р/с

Бөлім

Бөлімше

Тақырып

Оқу мақсаты

Сағат саны

Білім нәтижесі

Барлығы

Лекция/Теория/

Практика1

Практика2

1

Сөздік қордың маңызы

Сөздік қордың маңыздылығын түсіндіру және оны байытудың жолдарын үйрету

1

1

Оқушылар сөздік қордың маңызын түсінеді және оны дамытудың негізгі жолдарын біледі

2

Жаңа сөздермен танысу

Жаңа сөздерді меңгерту арқылы сөйлеу мәдениетін жетілдіру

1

1

Оқушылар жаңа сөздерді сөйлеуде қолдана алады

3

Мәтін арқылы сөздік қорды дамыту

Мәтін оқу арқылы жаңа сөздер мен сөз тіркестерін меңгеру

1

1

Мәтіндегі сөздерді дұрыс қолданып, ойларын жеткізе алады

4

Синонимдер әлемі

Синоним сөздерді үйреніп, олардың қолданылуын меңгерту

1

1

Синонимдерді дұрыс қолданып, жазба жұмыстарында стильдік әртүрлілік енгізе алады

5

Антонимдер мен омонимдер

Антонимдер мен омонимдер ерекшеліктерін түсіндіру

1

1

Антонимдер мен омонимдерді сөйлеу барысында дұрыс ажыратып, қолдана біледі

6

Тұрақты тіркестер

Тұрақты сөз тіркестерін дұрыс қолдануды үйрету

1

1

Тұрақты тіркестерді дұрыс пайдаланып, ауызша және жазбаша сөйлеу дағдысын жетілдіреді

7

Сөйлемдер құру

Берілген жаңа сөздермен сөйлемдер құру

1

1

Дұрыс құрылымда сөйлемдер жазады және сөздерді мағынасына қарай қолданады

8

Сөздердің ауыспалы мағынасы

Сөздердің тура және ауыспалы мағынасын ажырату

1

1

Ауыспалы мағынадағы сөздерді шығармашылық мәтіндерде қолдана біледі

9

Фразеологизмдер

Қазақ тіліндегі негізгі фразеологизмдерді меңгерту

1

1

Фразеологизмдерді ауызекі және жазбаша тілде дұрыс қолдана алады

10

Фразеологизмдер

Қазақ тіліндегі негізгі фразеологизмдерді меңгерту

1

1

Фразеологизмдерді ауызекі және жазбаша тілде дұрыс қолдана алады

11

Диалог құрастыру

Диалог арқылы сөздік қорды арттыру

1

1

Жағдаятқа сай диалог құрастырып, қажетті сөздерді орынды қолданады

12

Мақал-мәтелдер

Мақал-мәтелдердің мағынасын ашып, оларды қолдануды үйрету

1

1

Мақал-мәтелдерді орынды қолдана отырып, мәтіндер құра алады

13

Күрделі сөздер

Күрделі сөздердің түрлерін меңгерту

1

1

Күрделі сөздерді мағынасына қарай ажыратып, сөйлемде қолдана алады

14

Шығармашылық диктант

Жаңа сөздерді диктантта қолдану

1

1

Оқушылар шығармашылық диктантта меңгерген сөздерін еркін қолдана алады

15

Тілдік ойындар

Ойын арқылы сөздік қорды дамытудың әдістерін меңгерту

1

1

Тілдік ойындар арқылы жаңа сөздерді жаттап, оларды өмірде қолданады

16

Күнделікті өмірдегі жаңа сөздер

Оқушыларды күнделікті кездесетін жаңа сөздермен таныстыру

1

1

Күнделікті өмірден жаңа сөздерді меңгеріп, қарым-қатынаста қолданады

17

Сөздерді топтастыру

Сөздердің мағынасына қарай топтастыруды үйрету

1

1

Сөздерді мағынасы, қызметі бойынша топтастырып, олардың ерекшелігін талдай алады

18

Диалект сөздер

Диалект сөздерді анықтап, олардың стандарт тілімен байланысын үйрету

1

1

Диалект сөздерді стандарт тілмен салыстыра алады

19

Ғылыми терминдер

Ғылыми және кәсіби терминологиямен таныстыру

1

1

Ғылыми терминдерді мәтіндерде орынды қолдана біледі

20

Мақала жазу

Мақала жазуда жаңа сөздерді қолдану

1

1

Оқушылар мақала жазу барысында меңгерген сөздік қорын қолданады

21

Әдеби мәтіндердегі жаңа сөздер

Әдеби шығармалардан жаңа сөздер үйрену

1

1

Әдеби шығармалардағы сөздерді түсініп, оларды өз мәтіндерінде қолданады

22

Шет тілдерден енген сөздер

Қазақ тіліне шет тілдерден енген сөздердің қолданылуын түсіндіру

1

1

Шет тілден енген сөздерді мәтіндерде дұрыс қолданып, мағынасын біледі

23

Сөз жасау әдістері

Сөз тудыру тәсілдерін меңгерту

1

1

Сөз жасау тәсілдерін пайдаланып, жаңа сөздер құра алады

24

Ертегілердегі сөздік қор

Ертегілер арқылы ұлттық сөздік қорды меңгерту

1

1

Ертегі мәтіндерін пайдаланып, жаңа сөздерді үйренеді және шығармашылық тапсырмалар орындайды

25

Шығармашылық тапсырмалар

Мәтіндер құрастыру арқылы сөздік қорды байыту

1

1

Шығармашылық тапсырмаларды орындау барысында жаңа сөздерді пайдаланады

2қ

Көркем әдебиеттегі сөздік қор

Көркем мәтіндерден жаңа сөздер алу

1

1

Көркем шығармалардағы сөздерді талдап, мағынасын аша біледі

27

Көркем әдебиеттегі сөздік қор

Көркем мәтіндерден жаңа сөздер алу

1

1

Көркем шығармалардағы сөздерді талдап, мағынасын аша біледі

28

Көркем әдебиеттегі сөздік қор

Көркем мәтіндерден жаңа сөздер алу

1

1

Көркем шығармалардағы сөздерді талдап, мағынасын аша біледі

29

Көркем әдебиеттегі сөздік қор

Көркем мәтіндерден жаңа сөздер алу

1

1

Көркем шығармалардағы сөздерді талдап, мағынасын аша біледі

30

Сөздердің тарихи мағынасы

Сөздердің тарихи қалыптасуын түсіндіру

1

1

Тарихи сөздерді қазіргі тілімізбен байланыстырып, талдай алады

31

Сұрақ-жауап әдісі

Сұрақтар арқылы сөздік қорды дамыту

1

1

Сұрақтарға толық жауап беру арқылы сөздік қорын жетілдіреді

32

Жазба жұмыстарында қолдану

Жазба жұмыстарында сөздерді тиімді пайдалану

1

1

Жазба жұмыстарында үйренген сөздерді дұрыс пайдаланып, сауатты жазу қабілеті артады

33

Сөздік қорды бақылау жұмысы

Меңгерген сөздердің деңгейін тексеру

1

1

Сөздік қор деңгейін бақылау тапсырмаларын орындау арқылы өз нәтижесін анықтай алады

34

Дебат: Тіл және сөз байлығы

Дебат арқылы сөздік қорын белсенді қолдану

1

1

Өз ойын дәлелдеп, пікірталаста жаңа сөздерді еркін қолдана алады

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Тақырыбы

Сөздік қордың маңызы

Сабақтың мақсаты

 Оқушылардың сөздік қорын байыту, жаңа сөздерді дұрыс қолдану қабілетін арттыру.

 Құндылықтарға мән беру: қазақ тілінің байлығын құрметтеу, сөздің маңызын түсіну.

құндылық

• Тілдік қарым-қатынаста сөйлеу мәдениетін арттыру.

• Жеке және топтық жұмыста жауапкершілік пен сыйластықты қалыптастыру.

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

"Көңіл-күйіңді көрсет" (эмодзи әдісі)

Мақсаты: Оқушылардың көңіл-күйін анықтау, сабаққа дайындық деңгейін бақылау.

• Мұғалім оқушыларға түрлі эмоцияларды білдіретін смайликтерді (эмодзилерді) көрсетеді.

• Оқушылар сабаққа қалай келгенін осы смайликтердің ішінен таңдап көрсетеді немесе тақтаға стикер жабыстырады.

• Мұғалім оқушылардың көңіл-күйіне қарай сабақты жандандыру әдістерін таңдай алады

Нұсқаулықтарды орындайды

Ауызша , мадақтау

Сабақтың ортасы

1-тапсырма: Мәтінмен жұмыс
Берілген мәтінді оқып, мәтіннен таныс емес 10 сөзді теріп жазыңыз және оларды түсіндірме сөздіктен тауып, мағынасын жазыңыз.

Дескриптор:

• Мәтіннен таныс емес 10 сөзді дұрыс теріп жазады.

• Әр сөздің мағынасын анықтап, дұрыс түсініктеме береді.

• Сөздерді жеке сөйлемдерде дұрыс қолданады.

2-тапсырма: Синонимдер мен антонимдер табу
Берілген сөздердің синонимдері мен антонимдерін тауып, кестеге жазыңыз.

Дескриптор:

• Сөздердің синонимдерін дұрыс табады (кемінде 2 синоним).

• Антонимдерді дәл табады және кестені дұрыс толтырады.

• Сөздерді мәтін ішінде дұрыс қолдана алады.

3-тапсырма: Сөздік қорды байытуға арналған сөйлемдер құрастыру
Берілген жаңа сөздерді пайдаланып, әрқайсысына 2 сөйлем құраңыз.

Берілген сөздер:

• Маңыздылық

• Құндылық

• Қарым-қатынас

• Даму

Дескриптор:

• Әр сөзге кемінде 2 мағыналы сөйлем құрастырады.

• Сөйлемдердің мағынасы мәтін мазмұнына сәйкес келеді.

• Грамматикалық қателіктерсіз жазады.

4-тапсырма: Кейіпкерлерді сипаттау
Берілген мәтіндегі кейіпкерді жаңа сөздерді қолданып сипаттаңыз. Сипаттауда 5-6 сөйлемнен тұратын абзац құраңыз.

Дескриптор:

• Жаңа сөздерді орынды қолданады (кемінде 5 сөз).

• Сипаттау нақты және логикалық ретпен беріледі.

• Сөйлемдердегі грамматикалық және орфографиялық қателер минималды.

5-тапсырма:

Жазбаша эссе
"Сөздік қордың өмірдегі маңызы" тақырыбына 70-80 сөзден тұратын шағын эссе жазыңыз.

Дескриптор:

• Тақырыпқа сай 70-80 сөзден тұратын мәтін жазады.

• Кемінде 3 жаңа сөзді орынды қолданады.

• Эссе құрылымы (кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды) сақталады.

• Грамматикалық және орфографиялық қателер минималды.

1-тапсырмаға арналған мәтін:

Мәтін:
Сөздік қор – адамның мәдени деңгейін, біліктілігін көрсететін негізгі көрсеткіштердің бірі. Тіл байлығы көп оқыған, қоршаған ортаның әсерін сезінген және оны дұрыс пайдалана білген адамда қалыптасады. Көптеген зерттеулерге сүйенсек, адамның сөздік қоры оның ойлау қабілетімен тікелей байланысты. Мектеп жасында оқушыға әр түрлі тақырыптарда оқыту арқылы сөздік қорды қалыптастыру маңызды. Әсіресе, көркем әдебиеттер оқу мен ауызекі қарым-қатынас жасау сөздік қорды байытуға септігін тигізеді. Адам өміріндегі маңызды оқиғалар да оның тілінде көрініс тауып отырады. Осылайша, бай сөздік қоры бар адам кез келген ортада өз ойын нақты және әсерлі жеткізе алады.

2-тапсырмаға арналған сөздер тізімі:

1. Адал

2. Бай

3. Еркін

4. Күшті

5. Сымбатты

(Синонимдері мен антонимдерін кестеге жазу тапсырмасы бойынша жаңа сөздерді осы тізімнен алуға болады.)

3-тапсырмаға арналған жаңа сөздер:

Бұл тапсырмаға мәтін ішіндегі сөздер (маңыздылық, құндылық, қарым-қатынас, даму) негізінде оқушылар жаңа сөйлемдер құрастырады.

Үлгі сөйлемдер:

1. Қарым-қатынас мәдениеті – табысты қоғамның басты көрсеткіші.

2. Құндылықтарымызды сақтап, кейінгі ұрпаққа жеткізу – біздің міндетіміз.

3. Адамның дамуы оның білімге деген құштарлығымен байланысты.

4-тапсырмаға арналған кейіпкер сипаттау мәтіні:

Мәтін:
Әлихан – сыныптың ең үздік оқушыларының бірі. Ол әрқашан білім алуға құштар және жаңа ақпараттарды жылдам меңгеріп алады. Сөздік қоры бай болғандықтан, Әлихан пікірталастарда өз ойын нақты әрі сенімді жеткізе біледі. Ол қазақ әдебиетін ерекше жақсы көреді және өлеңдерді жатқа оқиды. Достарына әрқашан көмек көрсетуге дайын. Әлиханның осы қасиеттері оны сыныпта беделді тұлға етеді.

5-тапсырмаға эссе мысалы:

Тақырыбы: Сөздік қордың өмірдегі маңызы

Сөздік қор – адамның сөйлеу мәдениеті мен таным деңгейінің көрінісі. Бай сөздік қоры бар адам өз ойын кез келген ортада еркін жеткізе алады. Көп оқу, жиі сөйлесу және әртүрлі тақырыптарға қызығу – сөздік қорды арттыратын негізгі факторлар. Бүгінгі заманда жақсы қарым-қатынас орнату, іскерлік әңгімелерде сенімді сөйлеу және қоғамда өз орнын табу сөздік қордың мол болуымен байланысты. Сондықтан сөздік қорымызды үнемі дамытып отыру – табысқа жетудің бірден-бір жолы.

Бұл мәтіндер оқушылардың сөздік қорын байытуға бағытталған. Қажет болған жағдайда мәтіндерді мазмұндық және деңгейлік тұрғыдан өзгертуге болады

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Дескриптор ,

бағдаршам ,

ауызша мадақтау

Сабақтың соңы

«Бағдаршам» әдісі

• Жасыл – сабаққа дайынмын, барлығы түсінікті.

• Сары – кейбір сұрақтарым бар, бірақ жұмыс істеуге дайынмын.

• Қызыл – тақырыпты түсінбеймін, көмек қажет.

Нұсқаулықты орындайды

Кері байланыс

жасайды

С тикерлер

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Тақырыбы

Жаңа сөздермен танысу

Сабақтың мақсаты

 Оқушылардың жаңа сөздерді дұрыс түсініп, сөйлеуде және жазуда қолдануын дамыту.

 Сөздердің мағынасын дұрыс тану арқылы сөздік қорын байыту.

 Сөздерді сөйлем ішінде орынды қолдануға үйрету.

құндылық

 Тілдік мәдениетті дамыту

 Өз ойын сауатты жеткізу

 Бір-бірімен топта ынтымақтаса жұмыс істеу

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурс

тар

Сабақтың басы

"Құпия сыйлық" әдісі

Мақсаты: Оқушыларды ынталандыру, олардың сабаққа деген қызығушылығын ояту.

• Мұғалім оқушыларға бүгінгі сабақта белсенділік танытқан оқушы арнайы "құпия сыйлыққа" ие болатынын айтады.

• Сыйлық ретінде кішкентай заттар (бейдж, тәттілер, стикерлер) немесе мақтау сөздер жазылған карточкалар қолдануға болады.

• Бұл әдіс оқушылардың мотивациясын арттырады.

Нұсқаулықтарды орындайды

Ауызша , мадақтау

Сабақтың ортасы

1. Тапсырма: Сөздікпен жұмыс

Төмендегі сөздерге мағыналық талдау жасаңыз және оларды сөйлем ішінде қолданыңыз:

1. Қарым-қатынас

2. Қамқорлық

3. Үйлесімділік

4. Мәдениет

5. Тәжірибе

Жауабы:

1. Қарым-қатынас – адамдар арасындағы байланысты орнату процесі.
   Мысалы: Біз жақсы қарым-қатынас жасау арқылы ортақ мақсатқа жетеміз.

2. Қамқорлық – біреуге көмек беру, қолдау көрсету.
   Мысалы: Ата-ана балаларына үнемі қамқорлық жасайды.

3. Үйлесімділік – бір-біріне сай келу, үйлесім табу.
   Мысалы: Әуеннің ырғақтары мен сөздері үйлесімділікке ие.

4. Мәдениет – қоғамның дамыған дәстүрі мен өнері.
   Мысалы: Қазақ халқының мәдениеті ғасырлар бойы дамыған.

5. Тәжірибе – белгілі бір істі орындау барысында жинақталған білім мен дағды.
   Мысалы: Жас маманға тәжірибе жинақтау өте маңызды.

2. Тапсырма: Сәйкестендіру

Жаңа сөздерді олардың анықтамаларымен сәйкестендіріңіз:

Жауабы:

1. Қамқорлық – Біреуге көмек беру, қолдау көрсету

2. Қарым-қатынас – Адамдар арасындағы байланысты орнату процесі

3. Үйлесімділік – Бір-біріне сай келу, үйлесім табу

4. Мәдениет – Қоғамның дамыған дәстүрі мен өнері

5. Тәжірибе – Белгілі бір істі орындау барысында жинақталған білім мен дағды

3. Тапсырма: Сөйлем құрастыру

Төмендегі жаңа сөздерді пайдаланып, әрқайсысымен бір сөйлем жазыңыз:

• Жетістік

• Құндылық

• Жауапкершілік

• Бірлік

• Отансүйгіштік

Жауап үлгісі:

1. Жетістік – табысқа жетудің нәтижесі.
   Мысалы: Еңбек пен ынта жетістікке жеткізеді.

2. Құндылық – маңызды, бағалы нәрсе.
   Мысалы: Отбасылық құндылықтарды сақтай білу керек.

3. Жауапкершілік – міндетті ісін дұрыс орындау.
   Мысалы: Әр адамның жауапкершілігі қоғамның дамуына әсер етеді.

4. Бірлік – адамдардың ортақ мақсатта бірігуі.
   Мысалы: Бірлік болған жерде тірлік бар.

5. Отансүйгіштік – туған жеріне, еліне деген сүйіспеншілік.
   Мысалы: Отансүйгіштік – әр азаматтың бойындағы асыл қасиет.

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Дескриптор ,

бағдаршам ,

ауызша мадақтау

Сабақтың соңы

«Білемін – Білгім келеді – Үйрендім» (КБҮ) әдісі

• Мұғалім оқушыларға үш бағаны бар кесте береді:

  1. Білемін

  2. Білгім келеді

  3. Үйрендім

Нұсқаулықты орындайды

Кері байланыс жасайды

Стикер

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Тақырыбы

Мәтін арқылы сөздік қорды дамыту

Сабақтың мақсаты

 Оқушыларға мәтін арқылы жаңа сөздерді үйретіп, сөздік қорын кеңейту;

 Мәтіннің негізгі мазмұнын түсініп, жаңа сөздерді сөйлемде қолдану дағдыларын дамыту.

құндылық

 Қарым-қатынас мәдениеті;

 Сын тұрғысынан ойлау;

 Өзара құрмет.

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурс

тар

Сабақтың басы

"Сиқырлы сөз" әдісі

Мақсаты: Сабақтың тақырыбына қызығушылық тудыру, топтық жұмысқа ынталандыру.

• Мұғалім оқушыларға сабақ тақырыбына қатысты бір "сиқырлы сөз" айтады.

• Бұл сөздің мағынасын немесе сабақпен байланысын табу үшін оқушылар өз ойларын ортаға салады.

• Мысалы, "бөлшек" тақырыбында мұғалім "бөлу" сөзін айтып, оқушылардан оның мағынасын сұрайды.

• Оқушылар жауап берген соң, сабақ тақырыбы ашылады.

Нұсқаулықтарды орындайды

Ауызша , мадақтау

Сабақтың ортасы

1-тапсырма:Мәтінді оқып, асты сызылған сөздердің мағынасын түсіндіріңіз және оларды сөйлемдерде қолданыңыз.

Мәтін:
Қазақстанның табиғаты әр алуан және әсем. Мұнда ормандар, өзендер мен биік таулар кездеседі. Табиғаттың әсемдігі адамға ерекше әсер береді. Сондықтан демалыс күндері көптеген адамдар табиғат аясына серуенге шығады.

Асты сызылған сөздер:

1. Әсем

2. Ерекше

3. Серуен

Жауап үлгісі:

1. Әсем – сұлу, көркем. Әсем қала – Алматының табиғаты ерекше.

2. Ерекше – өзгеше, айрықша. Бүгінгі көрініс маған ерекше әсер етті.

3. Серуен – таза ауада қыдыру, жүру. Кешкілік серуен денсаулыққа пайдалы.

Дескрипторлар:

• Мәтінді оқиды және негізгі мағынасын түсінеді;

• Асты сызылған сөздердің мағынасын анықтайды;

• Жаңа сөздерді дұрыс сөйлемдерде қолданады.

2-тапсырма:Берілген сөздермен сөйлем құраңыз:
Сөздер: табиғат, ерекше, демалыс, орман, көркем.

Жауап үлгісі:

• Табиғат аясына шыққан демалыс өте қызықты өтті.

• Көркем табиғат бізге шабыт сыйлайды.

• Орманда серуендеу – денсаулыққа пайдалы.

• Кешкілік демалыс ерекше әсер қалдырды.

Дескрипторлар:

• Сөздерді дұрыс сөйлем ішінде орынды қолданады;

• Сөйлемнің мағынасы түсінікті және дұрыс құрастырылған;

• Орфографиялық және пунктуациялық қателер жоқ.

3-тапсырма:Мәтіндегі жаңа сөздерді қатыстырып 5-7 сөйлемнен тұратын шағын әңгіме жазыңыз.

Жауап үлгісі:
Мен демалыс күндері табиғат аясына серуенге шықтым. Біз әсем орманның ішінде ұзақ уақыт жүрдік. Әр түрлі гүлдер мен ағаштардың әдемілігі ерекше әсер қалдырды. Далада таза ауа жұтып, құстардың сайрағанын тыңдадық. Осындай серуеннен кейін мен өзімді сергек әрі бақытты сезіндім.

Дескрипторлар:

• Мәтінде жаңа сөздер орынды қолданылады;

• Әңгіме құрылымы сақталады (кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды);

• Грамматикалық және стилистикалық қателер жіберілмейді.

4-тапсырма:Берілген сөздерді синонимдерімен алмастырып сөйлем құраңыз:
Сөздер: әдемі, ерекше, серуен, демалыс, әсер.

Жауап үлгісі:

• Әдемі – көркем: Бұл көркем табиғатқа тамсанбау мүмкін емес.

• Ерекше – өзгеше: Оның дауысы өте өзгеше болды.

• Серуен – қыдыру: Біз орманда ұзақ қыдырдық.

• Демалыс – тынығу: Жұмыстан кейін тынығу қажет.

• Әсер – ықпал: Табиғаттың әсемдігі маған үлкен ықпал етті.

Дескрипторлар:

• Сөздерді синонимдермен дұрыс ауыстырады;

• Сөйлемдер түсінікті және мағынасы толық;

• Тілдік нормаға сай құрастырылады.

5-тапсырма:Сөз тіркестерін пайдаланып, шағын мәтін құраңыз:
Сөз тіркестері: көркем табиғат, ерекше демалыс, таза ауа, орман жолдары, әсем көрініс.

Жауап үлгісі:
Мен демалыс күндері орман жолдарымен жүріп өттім. Көркем табиғат маған ерекше әсер етті. Таза ауада серуендеп, құстардың әнін тыңдадық. Әсем көріністі тамашалап, ерекше демалысты бастан кешірдік.

Дескрипторлар:

• Сөз тіркестері сөйлемдерде орынды қолданылады;

• Мәтін мазмұны толық және түсінікті;

• Лексикалық және грамматикалық қателер жіберілмейді.

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Дескриптор ,

бағдаршам ,

ауызша мадақтау

Сабақтың соңы

«Көңіл-күй смайликтері»

• Мұғалім оқушыларға түрлі смайликтердің суретін (???) немесе көңіл-күйді білдіретін белгілерді көрсетеді.

• Оқушылар өз көңіл-күйіне сәйкес смайлик таңдап, сабаққа деген көзқарасын білдіреді.

Нұсқаулықты орындайды

Кері байланыс жасайды

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Тақырыбы

Синонимдер әлемі

Сабақтың мақсаты

 Оқушыларға синоним сөздердің мағынасын түсіндіру.

 Синонимдерді дұрыс қолдануға үйрету арқылы сөздік қорды молайту.

 Сөйлеу мәдениетін дамытуға ықпал ету.

құндылық

• Тіл мәдениетін дамыту.

• Топта жұмыс жасау, бір-біріне құрмет көрсету, ынтымақтастық.

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурс

тар

Сабақтың басы

"Бір сөзбен" әдісі

Мақсаты: Оқушылардың сабаққа деген эмоционалдық дайындығын анықтау.

• Мұғалім оқушыларға "Сен бүгін сабақтан не күтесің?" деген сұрақ қояды.

• Әр оқушы бір сөзбен өз жауабын айтады (қызықты, пайдалы, қиын, жаңа, ерекше т.б.).

• Осы жауаптарға сүйене отырып, мұғалім оқушылардың сабаққа деген көзқарасын реттей алады.

Нұсқаулықтарды орындайды

Ауызша , мадақтау

Сабақтың ортасы

1. Тапсырма 1: Берілген сөздердің синонимдерін табыңыз.

Дескрипторлар:

• Берілген сөздердің кемінде 2 синонимін табу – 1 балл

• Синонимдердің мағынасын дұрыс түсіндіру – 1 балл

• Қателіксіз жазу – 1 балл

2. Тапсырма 2: Мәтіндегі көп мағыналы сөздердің синонимдерін табыңыз.

Мәтін:
"Бүгін біздің мектепте ерекше күн болды. Барлық оқушылар өте қуанышты еді. Сахнада атақты тұлға сөз сөйледі. Оның ойлары әсерлі болды, біз тыңдай отырып үлкен күш-қуат алдық."

Сұрақтар:

• "Ерекше" сөзіне синоним жазыңыз.

• "Атақты" сөзінің синонимін анықтаңыз.

• "Күш-қуат" сөзіне ұқсас мағынадағы сөздерді жазыңыз.

Дескрипторлар:

• Әр дұрыс синоним үшін 1 балл

• Синонимдерді мағынасына қарай мәтінге дұрыс енгізу – 1 балл

3. Тапсырма 3: Синонимдерді қолдана отырып сөйлем құраңыз.

Берілген сөздер:

1. Көркем

2. Жылдам

3. Мықты

4. Қуаныш

Дескрипторлар:

• Әр сөзге дұрыс синоним таңдап, сөйлем құру – 1 балл

• Грамматикалық қателіктер болмауы – 1 балл

• Сөйлемнің мағыналық тұтастығы – 1 балл

Мысал жауабы:

• Көркем – әдемі: Мен көркем табиғат көрінісін тамашаладым.

• Жылдам – тез: Ол жылдам шешім қабылдады.

• Мықты – күшті: Мықты спортшы жеңіске жетті.

• Қуаныш – шаттық: Ата-анасының жетістігі оған шаттық сыйлады.

4. Тапсырма 4: Синонимдер қатарын толықтырыңыз.

Сөз	Синонимдер
Әділ	..................................
Қорқыныш	..................................
Тапқыр	..................................
Мейірімді	..................................
Зор	..................................

Мысал жауабы:

• Әділ – адал, шыншыл

• Қорқыныш – үрей, зәре

• Тапқыр – ақылды, зерек

• Мейірімді – қамқор, жанашыр

• Зор – үлкен, алып

Дескрипторлар:

• Әр дұрыс синоним үшін – 1 балл

• Барлық қатарды толтыру – 2 балл

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Дескриптор ,

бағдаршам ,

ауызша мадақтау

Сабақтың соңы

«Бес саусақ» әдісі

?Нұсқаулық:

• Мұғалім оқушыларға қолдың суретін көрсетіп, әр саусақтың мағынасын түсіндіреді:

  • Бас бармақ – маған ұнады

  • Балаң үйрек – мен үшін қиын болды

  • Ортаң саусақ – маған түсініксіз болды

  • Шылдыр шүмек – мен жаңа білім алдым

  • Шынашақ – мен енді қолдана аламын

Нұсқаулықты орындайды

Кері байланыс жасайды

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Тақырыбы

Антонимдер мен омонимдер

Сабақтың мақсаты

 Антонимдер мен омонимдердің анықтамасын меңгеру.

 Сөздердің мағыналық ерекшеліктерін ажырата білу.

 Сөздік қорды дамыту және ойлау қабілетін жетілдіру.

құндылық

Тілдің байлығын тану арқылы ұлттық құндылықтарды құрметтеу және сөз мәдениетін арттыру.

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурс

тар

Сабақтың басы

"Сиқырлы қорап" әдісі

Мақсаты: Оқушылардың қызығушылығын арттыру, олардың сабаққа деген ынтасын ояту.

• Мұғалім қораптың ішіне сабаққа байланысты бір зат (символикалық түрде) салып қояды.

• Оқушылар қорап ішінде не барын болжап, өз ойларын айтады.

• Соңында мұғалім қорапты ашып, оның сабақпен байланысын түсіндіреді.

• Бұл әдіс оқушылардың зерттеушілік қабілетін дамытады.

Нұсқаулықтарды орындайды

Ауызша , мадақтау

Сабақтың ортасы

1-тапсырма: Антонимдерді табу

Берілген сөздерге мағыналары қарама-қарсы антонимдерді тауып жазыңыз.

1. Көп – ___

2. Жақсы – ___

3. Биік – ___

4. Мықты – ___

5. Суық – ___

Жауап үлгісі:

1. Көп – аз

2. Жақсы – жаман

3. Биік – аласа

4. Мықты – әлсіз

5. Суық – жылы

Дескриптор:

• Сөздердің мағынасын дұрыс түсінеді – 1 балл

• Әр сөзге дұрыс антоним табады – 1 балл

• Барлық антонимдерді дұрыс сәйкестендіру – 5 балл

2-тапсырма: Омонимдерді анықтау

Берілген сөйлемдердегі омонимдерді тауып, олардың мағыналарын түсіндіріңіз.

1. Ағаш бұтағынан құлаққа алтын сырға ілді.

2. Менің сыртымнан не айтып жатқаныңды естідім.

3. Суретші қолына қылқалам алды.

Жауап үлгісі:

1. Сырға (бірінші мағынасы: әшекей бұйым, екінші мағынасы: құлаққа ілінетін зат).

2. Сырт (бірінші мағынасы: үйдің сыртқы жағы, екінші мағынасы: сырттай тыңдау).

3. Қыл (бірінші мағынасы: қылшық, екінші мағынасы: қылқалам).

Дескриптор:

• Омонимдерді дұрыс табады – 1 балл

• Омонимдердің әр мағынасын түсіндіреді – 2 балл

• Сөйлемдегі рөлін нақты түсіндіреді – 3 балл

3-тапсырма: Антонимдермен сөйлем құрау

Төмендегі антоним жұптарын пайдаланып сөйлем құраңыз:

1. Жарық – қараңғы

2. Қуаныш – қайғы

3. Қысқа – ұзын

4. Суық – ыстық

Жауап үлгісі:

1. Бөлме жарық болғанымен, есіктің арғы жағы қараңғы еді.

2. Қуанышпен келген күннің артында қайғы да күтіп тұрды.

3. Ұзын ағаш пен қысқа таяқты салыстырып көрдім.

4. Қыс кезінде ауа суық, ал жазда ыстық болады.

Дескриптор:

• Антонимдерді дұрыс пайдаланады – 1 балл

• Құрылымдық тұрғыда дұрыс сөйлемдер жазады – 1 балл

• Сөйлем мағыналары түсінікті – 2 балл

4-тапсырма: Берілген сөздердің мағынасын анықтау

Төмендегі сөздер омонимдер ме, жоқ па екенін анықтап, себебін түсіндіріңіз:

• Кілт

• Жүз

• Қара

• Жол

Жауап үлгісі:

• Кілт (омоним: құлып ашатын құрал, мәселенің шешімі)

• Жүз (омоним: сан есім (100), адамның беті, жүзу әрекеті)

• Қара (омоним: түс атауы, қарау әрекеті)

• Жол (омоним емес, тек бір мағынада қолданылады)

Дескриптор:

• Әр сөздің омонимдік ерекшелігін дұрыс анықтайды – 1 балл

• Мағыналарын дәлелдейді – 2 балл

• Барлық сөздерді дұрыс талдайды – 4 балл

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Тапсырмаларды орындайды

Дескриптор ,

бағдаршам ,

ауызша мадақтау

Сабақтың соңы

«Табыс сатысы»

• Мұғалім тақтаға баспалдақ суретін салады немесе дайын шаблон береді.

• Оқушылар өздерін қай деңгейде тұрғанын белгілейді:
  1️⃣ Тақырыпты түсінбедім
  2️⃣ Әлі де сұрақтарым бар
  3️⃣ Жартылай түсіндім
  4️⃣ Толық түсіндім, басқаларға түсіндіріп бере аламын

Нұсқаулықты орындайды

Кері байланыс жасайды

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Тақырыбы

Тұрақты тіркестер

Сабақтың мақсаты

 Тұрақты тіркестердің мағынасын түсіндіру, сөйлемде дұрыс қолдануға үйрету.

 Оқушылардың сөздік қорын байыту.

 Мағынасы түсініксіз тұрақты тіркестерді зерттеп, оларды шығармашылық тұрғыда пайдалану дағдысын дамыту.

құндылық

 Қарым-қатынас мәдениеті

 Отансүйгіштік

 Тілдік мұраға құрмет көрсету

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурс

тар

Сабақтың басы

"Жылы сөздер шеңбері"

Мақсаты: Оқушылардың көңіл-күйін көтеру, достық қарым-қатынасты қалыптастыру.

• Мұғалім оқушыларды шеңберге жинап, бір-біріне жылы сөз айтуын сұрайды.

• Оқушылар кезекпен қасындағы оқушыға немесе бүкіл сыныпқа жақсы тілектер айтады.

• Мысалы: «Сен бүгін өте көңілді көрінесің!», «Бүгін бәріміз бірге қызықты сабақ өтеміз!»

• Осылайша, оқушылар арасында жылулық, позитивті көңіл-күй қалыптасады.

Нұсқаулықтарды орындайды

Ауызша , мадақтау

Сабақтың ортасы

1-тапсырма: Тұрақты тіркестердің мағынасын табыңыз.

Берілген тұрақты тіркестердің мағынасын төмендегі кестеге толтырыңыз:

Жауап үлгісі:

• Ит өлген жер – өте алыс жер

• Қас пен көздің арасында – өте жылдам

Дескрипторлар:

• Берілген тұрақты тіркестің мағынасын дұрыс анықтайды — 1 балл

• Мағынасы түсіндірілген тіркесті сөйлемде қолдана алады — 1 балл

2-тапсырма: Мәтіннен тұрақты тіркестерді табыңыз және мағынасын түсіндіріңіз.

Мәтін:
"Әмір қас пен көздің арасында бар шаруасын бітіріп, ауылдан ит өлген жердегі ескі үйіне қайтып оралды. Жолда көңілі құлазып, жүрегі сыздағандай болды."

Сұрақтар:

1. Қандай тұрақты тіркестер кездеседі?

2. Олардың мағынасын түсіндіріңіз.

Жауабы:

• Қас пен көздің арасында – өте тез, жылдам

• Ит өлген жер – өте алыс жер

Дескрипторлар:

• Тұрақты тіркестерді мәтіннен дұрыс анықтайды — 1 балл

• Тұрақты тіркестердің мағынасын түсіндіре алады — 1 балл

3-тапсырма: Тұрақты тіркесті толықтырыңыз.

Берілген тіркестерді мағынасына қарай толықтырып жазыңыз.

1. Тасы ___ (жоғары көтерілу, жолы болу)

2. Қой аузынан ___ (момын, тыныш)

3. Қол ұшын ___ (көмектесу)

4. Аттың жалында ___ (көшпелі өмір)

Жауабы:

1. Тасы өрге домалау

2. Қой аузынан шөп алмас

3. Қол ұшын беру

4. Аттың жалында, түйенің қомында

Дескрипторлар:

• Берілген тұрақты тіркестерді дұрыс толықтырады — 1 балл

• Тіркесті сөйлемде дұрыс қолданады — 1 балл

4-тапсырма: Сөйлем құраңыз.

Берілген тұрақты тіркестерді қолдана отырып, әрқайсысына бір сөйлем жазыңыз.

Тұрақты тіркестер:

• Ит өлген жер

• Қас пен көздің арасында

• Қанат біту

• Қой аузынан шөп алмас

Жауабы:

1. Ит өлген жерде орналасқан ауылға бір күнде жету қиын.

2. Қас пен көздің арасында ол үйді жинап үлгерді.

3. Жеңіске жеткен соң, жүрегіне қанат біткендей болды.

4. Ол қой аузынан шөп алмас момын бала еді.

Дескрипторлар:

• Тұрақты тіркестерді сөйлем ішінде дұрыс қолданады — 1 балл

• Сөйлемнің мағынасы логикалық және грамматикалық тұрғыдан дұрыс — 1 балл

5-тапсырма: Шығармашылық тапсырма