Ом және Кирхгоф заңдары

Білім беру ұйымының атауы

Тараз политехникалық колледжі

Сабақтың тақырыбы

1.2. Ом және Кирхгоф заңдары

Модуль/пән атауы

ОН-2.6. Резисторлар мен конденсаторлардың, индуктивтілік пен трансформаторлардың мәндерін анықтау

Педагогтің аты-жөні

Ниязымбетов Талгат Азиралиевич

Күні

20 .01.2026

Курс, топ

2РЭТ-2-24

Сабақтың түрі

Лекция

Мақсат, міндеттері

Студенттерге тұрақты ток тізбектеріндегі негізгі заңдар – Ом заңы мен Кирхгоф заңдарының физикалық мағынасын және оларды есептеулерде қолдану жолдарын түсіндіру.

Күтілетін нәтижелері

Студенттер Ом және Кирхгоф заңдарымен таныс болады.

Қажетті ресурстар

Презентация, слайдтар. Оқу құралдары мен қосымша әдебиеттер. Ақпараттық технологиялар (компьютер, проектор).

Сабақтың барысы

Негізгі бөлім:

1. Ом заңы

Ом заңы – ток күші, кернеу және кедергі арасындағы байланысты сипаттайды.

Формуласы: I = U / R

Мұндағы:

- I – ток күші (ампер, A)

- U – кернеу (вольт, V)

- R – кедергі (ом, Ω)

Қолдану мысалы:

Егер U = 12 В, R = 6 Ом болса, онда I = 12 / 6 = 2 А

2. Ом заңының тізбектей және параллель қосылудағы қолданысы

Тізбектей қосу:

- Жалпы кедергі: Rₒ = R₁ + R₂ + ... + Rn

- Жалпы ток барлық элементтер үшін бірдей: I = I₁ = I₂ = ...

- Жалпы кернеу: U = U₁ + U₂ + ...

Параллель қосу:

- Жалпы кернеу бірдей: U = U₁ = U₂ = ...

- Жалпы ток: I = I₁ + I₂ + ...

- Жалпы кедергі: 1/Rₒ = 1/R₁ + 1/R₂ + ...

3. Кирхгоф заңдары

Күрделі электр тізбектерін есептеуге арналған екі негізгі заң.

1-Заң (Тоқтар заңы): Түйінге кіретін токтардың қосындысы, одан шығатын токтардың қосындысына тең.

ΣI (кіріс) = ΣI (шығыс)

→ Токтың сақталу заңы.

2-Заң (Кернеулер заңы):

Тұйық контурдағы барлық кернеулер алгебралық қосындысы нөлге тең.

ΣU = 0

→ Энергияның сақталу заңы.

4. Қолдану мысалы

Контурда екі резистор және ЭҚК көзі болса:

E - I·R₁ - I·R₂ = 0 → I = E / (R₁ + R₂)

5. Тәжірибелік маңызы

- Электр тізбектерін жобалау

- Қауіпсіздік есептері

- Электр жабдықтарының жұмысын талдау

- Жөндеу және диагностика

Қорытынды: Ом және Кирхгоф заңдары – электр тізбектерін түсінудің негізі. Бұл заңдарды меңгеру – күрделі жүйелермен жұмыс істеудің алғышарты.