Орыс демократиялық мәдениеті және қазақтың ғылымы Шоқан Уәлиханов

Білім көкжиекгі журналына

А қтөбе облысы ,

Хромтау ауданы,

Тасөткел орта мектебінің

тарих пәнінің мұғалімі

Сабирова Светлана Алмановна

Орыс демократиялық мәдениеті және қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Уәлиханов

Мақсаты:

Тәрбиелік мақсаты: Оқушыларды патриоттық рухта тәрбиелеу

Дамытушылық мақсаты:Сабақта оқушылардың өз бетінше жүмыстануға шығармашылыққа баулу.

Сабақтың түрі: Жаңа білімді меңгерту

Сабақтың әдісі: зерттеу сабағы

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру бөлімі

2. Үй тапсырмасын тексеру

3. Қорыту

4. Жаңа сабақ

5. Жаңа сабақты бекіту

6. Бағалау

7. Үй тапсырмасы

2. Жаңа сабақтың жоспары:

* Қазақ өлкесін зерттеушілер

* Шоқан Уәлиханов

Қазақ өлкесін зерттеу

Украин ақыны – Т.Г.Шевченко 1847 – 1857 жж

Атқа мінген қазақ Арал экспедициясының кемелері  

Киіз үйдегі қазақ (Казахи в юрте) 1849 ж

• И.Н.Веселовский

Ол Шығыстану ғылымында аққан жұлдыздай жарқ етті де жоқ болды!

Ә. Марғұлан:

“Оның суретшілік өнері жеті жастан оянған”

Потанин:

“Ол бір ауыз сөз орысша білмейтін кезінде – ақ, қарындашпен сурет салуды ұнатқан”

Шоқан Уәлиханов 1835 – 1865 жж

• Шоқанның өмір сүрген жылдары:

• 1835 – 1865 жылдар

• Ш.Уәлихановтың туған жері?

• Құсмұрын бекінісі

• Шоқан қайтыс болған жер?

• Алтын емел жотасы

• Ш.Уәлихановтың шыққан тегі?

• Ақсүйек Шыңғыс тұқымы

• Шоқанның сана сезімінің ерте оянуына әсер еткен адам?

• Әжесі Айғаным

• Шоқанның анасының аты?

• Зейнеп

• Шоқанның атасының аты?

• Уәли

• Шоқанның әкесінің аты?

• Шыңғыс

• Шоқанның өмірі мен қызметі:

• 1847 – 1853 жылдар Сібір кадет корпусында білім алды.

• 1855 ж Батыс – Сібір ген.-губернатор Г.Гасфорттың Орт. Қазақстан, Тарбағатай, Жетісу жеріне жасаған сапарына қатысады.

• 1856 жылы Құлжаға барды

• 1857 жылы Алатау қырғыздарына сапар шегіп, “Манас” дастанын қағазға түсірді.

• 1858-59 жж атақты Қашқария сапарына барып қайтты.

• 1864 жылы генерал М.Г. Черняевтің экспедициясына қатысты.

Салт аттылар

Алатау қырғызы Қашқарлық келіншек

Тезек төре Мырзалар

Қалмақ зайсаны Боранбай

Қытай мырзаларын Бұғы руының

Құлжада қабылдау жоғарғы манабы

• Кинодағы Шоқан

• Көркем фильм «Его время придёт». «Казақфильм», 1957 ж. Режиссёрі Мәжит Бегалин, Шоқанның ролінде Нұрмұхан Жантурин .

• Көпсериалды көркем телефильм «Чокан Валиханов» (Шоқанның 150 жылдығына арналған ). «Казақфильм», 1985 ж. Режиссёрі Асанәлі Әшімов, басты рольде Сағи Әшімов (1961—1999).

• Деректі фильм «Человек в мундире», 2006 ж. Режиссёрі Игорь Гонопольский.

Сабақ соңында оқушылар өз білімдері мен бүгінгі сабақтан алған білімдерін жинақтай отырып, төмендегі кестені толтырады.

Үй тапсырмасы: 41 тақырыпты оқу, Ш. Уәлиханов туралы қосымша тың материалдар жинақтау