Отбасы құндылығы

Маңғыстау облысы

Бейнеу ауданы

«Ы.Алтынсарин атындағы орта мектебі» КММ-сі

Педагог-психолог, өзін-өзі тану пәні мұғалімі

Орынбаева Ханым Асанқызы

Отбасы құндылығы

Адамзат тарихындағы адамның дүниеге келуі, өсіп-өнуі отбасынан бастау алады. Отбасы – кішкене ғана мемлекет, пенденің алтын ұясы. Отбасынан барлық тәлім-тәрбие, ақыл-өнеге, адами болмыс пен табиғат басталады. Халқымыз: «Отан отбасынан басталады», - деп бекер айтпаған. Отанға деген құрмет, сүйіспеншілік, айналадағы адамдарға деген сыйластық қарым-қатынасы, үлкенге құрмет, кішіге ізет, бауырмалдық, қамқорлық, кішіпейілділік, мейірімділік т.б. көптеген адамгершілік қасиеттер де осы адамның алғашқы ортасы отбасынан дариды.

Адамның өміріндегі ең қуанышты да қызықты дәурені осы отбасында өтеді. Сондықтан да кез-келген адамға өз отбасы ыстық.

Отбасы адамға бақыт, толық мәнді тыныс-тіршілік әкеледі. Отбасы мүшелерінің бір-біріне деген ыстық ықыласы мен қамқорлық сезімі ата-ана тәрбиесінен қалыптасады. Отбасы және ондағы ата-аналар белгілі дәстүрлер мен өнегелердің, мұралардың сақтаушысы болып табылады. Отбасында бала жас шыбық секілді өмірмен, қоршаған ортамен танысып, дұрыс тәрбие мен мінез-құлық нормаларын игеріп, үлкен діңі мықты ағашқа айналады.

Отбасы құндылығы ең маңызды құндылықтардың бірі. Сонымен қатар, баланың азамат болып өсуінің негізі болып саналады. Баланың қажеттілігін толық қанағаттандыру, дене және ой еңбегіне баулу, күн тәртібі, салауатты өмір сүруге, адал болуға, шыншылдыққа, жақсылық пен жамандықты ажырата білуге, сонымен қатар баланың бойына жастайынан мәдени құндылықтар мен адамгершілік қасиеттер қалыптастыру да осы отбасы арқасында жүзеге асады.

Отбасының ең басты діңгегі – бала. Баланың жан-жақты, өнегелі, ақылды, саналы болып өсуіне отбасының ықпалы ұшан-теңіз. Отбасын құрғанда сүйіспеншілік орын алып, әрбір жас өзінің отбасынан жинақтаған үлгі-өнегесімен келесі өмірге қадам жасайды. Жаңа отбасы құрылып, өмірге тек ұрпақ әкеліп қана қоймай, сонымен бірге жалпыадамзаттық құндылықтарды, ата-баба мұрасы болып қалған салт-дәстүрлерін жас ұрпақтың бойына сіңіре білу қажет.Балаларын қоршаған ортаға және қоғамға пайдасы тиетін, отбасы құндылықтарын сақтай білетін азамат етіп өсіру – ата-ананың маңызды міндеттерінің бірі.

Отбасы құндылығын адам өміріндегі ең маңыздылардың бірі деп санасақ, сол құнды дүниемізді қадірлеу, қастерлеу, көздің қарашығындай сақтау азаматтық борышымыз емес пе?

Кез-келген құндылық егер өзінің тұтынушысы тарапынан керексіз болса, оның құнсыздануы, яғни ұмытылуы әбден мүмкін. Адам, отбасы, қоғам, мемлекет болып осы асыл құндылығымызды жоғалтып алмас үшін аянбай тер төгу міндет болып саналады. Яғни, әрбір бүр жарып, өсіп келе жатқан жеткіншекке қоғамымызда болып жатқан келеңсіз жағдайларды сабақ, үлгі ретінде көрсетіп, адами қадір-қасиетті таптамауға, ата-ананы, үлкенді сыйлауға, кішіні, қорғансызды қанатының астына алуға, қызғалдақ қыздарымызды аналарымыздай сыйлай білуге, жалпы қарым-қатынаста саналылық пен салихалылық танытуға дәріптеп отырсақ «қарттар үйі», «балалар үйі», «тастанды бала», « жасанды түсік», « жетімдер үйі» деген секілді ұғымдар, атаулар болмас па еді. Сондықтан, қорыта айтқанда отбасы құндылығын әрбір ата-ана өз баласына жете түсіндіре білсе, ой-санасына мұқият сіңіре білсе құндылық өз бағасын ешқашан жоғалтпақ емес.