері ланцентник
құрылысына тән?
1. көпқабатты жабын эпителиі;
2. хорда;
3. нефридияларар ( зәр шығару мүшесі)
4. түтікті жүйке (нерв) жүйесі;
5. жүрек құрсақ (вентральді) бөлімінде орналасқан;
А: 3; В: 1, 3;
С: 4; Д: 1, 4;
Е: 2

5. Құрбақа зиготалары қандай жолмен бөлшектенеді?
1.сырттай
2.толық біркелкі;
3.Толық біркелкі емес;
4.спиральді детерминативті;
5.билатеральді;
А: 2; В: 1, 3;
С: 4; Д: 2; 4; Е: 2; 4; 5;
6. Төменгі ерекшеліктердің қайсысы қан-айналымының ашық
жүйесін сипаттайды?
1. қан клеткааралық кеңістікке келеді;
2. қан ұлпаларды тікелей қоректендіреді;
3. қанда гемоглобин жоқ;
4. артериалар (салатамыр)капилярларға тармақталады;
5. қан жүрекке вена(көктамыр) арқылы оралады;
А: 1, 3; В: 2, 3;
С: 1, 2; Д: 2, 4; Е: 1, 5;
7. Қан құрамында гемоглобин жоқ организмдерде төмендегі
структуралардың қайсысы кездеспейді?
1.артериалар( салатамырлар);
2. веналар (көктамырлар);
3. капиллярлар;
А: 1; В: 3;
С: 1, 2; Д: 1, 3 Е:2;3
8.Ылғалды топырақта өсетін өсімдікті құрғақ топырақты ортаға
ауыстырсақ сонымен қатар, өсімдік жаңа ортаға бейімделіп алды деп
ойлайық аталмыш жағдайда өсімдік бойында төмендегі
өзгерістердің қайсысы орын алады?
1. жапырақтың ауданы тарылады.
2. тамыры кең ауданды қамти таралады.
3. кутикуласы жуанданады.
А: 1; В: 1, 2, 3
С: 2; Д: 1, 3;
Е: 2, 3;
9.Тамыр мен жапырақ ағашты өсімдіктердің структуралық бөліктері
болып табылады.Төмендегі қасиеттердің қайсысы осы
структураларға ортақ болып саналады?
1. фотосинтез.
2. экскреция( зат алмасу өнім-нің сыртқа шығарылуы);
3. транспирация;
4. өткізгіштік;
А: 3; В: 4; Е: 3 С: 2,4; Д: 1, 3;
10. Құрылысының күрделілігі бойынша айырмашылығы бар
организмдер берілген: вирустар (1), бактериялар(2),
саңырауқұлақтар(3), балдырлар (4).
Төмендегі схемалардың қайсысы эволюциялық сатылықты дұрыс
көрсетеді?
А: 1-2-3-4; В: 1-2-4-3;
С: 2-1-4-3; Д: 2-1-3-4:
Е: 1-3-2-4:
11. Неге цианобактериалар мен қызыл балдырлар жарықтың түсу
деңгейі төмен орталарда көп кездеседі?
1. Өйткені, көбею дәрежесі жоғары организмдер оларды (көлемі кіші
болғандықтан) жарығы төмен ортаға ығыстырады.
2. Өйткені, олардың барлығы жарыққа өте сезімтал.
3. Өйткені, олар қосымша антенді пигменттері арқасында жарықты
өте үнемді пайдалана алады.
А. Барлығы дұрыс
В. Тек 1 дұрыс.
С. Тек 2 дұрыс.
Д. Тек 3 дұрыс.
Е. Тек 2 және 3 дұрыс.
12.Инфузория класы өкілдерінің, су бағаналарын экологиялық
тұрғыдан бағалауда маңызы неде?
1. су биоценозында қоректік тізбек элементі;
2. судың ластануына қатысты индикатор;
3. инфекциялық маңызы;
А: Барлығы дұрыс;
В: Тек 1 дұрыс.
С. Тек 2 дұрыс.
Д. Тек 3 дұрыс.
Е. Тек 2 және 3 дұрыс.
13.Тікентерілер өкілдеріне қозғалыстың қандай типі тән?
1. тері-бұлшықетті қапшық арқылы;
2. бунақты аяқтары арқылы;
3. бұлшықетті аяқтары арқылы;
4. эпителиальды бұлшықет клетка ларының жиырылуы арқылы;
5. амбулакральді жүйе арқылы (гидравликалық тип);
А.Барлығыдұрыс. С. Тек 5 дұрыс Е. Тек 4 дұрыс.
Б. Тек 1 дұрыс. Д. Тек 3 дұрыс.
14. Қара және сүр тышқандарды шағылыстыру нәтижесінде 30 ұрпақ
алынды, олардың 14 –ті қара түсті. Сұр түс қара түске қарағанда
доминантты белгі. Ата-аналарының генопиті қандай?
1. екеуі де гетерозиготалы (Аа х Аа).
2. екеуі де гомозиготалы(АА х аа).
3. біреуі гетерозигота, ал екіншісі гомозигота(Аа х аа)
4. біреуі гетерозигота, ал екіншісі доминантты
гомозигота (Аа х АА).
15. Дальтонизм белгісі (түсті ажырата алмайды) бойынша
Гетерозигота әйел мен қалыпты еркек арасында қандай ұрПақтарды күтуге болады? Белгі (дальтонизм) рецессивті,
жыныспен тіркесіп тұқым қуалайды.
1. ½ қыздары және ½ ұлдары – дальтониктер;
2. қыздары – қалыпты. Ал ұлдары –дальтониктер.
3. қыздарының бәрі қалыпты, ұлдарының жартысы
дальтониктер.
4. барлығы дальтоник емес.
16. Белок биосинтезіне қажет клетка компоненттерін (и РНК,
аминқышқылдары, рибосомалар және т.б.) пайдалана отырып
клеткадан тыс жағдайда (пробиркада) белок синтездеп алуға
болады. Егерде белок синтезіне қоян рибосомасы, қой и РНК-сы,
бактерия тРНК-сы , ит аминқышқылдары қосылса. Пайда болған
белок төменгі организмдердің қайсысына тән болады?
1.қоян; 2. қой; 3. бактерия; 4. ит;
А. 1; В. 2; С. 2, 3; Д. 3; Е. 4;
17. Прокариоттық 70S рибосоманың құрамына кіретін
суббөліктерді көрсетіңіз?
1. 50S + 30S
2. 45S + 25S
3. 40S + 30S
4. 60S + 10S
5. 50S + 20S
18. Төмендегілердің қайсысы, омыртқасыз организмдерде
инфекциядан қорғанудың басты механизмі болып табылады?
1. фагоцитоз.
2. антиденелердің синтезі.
3. дененің температурасының жоғарлауы.
4. қан клеткалары мөлшерінің көбеюі.
А. 1; В. 2; С. 2, 3; Д. 1, 3; Е. 4;
19. Төмендегі организмдердің қай тобына бірінші рет қабырғалы
тыныс алу пайда болды?
1. сүтқоректілер.
2. қосмекенділер.
3. рептилияларда.
4. құстарда.
5. балықтарда
20. Митохондриялық белоктардың гендері қайда орналасқан?
1. тек митохондриялық ДНК молекуласында.
2. тек цитоплазмалық ДНК молекуласында.
3. тек ядролық ДНК молекуласында.
4. митохондриялық және ядролық ДНК молекулаларында.
5. митохондриялық және цитоплазмалық ДНК молекулаларында.
21. Тұқым қуалайтын аурумен ауыратын еркек ауыру емес әйелге
үйленді. Олардың 8 балалары болды. Оның төртеуі қыздар, ал қалған
төртеуі ұлдар. Әкесінің ауруын тек қыз балалары ғана (ұлдары емес)
тұқым қуалап алды. Бұл аурудың тұқым қуалау типін табыңыздар?
1. аутосомды, рецессивті.
2. аутосомды, доминантты.
3. доминантты, Х-хромосомасымен тіркескен.
4. рецессивті, Х-хромосомасыментіркескен.
22. Элементарлы эволюциялық құбылыс деп нені түсінеміз?
1. популляция генофондының өзгеруі.
2. популяция дараларының санының артуы.
3. мекендейтін ареалының кеңеюі.
4. популляцияның оқшаулануының артуы.
5. қоршаған ортаның өзгеруі.
23. иРНҚмолекуласы жеті нуклеотидтерден тұрады деп есептейік:
ААУГГЦА. Егер де генетикалық коден айқасып оқылған жағдайда
қанша аминқышқылы бұл тізбектен синтезделуі мүмкін.
1. жеті. 2. екі. 3. бес. 4. үш. 5. алты.
24. Қостізбекті ДНҚ молекуласының бір тізбегінің құрамы
төмендегідей: а-30% , Т- 30% және Г- 24%. Оған комплементарлы
(екінші) тізбектегі Г нуклеотидінің мөлшерін табыңыз?
1. 30 %. 2. 24 %. 3. 54 %. 4. 16%. 5. 84%.
25. Егер де антикодендердің жалпы саны 64 болған жағдайда, клетка
ішінде антикоден бойынша РНҚ саны қанша болады?
1. жиырма түрлі. 2. төрт түрлі. 3. алпыс төрт түрлі.
4. алпыс бір түрлі. 5. алпыс.
26. Төмендегі факторлардың қайсысы жапырақтардың саңылауының
ашылуын қамтамасыз етеді?
1. ауаның ылғалдығы. 2. ауаның температурасы. 3. топырақтағы судың
тапшылығы.
4. жапырақ клеткаларында крахмал мөлшерінің артуы. 5. қарқынды
фотосинтез.
А. 1, 2;
В. 2, 4;
С. 3, 5;
Д. 2, 5;
Е. 3, 4

VІІ. Тестік тапсырмалар
1. Иірім түтік құлақтыңқай бөліміне кіреді?
а – сыртқы б - соқырлық
в – ішкі г – ішкі және ортаңғы
2. С витаминні жетіспеушілігінен татын ауру:
а – цинга б - соқырлық
в - бери-бери г - рахит
3. Төмендегі органеллардың қайсысы жануар және өсімдік
клеткаларына ортақ болып келеді?
а - пластидалар, митахондриялар
б - вакуольдер және лейкопластар
в - митахондриялар
г - Гольджи апараты, хлорапластар
4. Балықтың жүрегі арқылы қандай қан тасымалданады?
а – аралас б - венозды
в – артерияльды г - венозды және артерияльды
5. Қосмекенділердін мойын омыртқасында:
а - Үш мойын омыртқасы бар
б - Екі мойын омыртқасы бар
в - Бір мойын омыртқасы бар
г - Төрт мойын омыртқасы бар
6. Балықтардың қандай жүзбеқанаттары жұп болып келеді?
а - құйрық жүзбеқанаттары
б - арқа және көкірек жүзбеқанаттары
в - көкірек және құрсақ жүзбеқанаттары
г - аналь жүзбеқанаттары
7. Өсімдіктерде жемістің пісіп-жетілуін жетілдіреді:
а – ауксин б - гиббереллин
в – этилен г - цитокинин
8. Қандай жалпақ құрттың дамуы дернәсіл сатысынсыз жүзеге асады?
а – Планария б - Сиыр цепені
в – Эхинокок г - Бауыр сорғышы
9. Көкек зығыры:
а - Біржылдық өсімдік
б - Екіжылдық өсімдік
в - Үшжылдық өсімдік
г - Көпжылдық өсімдік
10. Төмендегі қасиеттердің қайсысы, жалпақ құрттар класын
сипаттауда негізгі болып келеді?
а - эктодерманың болуы
б - энтодерманың болуы
в - целомның болуы
г - паренхима түріндегі мезодерманың болуы
д - екінші реттік қуыстың болуы
11. Даражарнақтыларда қандай қор жинақтаушы мүше кездеспейді?
а - пиязшық
б - тамыржеміс
в -түйнек
г - тамыршық
12. Тамырдың қай аймағында клеткалардың митоздық бөлінуі
жүреді?
а - Сору аймағы
б - Өткізу аймағы
в - Бөліну аймағы
г - Өсу аймағы
13. Тері анализаторларының орталық бөлімі қайда орналасқан?
а - Шүйде аймағында
б - Маңдай аймағында
в - Төбе аймағында
г - Төбе және шүйде аймағында
14. Балықтардың қайсысында зәр шығару жүйесі көбею мүшелерімен
байланыссыз:
а - барлық балықтарда
б - тек сүйекті балықтарда
в - тек шеміршекті балықтарда
г - саусақ қанатты балықтарда
15. Физиологиялық ерітіндегі тұздардың мөлшері (%):
а - 0,2 б - 0,5 в - 0,9 г - 1,9
16. Бунақденелілердегі мұртшалардың саны:
а - бір жұп б - екі жұп
в - үш жұп г - екі жұп және үш жұп
17. Қарағайдың жапырақ клеткаларында хромосома саны - 24, ал
тұқым эндосперм клеткаларында храмасома саны:
а – 12 б – 24 в – 36 г - 48
18. Иттерде сабалақ құлақ (А), тік құлаққа (а) қарағанда
доминантты. Екі итті шағылыстыру нәтижесінде 12 сабалақ
құлақты және 4 тік құлақты ұрпақ пайда болды. Ата-аналарының
генотипін
табыңыздар.
а - АА х АА
б - Аа х АА
в - Аа х аа
г - Аа х Аа
19. Хлоропластарда Н+ иондарының градиенті не үшін пайдаланады?
а - АТФ синтезі үшін
б - НАДФН+ синтезі үшін
в - су фотолизі жүзеге асуы үшін
г - СО2-нің сіңуі нәтижесіндегі рН-тың өзгеруінтежеу үшін
20. Фотосинтездің жарық фасасында пайда болады.
а - оттегі,АТФ және НАДФН
б - оттегі және көмірсулар
в - оттегі және АТФ
г - су, АТФ және НАДФН
21. Ата-аналардың бірінші жұбының қан тобы II және III, ал екінші
ата-ана жұбында - IV және III. Нәрестенің қан тобы - I. Аталған
жұптардың қайсысы осы нәрестенің ата-анасы болуы мүмкін?
а - Екеуі де болуы мүмкін
б - Екеуінің де болуы мумкін емес
в - тек бірнші жұп болуы мүмкін
г - тек екінші жұп болуы мүмкін
22. Фотосинтездің жарық сатысында өсімдік күн сәулесі энергиясын
не үшін пайдаланады?
а - АДФ және фосфаттан АТФ-ті синтездеу үшін
б - Көмірқышқыл газынан глюкозаны синтездеу үшін
в - НАДФ + Н2 НАДФН
г - СО2 - ден О2 -ні синтездеу үшін
23. Дисахаридтерге жатады:
а - рибулоза, галактоза, фруктоза
б - рибоза, манноза, мальтоза
в - мальтоза, лактоза, сахароза
г - сахароза, фруктоза, рибулоза
24. Диссимиляция нәтижесінде 5 моль сүт қышқылы және 27 моль
көмірқышқыл газы түзілді.
Анықтаныздар, глюкозаның қанша молі толық емес жолпен
ыдырады:
а - 4,5 моль б - 2,5 моль
в - 27 моль г - 5 моль
25. ДНҚ құрамында төмендегі нуклеотидтердің қатынасының
қайсысы тұрақты болып келеді, яғни бірге тең болады?
а . A+G/T+C в . A+C/T+G
б . A+T/G+C г . A/G, T/C
26. Жыныстық сұрыталу дегеніміз не?
а - Жыныстық айырмашылықты күшейтүге бағытталған сұрыпталу
б - Неке жұптарының таңдамалы жүзеге асуына негізделген сұрыпталу
в - Жыныстық көбеюдің ролін арттыруға бағытталған сұрыпталу
г - Популяциядағы сирек аллельдердің жиілігін арттыру
27. Ционабактерияларда және өсімдіктерде электрондардың
донорлары
а - Сутек және күкіртсутек
б - Су
в - Сутек және май қышқылдары
г - Сутек және аминқышқылдары
28. Оқшауланудың маңызы:
а - Популяцияны сыртқы факторлардың зияңды әсерінен сақтайды
б - Сирек аллельдердің жиілігін едәуір жоғарлатады
в - Жаңа мутациялардың пайда болу жылдамдылығын арттырады
г - Даралардың өсімталдылығын арттырады
29. Креационизм дегеніміз не?
а - Әлемнің пайда болуы туралы ілім
б - Әлемнің белгілі бір бағытта дамуы туралы ілім
в - Өзгергіштіктің мақсаттыығы туралы ілім
г - Табиғи сұрыпталу туралы ілім
30. Табиғи сұрыпталудың әсерінен ең басты нәтижесі:
а - ұрпақтарының көбеюін қамтамассыз ететін гендердің жиілігінің
популяция генофондында артуы
б - организмдердің өзгеріштігін арттыратын гендердің жиілігінің
популяция генофондында артуы
в - түрлерге тән белгілердің сақталуын қамтамасыз ететін гендердің
популяция генофондында пайда болады
г -организмдердің мекендейтін ортасына бейімделуін қамтамассыз ететін
гендердің популяция генофондында пайда болады

VІІІ. Тестік тапсырмалар
1. Өзінің жеке даму барысында қысқаша полип сатысын басынан
кешіретін, ішекқуыстыларға жатады:
а) актиния;
б) тұщы су гидралары;
в) колониялы маржан полиптері;
г) аурелия.
2. Тұқым құрамында бар:
а) ұрық тамыршасы;
б) ұрық бүршікшесі;
в) бір немесе екі тұқым жарнағы;
г) айтылғандардың барлығы.
3. Суыққа төзімді өсімдік деп аталады:
а) температура өзгеруіне төзімді өсімдіктер;
б) тұқымдары төмен температурада өсіп-өнетін өсімдіктер.
в) экстремальды жағдайда өсетін өсімдіктер;
г) қар астында жасыл түрде қыстайтын өсімдіктер.
4. Органикалық заттар жарықта пайда болады:
а) жапырақтың жұмсақ бөлігінің барлық клеткаларында;
б) тек жүйкелерінде;
в) тек бағаналы ұлпасының клеткаларында;
г) тек борпылдақ ұлпа клеткаларында.
5. Гүл сағағы бар гүлдер:
а) барлық өсімдіктер гүлдерінде;
б) өсімдіктердің басым көпшілігінде;
в) өсімдіктердің тек белгілі бір түрлерінде;
г) суда өсетін өсімдіктерден басқаларының барлығында.
6. Картоп,қызанақ, ас бұршақ және үрме бұршақ – бұл өсімдіктер:
а) желмен тозаңданатын;
б) өздігінен тозаңданатын;
в) өздігінен және айқас тозаңданатын;
г) бунақ денелілер арқылы тозаңданатын өсімдіктер.
7. Қауашақ жемісі болады:
а) тек бір тұқымды;
б) тек екі тұқымды;
в) тек көп тұқымды;
г) барлығында болады.
8. Көкек зығырының жасыл бөлігі бұл:
а) гаметофиттер;
б) спорофиттер;
в) гаметофит те, сапрофит те болады;
г) бір бұтағы – гаметофиттер, ал басқасы – сапрофиттер.
9. Қоректену бойынша сапротрофты организмге жатады:
а) сүт қышқыл бактериялары;
б) дизентерия таяқшасы;
в) шіріту бактериясы;
г) қастауыш.
10. Ағаш тектес өсімдіктердің тамыры мен саңырауқұлақ арасындағы
симбиоз аталады:
а) фотосинтез;
б) паразитизм;
в) микориза;
г) сапротроф.
11. Ішекқуыстылар рефлексі жүзеге асады:
а) аралық клеткалар арқылы;
б) жүйке клеткалары арқылы;
в) тері-бұлшықет клеткалары арқылы;
г) тірек тақшасы арқылы.
12. Еркін тіршілік ететін жалпақ құрттар қоректенеді:
а) шіріген өсімдік қалдықтарымен;
б) ұсақ омыртқасыз жануарлармен;
в) өсімдіктердің жұмсақ бөліктерімен;
г) бактериялармен.
13. Дернәсіл сатысынсыз дамитын жалпақ құрттар:
а) ақ планария;
б) сиыр цепені;
в) эхинококк;
г) бауыр сорғышы.
14. Молюскалар өкілдерінің қайсысында көздері болады:
а) тек қосжақтаулыларда;
б) тек басаяқтыларда;
в) құрсақаяқтылар және басаяқтыларда;
г) молюска типінің барлық өкілдерінде.
15. Орамжапырақшыл ақ көбелек жұлдызқұрты қоректенеді:
а) тек орамжапырақ өсімдігінің жапырақтарымен;
б) кез келген крестгүлділер өсімдіктерінің жапырақтарымен;
в) тек мәдени крестгүлділер өсімдіктерінің жапырақтарымен;
г) орамжапырақ өсімдігі жапырағымен және басқа бақша өсімдіктерінің
шырынды жапырақтарымен.
16. Балық денесін жауып тұратын кілегей зат бөлініп шығады:
а) тері бездерімен;
б) қабыршақтарымен;
в) бүйір сызық мүшесімен;
г) жүзбе қанаттарымен.
17. Балықтардың қоректі зат дәмін ажырату клеткалары орналасқан:
а) ауыз қуысында;
б) ернінде;
в) бүйір сызығында;
г) жүзбе қанаттарында.
18. Қосмекенділер тері арқылы:
а) су іше алады;
б) су іше алмайды;
в) біреулері су іше алса, басқалары су іше алмайды;
г) жарықты қараңғыдан ажыратады.
19. Қосмекенділердің тіршілігі қандай су қоймаларымен байланысты:
а) тұзды;
б) тұщы;
в) тұзды және тұщы;
г) құрамында кальций тұздарының мөлшері жоғары тұщы суда.
20. Теңіз тасбақаларының аяқтары:
а) саусақ аралық жүзу жарғақтары бар;
б) ескекке айналған;
в) құрлықта мекендейтін тасбақалар аяқтары сияқты;
г) ұзын тырнақтары болады.
21. Құстардың қанаттарын көтеретін:
а) бұғана асты бұлшық еттері;
б) үлкен көкірек бұлшық еттері;
в) үлкен көкірек және бұғана асты бұлшық еттері;
г) иық және иық үсті сүйектерін иіп тұратын бұлшық еттер.
22. Артқы аяқтарын қозғалтқанда пайдаланбайтын ескекаяқтылар;
а) грендландия түлені;
б) теңіз мысығы;
в) морж.
23. Клетка аралық заттары айқындалып тұратын ұлпа:
а) жүйке;
б) бұлшық ет;
в) дәнекер.
24. Жұлыннан тарайтын нерв жұбының саны:
а) 31;
б) 25;
в) 34.
25. Гемоглобин мен оттегінің қосылысы химиялық реакция болып
табылады. Себебі:
а) түсі өзгереді;
б) тұнба түседі;
в) газ бөлінеді.
26. Жүрек соғылысының қалыптасуы жүзеге асады:
а) жүректің оң жақ қарыншасы арқылы;
б) жүректің оң жақ қарыншасы мен оң жақ құлақшасы арқылы;
в) сол жақ қарынша арқылы.
27. Лимфатикалық жүйенің сол жақ және оң жақ ағымдары келіп
құйылады:
а) жоғарғы қуыс көктамырға;
б) төменгі қуыс көктамырға;
в) өкпе салатамырына.
28. Бронхоның қабырғасы:
а) сақиналы шеміршектен тұрады;
б) спиральды орналысқан тығыз дәнекер ұлпасының талшықтарынан
тұрады;
в) шеміршектен және тығыз дәнекер ұлпасынан тұрады.
29. Аш ішектің бүртіктерінен сіңірілетін заттар:
а) глюкоза;
б) май қышқылдары;
в) амин қышқылдары.
Г) осының барлығы
30. Көздің жарық рецепторлары жарық энергиясын ненің көмегі
арқылы электр энергиясына айналдырады:
а) көз бұршағы арқылы;
б) гормондар арқылы;
в) пигменттер арқылы.