400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 18 материал табылды

Оттынның жануы және энергияның бөлінуі

Материал туралы қысқаша түсінік
жас мамандарға көмегі бар
Материалдың қысқаша нұсқасы



Қысқа мерзімді жоспар

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Ержігітова Фариза


Сынып:

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Оттынның жануы және энергияның бөлінуі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.1.1-заттың жану реакциясының өнімі көбінесе оксид екенін және құрамында көміртегі бар отын оттекте жанғанда, көмірқышқыл газы, иіс газы немесе көміртек түзілетінін түсіну

8.3.1.2-парниктік эффектінің себептерін түсіндіру және шешу жолдары


Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: отынның физикалық қасиетін, оттың үш құраушысы: отын, оттек, оталу көзін біледі



Оқушылардың басым бөлігі: оттынның жануы нәтижесінде энергия бөлінгендегі реакция теңдеуін жаза алады

Кейбір оқушылар:жану реакцияларын жаза алады

Бағалау критерийі

Отын түрлерінің пайдалану тәсілдерін жіктей алады

Меншікті жану жылу мөлшерін шамамен анықтай алады

Парниктік эффекттің пайда болу себебін жазады

Парниктік эффектті жою жолдарына мысалдар келтіреді

Тілдік мақсаттар


Оқушылар орындай алады: жану реакциясы теңдеулерін ауызша түсіндіре алады, парниктік эффектісін тудыратын газдардың маңызын түсіндіре алады

Негізгі сөздер мен тіркестер: жану реакциясы, антрацит, меншікті жану жылуы, метан, иіс газы, пропан, парниктік эффектісі, атом электр станциясы

Сыныптағы диалог: мұнайдың адам өмірі мен Қазақстан экономикасына тигізетін әсері қандай?

Құндылықтарға баулу




Бірлесе жұмыс жасау, сын тұрғысынан ойлау, белсенді болу, жауапгершілікті сезіну, білім алуға дайын болу, өз отанын сүю

Пәнаралық байланыс

География, физика, биология

Алдыңғы білім


7.3.1.3 заттың жануын сипаттау мен жану реакциясының өнімдерін атау

7.3.1.4 оттың үш құраушысы: отын, оттек, оталу көзін білу, түсіндіру



Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы


5 мин

Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылар мозайка әдісі арқылы 3 топқа бөлінеді.

1-топ: Көмір

2-топ: Бензин

3-топ: Метан

Топ ережелерін сақтай отырып жақсы көңіл-күймен сабақты бастайды


Суреттер /оттынның түрлері/


Сабақтың ортасы

25 мин

ҮГҰ

ҮҮ С 1 тапсырма

Үй тапсырмасы «Миға шабуыл» әдісі

1-топ Химиялық реакциядағы газ тәрізді заттар

қандай заңдылықтарға бағынады?

2-топ Жаққанда толық әрекеттесу үшін көміртек екі валентті оксиді мен оттек газдары қандай көлемдік қатнаста араласуы қажет?

3-топ 2 молъ күкірт көміртек жанғанда түзілген газдардың көлемдері \қ.ж\ қандай?

Жаңа сабақ:

№ 1 Көрсетілім /шырпының жануы/

Мұғалім түсіндірмесі: Отын -жылу энергиясын алуға қолданылатын жанғыш заттар.

Агрегаттық күйлеріне қарай –қатты, сұйық, газ тәрізді, жаратылысы бойынша – табиғи және жасанды отын деп ажыратылады.

.---- Табиғи отындарға қазынды көмірлер /антрациттер, тас және қоңыр көмірлер/, мұнай, газ, жанғыш сланецтер /тақтатастар/, торф, ағаш, өсімдік қалдықтары жатады.

----Жасанды отындарға домна пешінің кокстері, мотор отындары, кокстық және генераторлық газдар, т.б. жатады.

----Жылыжай /орыс. теплица, ағылш. greenhouse/ - жылу сүйетін жидектер мен көкөністерді, гүлдерді және басқа да өсімдіктерді жыл бойы өсіруге мүмкіндік беретін, қорғалған, жылытылатын, кендігі әр алуан құрылыс. Көшетханага қарағанда құрылымы, жылыту жүйесі күрделірек келеді.

.1- тапсырма «ДЖИКСО» әдісі /топтық жұмыс/

1-топ тапсырмасы--- қатты отын

2-топ тапсырмасы— сұйық отын

3-топ тапсырмасы— газ күйіндегі


Дескриптор

  • Табиғи және жасанды отын түрлерін ажырата алады;

  • Отын түрлеріне мысал келтіре алады.


Оқулықпен жұмыс

Жану реакциялары

Жану –заттардың оттекпен жылдам әрекеттесуі нәтижесінде /тотығу/, жылу және жарық түзіле жүретін реакция екенін білесіндер.


2- тапсырма «Кім жылдам» әдісі. Сызбанұсқа түрінде бұл тотығу процесін формула түрінде қалай өректеуге болады? Әр топ 2 мысалдан жазады

а/ Жанғыш зат + оттек-------тотығу өнімдері /оксидтер/ + энергия /жылу/


ә/ Көміртекті қосылыс +оттек ------- көмірқышқыл газы +су+жылу /Q- жылу/

б/ жылыжай эффектісін тудыратын қандай заттарды білесіндер?

в/ жаhандық жылынудың қандай қауіп қатерін болжайсындар?


Дескриптор



  • Жану реакцияларын өрнектей алады.

  • Жылыжай эффектісін тудыратын заттарды біледі

  • Жаhандық жылынудың салдары мен себебін, қауіпін болжай алады.


3- тапсырма «Ойлан тап» әдісі.

1-топ. Массасы 1 кг отын түгел жанғандағы жылу мөлшері

2-топ Массасы 20 кг құрғақ ағаш толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшері

3-топ Массасы 4 кг көмір толық жанғандағы жылу мөлшері


Дескриптор

- Жануды оттегі қолдайтынын біле отырып, реакция теңдеуін жаза алады.

- Жылу мөлшерін анықтай алады.



Қорытынды Сәйкестендіру тесті

Отынды тұтынушылар

Отын түрлері

а/ ұшақ

1/ мазут

б/ автомабилъ

2/ керосин

в/ газ пеші

3/ пропан

г/ теңіз кемесі

4/ метан



Дескриптор

  • Отын түрлеріне қарай тұтынушыларды анықтай алады.







Үлестірме қағаздары













Видео ролик

АКТ

WikipediA

















Слайдтар / жылыжай суреттері/





















Слайд































Слайд































Сабақтың соңы

10 мин



Кері байланыс БББ кестесі

Не білгім келеді?

Не білдім?

Не білем?








Үй тапсырмасы: § 20-21. Параграфта көрсетілген деректерді пайдаланып 1960жылдардан бастап СО2 мөлшерінің өзгеру графигін тұрғызу.

8- сынып оқулық «Мектеп» 83 бет









8-сынып «Мектеп» 86- бет

Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау



А деңгейі

  1. Жану дегеніміз не ?

  2. Жылыжай эффектісін тудыратын заттар



Б деңгейі Сәйкестендіру тесті

Қатты отын









Сұйық отын









Газ күйінде

Керосин

Метан

Антрацит

Кокс

Мазут

Тас көмір

Бензин

СО

Соляр майы




С денгейі Есеп. 24 г көміртекті16 г мыс екі валентті оксидімен әрекеттескенде түзілген көмір қышқыл газының көлемін есепте.





1 тапсырма басбармақ арқылы

2 тапсырма бағдаршам арқылы

3 тапсырма жұлдызша арқылы

4 тапсырма көңіл-күй смайликтері арқылы бағалаймын



Сабақ бойынша рефлексия


Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?



Жалпы бағалау




Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:




2:





Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:





2:



Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?



Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
13 қараша
1854
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі