Орыс тілді оқушылардың қазақша сөйлеу

дағдыларын қалыптастыру жолдары

Кіріспе

Қазіргі таңда мемлекеттік тілді меңгеру – қоғамның маңызды талаптарының бірі. Әсіресе, орыс тілді оқушылардың қазақ тілінде еркін сөйлей алуы олардың болашақтағы білім алуына, қарым-қатынас жасауына және кәсіби дамуына үлкен мүмкіндік береді. Сондықтан қазақ тілі сабағында оқушылардың сөйлеу дағдыларын қалыптастыру – мұғалімнің негізгі міндеттерінің бірі.

Негізгі бөлім

Сөйлеу дағдысын қалыптастырудың маңызы

Сөйлеу дағдысы – тіл үйренудің ең маңызды көрсеткіші. Оқушы сөздерді жаттап қана қоймай, оны күнделікті өмірде дұрыс қолдана білуі қажет. Қазақ тілінде сөйлей алатын оқушы өз ойын еркін жеткізіп, өзгелермен қарым-қатынас жасауға үйренеді.

Сөйлеу дағдысын дамыту жолдары

1. Диалогтік оқыту әдісі

Сабақ барысында оқушыларды жұппен және топпен сөйлестіру өте тиімді. Диалог арқылы оқушы сұрақ қоюды, жауап беруді, пікір алмасуды үйренеді. Мысалы:

* «Дүкенде»

* «Мектепте»

* «Досыммен әңгіме»

сияқты жағдаяттық тапсырмалар оқушылардың қызығушылығын арттырады.

2. Ойын әдістерін қолдану

Ойын – баланың тіл үйренуге деген ынтасын күшейтетін тиімді әдіс. Әсіресе бастауыш сыныптарда:

* рөлдік ойындар,

* сөздік ойындар,

* суретпен жұмыс,

* «Кім жылдам?» сияқты тапсырмалар оқушыларды белсенді сөйлетуге көмектеседі.

3. Күнделікті сөздік қорды көбейту

Оқушы жаңа сөздерді үнемі қолданып отырғанда ғана есте сақтайды. Сондықтан әр сабақта:

* жаңа сөздермен сөйлем құрату,

* қысқа әңгіме айтқызу,

* сөз тіркестерін қолдану жұмыстары жүргізілуі керек.

4. Тыңдалым мен айтылымды қатар дамыту

Қазақша ән тыңдау, мультфильм көру, қысқа видеолар қарау арқылы оқушылардың тілге деген қызығушылығы артады. Тыңдалым арқылы олар сөздердің дұрыс айтылуын үйренеді.

5. Қолайлы тілдік орта қалыптастыру

Мұғалім сабақта оқушыларды қателескені үшін сынамай, керісінше қолдап отыруы қажет. Еркін ортада оқушы қазақша сөйлеуге қорықпайды және белсенділік танытады.

Қорытынды

Орыс тілді оқушылардың қазақша сөйлеу дағдыларын қалыптастыру – үздіксіз еңбекті қажет ететін үдеріс. Тиімді әдіс-тәсілдерді қолдану арқылы оқушылардың қазақ тіліне деген қызығушылығын арттырып, еркін сөйлеуге үйретуге болады. Мемлекеттік тілді меңгерген ұрпақ – еліміздің болашағы.