Оттекті органикалық қосылыстар. Спирттер

9-сынып. Химия пәні.

Сабақтың тақырыбы: Оттекті органикалық қосылыстар. Спирттер

Сабақтың оқу мақсаттары:

9.4.3.18 оттекті органикалық заттардың жіктелуін білу

9.4.3.19 спирттердің жіктелуін, метанол мен этанолдың қолданылуын, этанолдың алынуын білу және қасиеттерін түсіндіру

9.4.3.20 метанол мен этанолдың адам ағзасына физиологиялық әсерін түсіндіру

9.4.3.21 этиленгликоль мен глицериннің физикалық, химиялық қасиеттерін білу

Сабақ барысы.

Құрамында сутек пен көміртектен ғана тұратын көмірсутектерден басқа құрамында оттегі бар органикалық қосылыстар да бар.

Оттегі функционалдық топ құрамында болады.

Функционалдық топ - осы аталған қосылыстың химиялық қасиеттерін сипаттайтын атомдар тобы.

Спирттерге тән функционалдық топ: ОН

Спирттер - құрамындағы бір немесе бірнеше сутектің орынын гидроксил тобы (-ОН) басқан көмірсутектердің туындысы.

Спирттердің номенклатурасы

• Функционалдық тобы: –OH (гидроксил тобы)

• Сәйкес көмірсутек атына -ол жұрнағы жалғанады Метан, Метанол

• CH3OH, метанол

• C2H5OH, этанол

Формуласы Аталуы

1 CH3OH Метанол – Мeтил спирті

2 C2H5OH Этанол – Этил спирті

3 C3H7OH Пропанол – Пропил спирті

4 C4H9OH Бутанол – Бутил спирті

5 C5H11OH Пентанол –Амил спирті

6 C6H13OH Гексанол – Гексил спирті

7 C7H 15OH Гептанол – Гептил спирті

Этил спирті ауадан ылғалды өзіне жақсы сіңіреді, жақсы еріткіш, сумен, эфирмен, глицеринмен, бензинмен, т.б. Көптеген органикалық еріткіштермен жақсы араласады. Этил спиртінің шар өзекті моделі