"Өрттен сақтан"

«Өрт – тілсіз жау»

Жүргізуші: От өмірімізге қуат беріп, бойымызды жылытады. От – өмір сәні. Отсыз тіршілік жоқ. От жағылмаса, тамағымызда піспейді, үйімізде жылымайды. Ал тамақ ішпесек бойымызға қуат бітпейді. Бойымызда қуат болмаса өмірге деген қызығушылығымыз жоғалады. Отсыз тоңып жаураған адам ешқандай еңбек те істей алмайды.

Біздің ата-бабамыз шөбі көп жерді отты жер деп бекер айтпаған. Отты жер- қуатты жер. Үйді қазақ халқы отпен теңестіріп отырған. Тұратын үйін отау, үй иесін – отағасы деп атаған.

От – өміріміз десек те, оның әлемі жайлаған алапаттың бірі – өрт қаупін шығаратынын да естен шығармағанымыз жөн. Өзіміздің ұқыпсыздығымыздан кейде өрттің қалай күш алып кеткенін де байқамай қаламыз.

Ендеше, «Өрт – тілсіз жау» атты ертеңгілігімізді бастаймыз.

Жүргізуші: Өткен аптада саябақта келе жатып, мен бір сұмдық жағдай болғанын көрдім. Кәдімгі сіріңке, бірақ өте зұлым от жағып, балаларды алдады. Балалар саябақта серуендеп жүріп, Сіріңкені жолықтырды. Ол балалардан онымен достасуын сұрады.

Сіріңке: Сәлеметсіңдер ме, балалар!

Балалар: Сіріңке, сіріңке! Сәлем! Сен мұнда қайдан жүрсің?

Сіріңке: Үйім жоқ, тұратын жерім жоқ! (Балалар сіріңкені қолынан ұстап алды)

Сіріңке: Ой, зеріккеннен жынданатын болдым! Менің қалай жанатынымды көргілерің келе ме? (Балалар кідіріп қалды. Бірақ олар таң қалды)

1-бала: Жағуға болады ма?

2-бала: Отпен ойнама, күйерсің! Отты жағуға болмайды! Жамандыққа тап болсаң, құтыла алмайсың!
Сіріңке: Балалар, балалар! Бәрі орнында! Мен тек жарық болып жарқыраймын! Ештеңе жоқ, бәрі жақсы болады! Маған сеніңдерші! Маған жарық жағыңдар!

1-бала: чирк!

Жүргізуші:

Іші пысқан балалар

Сіріңке жақты қызыға

Лаулап жанған от енді,

Балаларға көнбеді!

Сіріңке:

Міне, мұнда жалын,

Жамандыққа шалынды.

Лапылдаған қызыл от –

Маңайдың бәріне жайылды!

От :

Зеріккен болсаң, балалар,

Өрт шығарып берейін!

Мен аяусыз от болам,

Ауадан өсіп, түлейін!

1-бала: Құдай-ау, Құдай-ау!

2-бала: Қайтеміз? Біз не істеуіміз керек? Жалын қазір барлық жерге жайылады!

1-бала: Үйге қарай қашайық!

2-бала: Жоқ, біздің қашуымызға болмайды! Қаланы қорғауымыз керек!

1-бала: Біз не істедік?!
Жүргізуші: Балалар сіріңкенің арбауына түсіп жамандыққа тап болды. От қызыл-жасыл-көк, былай қарағанда өте әдемі! Бірақ одан ыстық тарайды. Айналаны қызыл өрт жалмап, от лаулап жанып барады. Сіріңке болса, билеп жүр. Балалардың бірі жылап жүр, ал екіншісі болса, үрлеп жүр. Ал от одан сайын маздап жанып барады.

От: Мен аяусызбын және қатігезбін, мені жеңе алмайсыңдар. Мен өмір бойы лаулап жануға дайынмын!

1-бала: Міне, түтін мен жалын қаптады. Не істеу керек? Біз білмейміз?

Жүргізуші: Қорқынышты?! Оларға кім көмектеседі? (Күшік жүгіріп келеді)

Күшік: Сәлеметсіңдер ме, балалар!

1-бала: Сәлеметсің бе, бобби! Біз мұнда қиын жағдайға тап болдық!

Күшік: Иә, мен мұнда ыстың иісін сезіп, жүгіріп келдім! Бір жамандық болғанын сезіп едім!

2-бала: Бобби! Сенің бізге көмектесуің қажет!

1-бала: Біз сіріңкенің арбауына түсіп, от жақтық! Енді одан қалай құтыларымызды білмейміз!

Күшік: Балалар, біз 101 – өрт сөндіруден қызмет көрсетушілерге дереу қоңырау шалуымыз қажет!

1-бала: Дұрыс айтасың, дереу хабарласайық!

2-бала: Алло, алло! Бұл «101 өрт сөндіру қызметі»- ме? Балалар саябағында өрт шықты. Тез арада жетулеріңізді сұраймыз!
Нөл: Не айқай? Не жалын?
     Қане, бір, тезірек көмекке!
     Біз қазір оны жабамыз,
     Ол жануын тоқтатады!
(матамен отты жабу)
Жүргізуші: Бәрі басылды, кенет от қайта жана бастады. Қане, құтқарушылар, асығыңдар! Тезірек отты өшіріңдер!
Бір: Біз саған су шашамыз, сен жануды ойламау үшін сені қазір тез жуып тастаймыз. Жер бетінен алып тастаймыз.
1-бала: От сөнді, бәрі артта қалды, енді бұдан былай сіріңкені алмаймыз!
2-бала: Сен, сіріңкені алмаймыз дейсің-ау. Сіріңке бізді оңай арбап алды ғой!
1-бала: Сені бұдан былай іске араластырмаймыз, бірақ сен, бұдан былай балаларға жолама!
2-бала: Адамға қызмет ет, Бұдан былай өрт шығарма!
Нөл:  Біз – 101көмекке асығамыз – Отты өшіріп, адамдарды құтқарамыз. Іштеріңде тағы кім түсінбей қалды, Сіріңке – балалар үшін ойыншық емес?!
Бір: Біз сендерден жауапкершілікті сұраймыз, зеріккеннен отпен ойнамаңдар! От шығып тағы да шақырып жүрмеңдер.
1-бала: Оттың ұшқыны машинаның моторын оталдырады.
2-бала: Отты тамақ пісіру үшін жағамыз!
Нөл: От пайдалы, бірақ оны бақылау керек.
Бір: Дер кезінде жалынды тоқтату керек!

Балалар: Рахмет сіздерге!

1-бала:

От жақпа, күйерсің,

Өртеніп жүрерсің

Сіріңкені ұстасаң,

Бәлеге сен түсерсің!

Оттың ісі қуырмақ,

Желдің ісі суырмақ

Қазір ұшқан жалынды

Алып ұшып қуалмақ.

Өрт сөндірушілер: Олай болса, балалар біз сендермен «Қателеспе» деген ойын ойнағымыз келеді.

Ойынның шарты: отта жанатын заттарды айтқанда қолды жоғары көтереміз, отта жанбайтын заттар айтылғанда қолымыз төменде болуы шарт.

Сөздер: қағаз, терезе, жапқыш, дәптер, киімдер, жиһаздар, шөптер, бензин, жапырақтар, ағаштар, кітаптар, шеге, әйнек, қасық, металл, мұз, қар, тас, су.

Ойын: «Кім шапшаң?»

Ойын шарты: Берілген сұрақтарға жылдам жауап беру керек.

• Өрт сөндіретін адамды қалай атайды? (өрт сөндіруші)

• Өрт сөндірушінің адамдарға қандай көмегі бар? (олар үйдегі, ормандағы өрттерді сөндіреді)

• Олардың жұмысы қандай? (адамдарға қажет, өте ауыр, қиын)

• Өрт сөндірушілер қандай болу керек? (батыл, өжет, шапшаң, епті)

• Олар неге батыл, шапшаң болу керек? (өйткені өрт кезінде адамдарды, т.б. құтқарады)

• Өрт болған кезде қандай нөмерге телефон шалу керек? (101)

• Өрт сөндірушіге телефон шалған кезде қандай мағлұматтар беру керек? (не болғанын, мекен – жайын айту).

Қимылды ойын: «От пен су»

Ойынның шарты: Балалар екі топқа бөлінеді. Бір тобы от болып қашады. Екінші тобы су болып қуалайды. Ойын 2-3 рет қайталанады.

Ойын: «Болады – болмайды»

Ойынның шарты: Қолдарыңа мына бағдаршамды алыңдар. Қызыл түсті – болмайтын жағдайда көтересіңдер, ал жасыл түсті – болатын жағдайда көтересіңдер.

• Өрт болғанда 101 нөміріне қоңырау шалуға............

• Жанып тұрған сіріңкені тастауға............

• Үлкендерді айқайлап көмекке шақыруға..........

• Өрт шыққан жерде қалуға.........

• Өрт кезінде керует астына, шкаф ішіне тығылуға............

• Өрт кезінде есік, терезені ашуға.............

• Басымызды, бет – аузымызды ылғал сүлгімен орауға............

• Өрт кезінде жарға, еденге су шашуға...........

• Қорықпай өрт сөндірушінің айтқанын тыңдауға..............

• Көршілерден көмек сұрауға............

• Өрт кезінде газды, жарықты, тоққа қосылатын құралдарды қосуға..........

Жүргізуші: Балалар естеріңде болсын, өрт кездейсоқ шықпайды, ол дұрыс пайдаланбағаннан болады. Бүгін сендер оттың дос та, жауымыз да бола алатынына көз жеткіздіңдер. Естеріңде болсын: «Отпен ойнама, күйерсің», «Өрт – тілсіз жау».