Отбасы құқығы негіздері

Күні: 8.04.16ж

Өтілетін орны: 26 каб.

Сыныбы: 10

Сабақтың тақырыбы: Отбасы құқығы негіздері

Сабақтың мақсаты: Отбасын құру, неке, отбасының міндеттері, ерлі-зайыптылар арасындағы қарым-қатынас, отбасындағы балалар мен ата-аналардың құқықтары туралы мәлімет беру.

Міндеттері:

• Қоғамды құрайтын негізгі бастаушы элемент адам, ал адамдар отбасы негізінде бірлесіп өмір сүру формасы екендігін нақты фактілермен түсіндіру;

• Оқушылардың алған білімдерін өмірмен байланыстыра отырып, қоғам және отбасы түсініктерін кеңейту, жеке тұлғаның шығармашылық қабілеттерін дамыту;

• Қоғамда тұлғалық белсенділігін саналы тұрғыдан танытуға, отбасының мәнін түсінуге, өзара сыйластыққа, шынайы қарым-қатынас жасай білуге тәрбиелеу.

Сабақтың типі: жаңа білім беру.

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың әдісі: топтастыру стратегиясы, тірек сызба, рольдік ойын, тұжырым картасы.

Күтілетін нәтиже:

• қоғам, отбасы, отбасын құрудың басты мақсаты мен қағидалары туралы білім мен түсінік қалыптастырады;

• алған білімдерін сараптай, талдай отырып, өзгерістерді анықтайды;

• сын тұрғысынан ойлай алуға дағдыланады;

• Өз бетінше шешім қабылдап, дәлелдемелер келтіреді, қорытынды жасай алады.

Құрал-жабдықтар: интерактивті тақта, флипчарт, слайд, ватман, маркер.

Көрнекіліктер: қима қағаз, тірек сөздерге арналған флипчарт, көркем суреттер.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:

Психологиялық серпіліс «Мен басқаның көзімен...»

Ортаға бір оқушыдан кезекпен шығып, қалған қатысушылар ол жайлы қандай ой- пікірде екенін айтады. Оқушы өзін басқаның көзімен қандай адам екенін анықтайды.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау. «Бинго» ойыны

1. Елімізде қандай мамандықтар көп кездеседі?/Мұғалім, дәрігер, жол полициясы/

2. Еңбек шарты (контракт) деген не, еңбек шарты нені қамтиды? /Қызметкер мен жұмыс берушінің арасында жазбаша нысанда жасалатын келісім/

3. Жұмыс немен өлшенеді, қысқартылған жұмыс мөлшері деген не? /уақытпен, оқуды өнімді еңбекпен ойдағыдай ұштастыру үшін қолайлы жағдайды туғызу, яғни, кәмелетке толмағандар мен еңбек қабілеті төмен адамдарды өндіріске тарту мақсаты болып саналады./

4. Кәмелетке толмағандар үшін жұмыс уақыты қанша? Еңбек туралы заңда 18 жасқа толмаған қызметкерлер үшін қысқартылған жұмыс уақыты берілген. 16-18 жас аралығында 36- сағат; 14-16 жас аралығында аптасына 24 сағаттан аспайтын жұмыс уақыты белгіленген.

5. Еңбек өтілі (стаж) деген не? Қызметкердің еңбек және басқа қоғамдық пайдалы қызметінің ұзақтығы. Ол 3 ке бөлінеді: жалпы, үздіксіз, арнаулы.

6. Еңбек кітапшасы деген не, онда не туралы жазылады? Қызметкердің еңбек қызметін растайтын және біріңғай үлгіде толтырылатын құжат. Оған қызметкердің тегі, аты-жөні, туған күні мен жылы, білімі, кәсібі, мамандағы, жұмысы туралы, жеке еңбек шартының мерзімі, оның тоқтатылуы мен бұзылуы жөнінде жазылады.

III. Үй тапсырмасын бекіту Мына сөйлемді аяқтаңыз: /Оқушылар флипчартпен, интерактивті тақта арқылы жұмыс жасайды/.

• Мен еңбекке араласқанда, ең алдымен ... /Жауабы: еңбек қатынасына түсемін/

• Менің ойымша, еңбек жағдайының болуы... /Жауабы: Бұл менің материалдық жағынан қанағаттануыма және өз еңбегімнің жемісін жеп рахат табуым/

• Маған жұмыс уақыты мен демалыс уақытын алдын ала білген дұрыс, себебі... /Жауабы: бұл мені еңбек тәртібіне, жауаптылыққа, өз уақытымды үнемдей білуге үйретеді /

• Мен еңбек етуге қатысты құқықтарым мен міндеттерімді білу үшін ... /Жауабы: Еңбек туралы заңның баптарымен таныс болуым керек/

IV. Ой қозғау. /Топтастыру стратегиясын пайдалану/

І-топ «Отбасы» - қоғамның алғашқы ұясы.

ІІ-топ «Қоғам» - материалдық дүниенің бір бөлшегі.

ІІІ-топ «Мектеп» - білім айдынындағы үлкен кеме.

Бейнетаспа талдау: Бейнетаспа бойынша оқушылардың ой-тұжырымдарын тыңдау.

Мұғалім сөзі. Отбасы– ерлі-зайыптылардың, ата-аналардың, балалардың және басқа туыстардың арақатынасын реттейтін нормалардың, тәртіп үлгілерінің жиынтығымен сипатталатын әлеуметтік институт. Отбасы – қоғамның тірегі, оның алғашқы ұясы. Адам өмірінің мәні, алдымен, оның отбасының болуы немесе болмауымен өлшенеді. Отбасынсыз адам бақытты болуы мүмкін емес.

V. Жаңа сабақты баяндау.

Жоспары:

1. Отбасы құқығы ұғымы, отбасы құқығы қағидаттары.

2. Неке қиюдың шарттары.

3. Ерлі-зайыптылар арасындағы қарым-қатынастар.

4. Баланың құқығы.

5. Заманауи қоғамдағы мектептің рөлі.

VІ. Мағынаны ажырату: Тақырыпты тану /Шығармашылыққа баулу/

І топ. «Отбасын құру, неке, отбасының міндеттері» /тірек-сызба арқылы топтасып жұмыс жасайды /

ІІ топ. «Ерлі-зайыптылар арасындағы қарым-қатынастар» /оқушылар көркем суреттерді пайдаланып, рольдік ойын ойнайды./

ІІІ топ. «Заманауи қоғамдағы мектептің рөлі» /тұжырым картасы әдісін пайдаланады/ Мәтін таратылады, мәтіндік жоспар бойынша үш топ топтық жұмыс жасайды.

Отбасын құрудың төмендегідей қағидалары бар:

1. Еріктілік

2. Құқықтары тең

3. Бөгде адамдардың араласпауы

4. Ішкі мәселелрді келісіп шешу

5. Балаларға қамқорлық

6. Отбасы мүшелерінің құқықтарының қорғалуы

7. Бір-біріне қамқор болу.

Отбасының атқаратын қызметтері

1. Бала өсіру, тәрбиелеу, ұрпақ жалғастыру;

2. Баланы әлеуметтендіру, қоғамда өмір сүруге дайындау;

3. Отбасы мүшелерінің материалдық жағдайын қамтамасыз ету.

Жаңа сөздер керуені. Слайдтық жұмыс /Оқушылар дәптермен жұмыс жасайды./

Қазақ халқының отбасылық тәрбиесі

Отбасы тәлімгерлері

Анасы

Отбасылық тәрбиенің кезеңдері

Құрсақ тәрбиесі

«Сегіз қырлы, бір сырлы» азамат тәрбиелеу

V ІІ. Жастар – таусылмас күш пен сарқылмас қайраттың нышаны /оқушылар пікірі

тыңдалады/

«Еліміздің арайлы таңының пердесін тек жастар ғана аша алады»- деп елбасымыз атап кеткендей, Жастар – құрбы құрдастарымен еркін араласатын, білім алып, өзінің қоғамдағы әлеуметтік орнын табуға талпынатын қоғамның белсенді мүшелері. Қоғамды дамытатын, халықтың санының табиғи өсімін қамтамасыз етуші күш – жастар. Әрбір жас кәмелеттік жасқа жеткен соң отбасын құрып, ұрпақ жалғастыруды қасиетті борыш деп түсінуі қажет.

Демограв М.Тәтімовтың мәліметі бойынша соңғы деректерге сай жер жүзі халқының

6 млрд. 890 млн-ға жеткендігін алға тартады. Әр секунд сайын жер бетінде 3 сәби жарық дүние есігін ашады. Ал мамандардың пікірінше, 2060 жылы жер бетінде 9 млрдтан астам халық өмір сүрмек. Соның ішінде 2050 жылы Қазақстандықтардың саны 25 миллионды құрайды.

Президент Жолдауынан үзінді «2006 жылдан бастап аз қамтылған отбасылардың 18 жасқа дейінгі балаларына ай сайынғы жәрдемақылар 4 және одан да көп кәмелетке толмаған балалары бар көп балалы аналарға, «Алтын алқа», «Күміс алқа» немесе І және ІІ дәрежелі «Ана даңқы» белгілерімен марапатталған аналарға 4000 теңге жәрдемақы төленуі тиіс. 2006 жылдың шілдесінен бастап, 1 жасқа дейінгі сәбиді күту жөніндегі мемлекеттік жәрдемақыларды енгізу қажет деп санаймын.»

VІІІ. Қорытынды:

«Отбасы – табиғат сыйлаған кереметтердің бірі», - десек артық емес. Жеке адамның бойындағы ар-ұяты, ақыл-ойы, адамгершілігі, басқа адамдармен қарым-қатынаста, мәдениеттілікті тәрбиелеуде отбасы алғашқы қадам. Сондықтан, отбасы өте қажетті, басқадай ешнәрсемен өзгертуге (ауыстыруға) болмайтын баспалдақ. Отбасы – сыйластық, жарастық орнаған орта. Отбасы – бала тәрбиесінің ең алғашқы ұжымы.
Отбасының басты қазығы, алтын тіреу діңгегі – бала.  Баланың тәрбиелі болып өсуіне берекелі отбасының әсері мол. Отбасының әрбір мүшесі, өзара сөйлесіп, не болмаса ата-ананың, баланың міндетін атқару ғана емес, береке-бірлік, сүйіспеншілікпен араласса, босағасы берік, шаңырағы биік отбасына айналары сөзсіз. Отбасы – адам ғұмырының тірегі ғана емес,  қоғамның да басты негізі.

ІX. Үйге тапсырма: Отбасы және қоғам тақырыбында бес жолды өлең шығару.

Бағалау критерииі: Бағдаршам әдісі

X. Рефлексия. «Екі жұлдыз, бір тілек»

(оқушылар  тақырып бойынша ой-пікірін айтады және тілек білдіреді, ой-пікір жұлдызға, тілек жүрекке ілінеді)

Отбасында адам бойындағы асыл қасиеттер жарқырай көрініп қалыптасады. Отанға деген ыстық сезім жақындарына, туған-туысқандарына деген сүйіспеншіліктен басталады.

Н.Ә. Назарбаев