Математика пәні мұғалімі Ахметжанова Каракоз Турсыновна

Абай облысы білім басқармасының Бесқарағай ауданы білім бөлімінің «Қоянбай орта мектебі»коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Тақырыбы: Онлайн платформалар арқылы математиканы оқытудың артықшылықтары

Қазіргі таңда цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы білім беру жүйесіне түбегейлі өзгерістер енгізіп отыр. Әсіресе, онлайн платформалар арқылы оқыту дәстүрлі білім беру тәсілдерін толықтырып қана қоймай, оқыту үдерісінің тиімділігін арттыруда маңызды рөл атқарады. Математика пәні – логикалық ойлау мен талдауды талап ететін күрделі пәндердің бірі болғандықтан, оны оқытуда заманауи онлайн платформалардың мүмкіндіктерін пайдалану ерекше маңызға ие.

Онлайн платформалар арқылы математиканы оқытудың басты артықшылықтарының бірі – қолжетімділік. Интернет желісі бар кез келген жерде оқушы немесе студент білім ала алады. Бұл әсіресе шалғай ауылдарда тұратын білім алушылар үшін үлкен мүмкіндік болып табылады. Дәстүрлі сыныпта уақыт пен кеңістік шектеулі болса, онлайн оқытуда бұл кедергілер жойылады. Оқушылар өздеріне ыңғайлы уақытта сабаққа қатысып, материалды қайта қарап, меңгере алады.

Келесі маңызды артықшылық – оқытудың жекелендірілуі. Онлайн платформалар әр оқушының білім деңгейін, оқу қарқынын және қабілетін ескере отырып, жеке тапсырмалар мен жаттығулар ұсынуға мүмкіндік береді. Мысалы, бір оқушы тақырыпты тез меңгерсе, келесі оқушыға қосымша түсіндірме немесе жеңілдетілген тапсырмалар беріледі. Бұл тәсіл математиканы оқытуда өте тиімді, себебі әр оқушының логикалық ойлау деңгейі әртүрлі болады. Сонымен қатар, онлайн платформаларда визуализация мүмкіндіктері кеңінен қолданылады. Математикалық ұғымдар мен формулаларды графиктер, анимациялар, интерактивті модельдер арқылы көрсету оқушылардың тақырыпты тереңірек түсінуіне көмектеседі. Мысалы, функциялардың графиктерін динамикалық түрде өзгерту арқылы олардың қасиеттерін оңай түсіндіруге болады. Бұл дәстүрлі тақта мен бор арқылы түсіндіруге қарағанда әлдеқайда тиімді әдіс.

Онлайн оқыту барысында кері байланыстың жеделдігі де үлкен артықшылық болып табылады. Көптеген платформаларда автоматты тексеру жүйесі бар, яғни оқушы тапсырманы орындаған соң бірден нәтижесін көре алады. Қателерін дереу анықтап, түзетуге мүмкіндік алады. Мұндай жедел кері байланыс оқушылардың өз білімін бақылауына және жауапкершілігін арттыруға ықпал етеді. Тағы бір артықшылық – мотивацияның артуы. Онлайн платформаларда ойын элементтері, марапаттау жүйелері, рейтингтер мен сертификаттар жиі қолданылады. Бұл оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттырып, белсенділігін күшейтеді. Әсіресе, математика пәнін қиын әрі қызықсыз деп қабылдайтын оқушылар үшін мұндай тәсілдер үлкен ынталандыру көзі бола алады.

Онлайн платформалар мұғалімдер үшін де көптеген мүмкіндіктер ұсынады. Мұғалімдер оқушылардың үлгерімін оңай бақылап, статистикалық деректер арқылы олардың білім деңгейін талдай алады. Бұл оқыту үдерісін жоспарлауға, әлсіз тұстарды анықтауға және оқу бағдарламасын тиімді ұйымдастыруға көмектеседі. Сонымен қатар, мұғалімдер дайын оқу материалдарын, тесттер мен тапсырмаларды пайдаланып, уақытты үнемдей алады.

Қазіргі таңда онлайн платформалар топтық және бірлескен оқытуға да қолайлы орта қалыптастырады. Оқушылар форумдарда, чаттарда және бейнеконференциялар арқылы бір-бірімен пікір алмасып, есептерді бірге талдай алады. Бұл олардың коммуникативтік дағдыларын дамытып, ұжымда жұмыс істеу қабілетін қалыптастырады. Математика пәнінде есепті бірлесе шешу арқылы оқушылар әртүрлі тәсілдерді көріп, ойлау көкжиегін кеңейтеді.

Дегенмен, онлайн оқытудың тиімді болуы үшін оқушылардың өзіндік тәртібі мен жауапкершілігі жоғары болуы қажет. Осы тұрғыдан алғанда, онлайн платформалар оқушылардың дербес жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыруға ықпал етеді. Олар уақытты жоспарлауды, өз оқуына жауапкершілікпен қарауды үйренеді. Бұл да қазіргі заман талап ететін маңызды құзыреттердің бірі болып саналады.

Білім беруде қолданылатын онлайн платформалардың түрлері

Онлайн платформалар оқытудың мазмұнын жеткізу, білімді бақылау, оқушылармен кері байланыс орнату және оқу үдерісін басқару қызметтерін атқарады. Білім беруде қолданылатын онлайн платформаларды олардың атқаратын қызметіне қарай бірнеше түрге бөлуге болады.

1. Бейнесабақ және онлайн курс платформалары

Бұл платформалар білім алушыларға дайын бейнесабақтар мен толық онлайн курстарды ұсынады. Олар оқу материалын визуалды және дыбыстық түрде қабылдауға мүмкіндік береді. Мұндай платформаларға Coursera, Khan Academy, Udemy сияқты жүйелер жатады. Бұл платформалардың негізгі артықшылығы – оқушылардың өз бетімен, жеке қарқынмен білім алуына жағдай жасауы. Бейнесабақтар кез келген уақытта қолжетімді болғандықтан, білім алушылар материалды бірнеше рет қайталап, тереңірек меңгере алады.

Сонымен қатар, бейнесабақ платформалары теориялық білімді жүйелі түрде ұсынумен қатар, практикалық тапсырмалар мен тесттер арқылы оқушылардың білімін бекітуге мүмкіндік береді. Бұл әсіресе жоғары сынып оқушылары мен студенттер үшін тиімді болып табылады.

2. Оқу үдерісін басқару платформалары (LMS)

Оқу үдерісін басқару платформалары (Learning Management System – LMS) білім беру мекемелерінде кеңінен қолданылады. Оларға Moodle, Google Classroom, Canvas сияқты платформалар жатады. Бұл жүйелер мұғалім мен оқушы арасындағы өзара байланысты ұйымдастыруға арналған. Мұғалімдер оқу материалдарын жүктеп, тапсырмалар беріп, бағалау жүргізе алады.

LMS платформаларының басты артықшылығы – оқу үдерісінің толықтай жүйеленуі. Оқушылардың қатысуы, тапсырмаларды орындауы және үлгерімі автоматты түрде тіркеледі. Бұл мұғалімге әр оқушының білім деңгейін бақылап, дер кезінде көмек көрсетуге мүмкіндік береді.

3. Интерактивті тапсырмалар мен есеп шығару платформалары

Бұл платформалар оқушылардың белсенділігін арттыруға бағытталған. Олар арқылы интерактивті жаттығулар, тесттер және практикалық тапсырмалар орындалады. Мысалы, GeoGebra, Desmos, Kahoot, Quizizz сияқты платформалар осы топқа жатады. Бұл платформалар әсіресе математика, физика және информатика пәндерін оқытуда тиімді.

Интерактивті платформалар оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамытып, теориялық білімді практикада қолдануға үйретеді. Сонымен қатар, ойын элементтерінің қолданылуы оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттырады.

4. Бейнебайланыс және онлайн сабақ өткізу платформалары

Қашықтан оқытуда бейнебайланыс платформаларының рөлі ерекше. Zoom, Microsoft Teams, Google Meet сияқты платформалар арқылы мұғалімдер онлайн сабақ өткізіп, оқушылармен тікелей қарым-қатынас орната алады. Бұл платформалар дәстүрлі сыныптағы сабақтың баламасы ретінде қолданылады.Бейнебайланыс платформалары арқылы мұғалімдер түсіндіру, сұрақ-жауап, топтық жұмыс сияқты оқыту әдістерін жүзеге асыра алады. Сонымен қатар, сабақтарды жазып алу мүмкіндігі оқушыларға материалды кейін қайта қарауға жағдай жасайды.

5. Бағалау және тестілеу платформалары

Бағалау мен білімді тексеру – оқу үдерісінің маңызды бөлігі. Google Forms, Online Test Pad, Exam.net сияқты платформалар тестілеу жүргізуге арналған. Бұл платформалар автоматты түрде нәтижені шығарып, уақытты үнемдеуге мүмкіндік береді.Автоматтандырылған бағалау жүйесі оқушылардың білімін объективті бағалауға ықпал етеді. Сонымен қатар, мұндай платформалар мұғалімдерге талдау жүргізіп, оқу үдерісін жетілдіруге көмектеседі.

6. Ашық білім беру платформалары

Ашық білім беру платформалары барлық пайдаланушыларға тегін немесе қолжетімді түрде білім алуға мүмкіндік береді. Мұндай платформаларға OpenEdu, Open University ресурстары жатады. Ашық платформалар өмір бойы білім алу қағидатын жүзеге асыруда маңызды рөл атқарады.

Бұл платформалар оқушылар мен студенттерге ғана емес, мұғалімдерге де кәсіби дамуға мүмкіндік береді. Әртүрлі оқу материалдары мен курстар білім сапасын арттыруға ықпал етеді.

Қорытындылай келе, онлайн платформалар арқылы математиканы оқыту – білім берудің заманауи әрі тиімді тәсілі. Ол қолжетімділік, жекелендіру, визуализация, жедел кері байланыс және мотивация сияқты көптеген артықшылықтарды ұсынады. Дәстүрлі оқытумен ұштастыра отырып қолданылған жағдайда, онлайн платформалар математиканы оқыту сапасын айтарлықтай арттырады және оқушылардың пәнге деген қызығушылығын күшейтеді. Сондықтан болашақта білім беру жүйесінде онлайн оқыту технологияларының рөлі одан әрі арта түсетіні сөзсіз.