«Отбасы-өмір аясы» 10 сынып

Сабақтың мақсаты: оқушыларға ішкі тыныштық құндылығы туралы мәлімет беру.

Сабақтың міндеттері: Білімділік: Оқушыларға отбасы  әдебін, салтын  сақтау, отбасын  қадірлеу, құрметтей  білу туралы түсінік беру;

Дамытушылық: Оқушыларға ата – ананың    ұрпақ  алдындағы ,  ұрпақтың ата – ана  алдындағы  міндеттері мен парыздары туралы дағдыларын дамыту;

Тәрбиелік: Оқушыларға отбасы  мүшелері  өзара  сыйластығы, түсіністігі, жауапкершілігі, бауырмалдығы, сүйіспеншілігі бойынша тәрбиелеу.

Ресурстар: аудио ойнағыш,интерактивті тақта, оқулық, жұмыс дәптер

2.Тыныштық сәті. Нұрға бөлену

Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу үстаңыздар. Аяқ қолыңызды айқастырыңыз. Қолыңызды тізеңізге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.

Елестетіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі орналасқан. Гүлдің түйнегі нұрадан баяу ашылып келеді. Балғын және таза әсем гүл сіздің әр ойыңызды, әр сезіміңізді, эмоцияңыз бен тілек қалауыңызды шайып, жүрегіңіздің қауызын ашты.

Нұр сәуелесі сіздің бойыңызға ақырын тарай бастағанын елестетіңіз. Ол біртіндеп күшейе түсуде. Оймен осы нұрды қолдарыңызға түсіріңіз. Сіздің қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашуда. Қолымыз тек жақсы, ізгі істер істейді және баршаға көмектеседі. Нұр аяқтарыңызға тарады. Аяқтарыңыз нұр сәуле шашуда. Олар сізді тек жақсылық жасау үшін жақсы жерге апарады. Олар нұр мен махаббат құралына айналды.

Одан әрі нұр сіздің аузыңызға, тіліңізге тарады. Тіліңіз тек шындықты және жақсы, ізгі сөздер ғана айтады. Нұрды құлақтарыңызға бағыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді ғана естиді. Нұр көздеріңізге де жетті, көзіміз тек жақсыға қарап, бәрінен жақсылықты ғана көреді. Сіздің басыңыз түгелдей нұрға бөленіп, басыңызға тек ізгі, сәулелі ой келеді.

Нұр бірте бірте қарқындай және шұғылана бастайды, сіздің денеңізден шығып, жан жағыңызға сәуле шашады. Осы нұрды туысқандарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағыттаңыз. Нұрды уақытша түсініспей, ренжісіп жүрген адамдарға да бағыттаңыз, олардың да жүрегі нұрға толсын.

Осы нұр бүкіл әлемге: барлық адамдарға, жануарларға, өсімдіктерге, барлық тірі жанға таралсын... Ғаламның барлық түпкір түпкіріне нұр бағыттаңыз.

Ойша айтыңыз: «Мен нұрлымын... Нұр менің ішімде... Мен Нұрмын».

Осындай Нұр, Махаббат және Тыныштық күйінде отыра тұрыңыз...

Енді осы Нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз. Нұрға толы бүкіл әлем сіздің жүрегіңізде

Оны осындай әсем қалыпта сақтаңыз.Енді көзіңізді ашуға болады.

2. Үйге тапсырманы тексеру: №17 сабақ Шыңғыс Айтматовтың «Мұрап» әңгімесін оқу.

-Қаратайдың отбасына қандай сипаттама берер едіңіз?

-Отбасының берекелі болуы кімге байланысты деп ойлайсыз?

Денесіне нұр тарату.

Тыныштық сәтінде қандай әсер алдыңыздар?

3.Дәйексөз. Ұйлену дегеніміз-өз құқыңның жартысын азайтып, міндеттерінді екі есе көбейту деген сөз. А.Шопенгауэр

Жеке оқыту;

Дәйексөздің мағынасын қалай түсінесіңдер?

Дәптерге жазғызу.

Отбасы адамға бақыт, толық мәнді тыныс – тіршілік әкеледі. «Үйлену оңай – үй болу қиын» дейді халық мақалы. Отбасының іргетасы ер азамат пен әйел адамның ақ неке қиып, отау тігуінен құралады. Отбасының басты қазығы, алтын діңгегі – бала. Баланың тәрбиелі жан-жақты болып өсуіне берекелі, өнегелі, ынтымақты отбасының ықпалы мол. Отбасы ата мен баланың, келін мен ененің және басқа да отбасы мүшелерінің жылы қарым-қатынасынан құрылады. Отбасы берекелі, тату болу үшін сыйластық, мейірімділік, жанашырлық, бауырмалдық қасиеттер әр адамның жүрегінен орын алуы керек. Отбасын құрғанда Адам өмірге ұрпақ әкеліп қана қоймай, сонымен бірге оған жалпы адамзаттық және ұлттық құндылықтарды, ата-бабасының салт-дәстүрін, жас ұрпақтың бойына сіңіртеді. Балаларын өздерін қоршаған ортаға және қоғамға пайдалы азамат етіп өсіру – ата-ананың ең маңызды міндеті.
«Отан оттан басталады» дейді халқымыз. Елдің, ұлттың, жалпыадамзаттың болашағы, даму деңгейі осы отбасынан басталады.

3.Оқиғаларды әңгiмелеу. «Қызыл жебе» Ш.Мұртаза

-Ізбайшаға күш беріп тұрған қандай сезім?

-Отбасы берік болу үшін ерлі-зайыптылар бойында қандай қасиеттер болуы қажет деп ойлайсыңдар?

5. Шығармашылық іс-әрекет, топтық жұмыс.

« Қоржындағы асық» ойыны. Ойынның шарты: қоржындағы асықтарды алып, сол асықтағы тапсырмаларды орындату.
1. Отбасын кімдер құрайды? ( Ата, апа, ана, әке, аға, қарындас, әпке, сіңілі, іні.)
2. Ұл мен қызды жасына қарай қалай атайды? ( қарындас, әпке, сіңілі, аға, іні)
3. Отбасының әдет - ғұрпы туралы түсініктеме беру ( Үлкенді сыйлау, айтқан ақылдарын тыңдау, үлкендер - кішіге ақылшы, кішіге - көмекші.
4. Неке дегенді қалай түсінесің? ( Сүйіп қосылған екі адамның ерікті одағы)
5. Отбасының бүкіл міндеті кімдерге негізделген?( Ата - анасына)
6. « Үлкенге көмек» дегенді қалай түсінесің? ( Үлкендердің заттарын көтеріп, айтқандарын істеу керек.)
7. Конституцияда отбасына қамқорлық туралы не айтылған? ( 27 - бабында «Неке мен отбасы, әке мен ана және бала мемлекеттің қарауында болады деп көрсетілген»).
8. Отбасының ұйтқысы кім? ( Ана)
9. Отбасының басшысы кім? ( Әке)

Жаңа ұғымдарға назар аударып, қабылдауға даярлау мақсатында пікір

алмасу.

6.Топпен ән айту. «Жұбайлар жыры» Сөзі мен әні М.Шахановтікі

Қуаныш пен бақыттан мүсіндеген
Келбетіңнен сенімнің күшін көрем
Сен сияқты мені ешкім еркелетіп
Сен сияқты мені ешкім түсінбеген

Асыл жарым
Жайнаған жасыл бағым
Бағаласаң бақытыңмын
Сағынсаң қасыңдамын
Арманды дара қумаймыз
Құстың қос қанатындаймыз
Жүректе от жанып
Тауларды бетке алып
Бірге ұшып барамыз болашаққа

Сен бар жерде керегем кең сияқты
Кең сияқты, терезем тең сияқты
Ешкім мені дәл сендей өкпелетіп
Жұбата да алмаған сен сияқты

Асыл жарым
Жайнаған жасыл бағым
Бағаласаң бақытыңмын
Сағынсаң қасыңдамын
Арманды дара қумаймыз
Құстың қос қанатындаймыз
Жүректе от жанып
Тауларды бетке алып
Бірге ұшып барамыз болашаққа

7.Үй тапсырмасы:

1. Өз отбасыңның елтаңбасын жасап көріңіздер.

2. Келесі 18-сабақ Ж.Баласағұнидің өлеңін жаттау.

8.Сабақтың соңғы тыныштық сәтi.

Баяу әуен қойылады.

- Әрқайсымыз оң қолымызбен жүрегімізді ұстап көрейік. Өз жүрегіміздің жылылығын сезініп, жүрек жылуымызды адамдарға, айналамызға жеткізу үшін іштей оларға жақсы тілектер тілейік. Жақсы ой ойлайық, жақсы сөз сөйлейік, жақсы іс жасайық! Бүгінгі сабақтан алған әсерлеріңізді жүректеріңізге түйіп алыңыздар.

Рахмет!