Отынның энергиясы. Отынның меншікті жану жылуы.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі

Жылу құбылыстары

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Отынның энергиясы. Отынның меншікті жану жылуы.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

8.3.2.7 – отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерін анықтау. Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруда қолдану.

Сабақтың мақсаты

Оқушылар отынның энергиясы, отынның меншікті жану жылуы ұғымдарын сурет, эксперимент, кесте арқылы тұжырымдау және отын жанғанда бөлініп шығатын жылу мөлшерін есептей алу.

Ойлау дағдыларының

деңгейі

Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау

Бағалау критерийі

1. Отын түрлерін біле алады.

2. Отын жанғанда бөлініп шығатын жылу мөлшерінің, кесте бойынша отынның меншікті жану жылуының физикалық мағынасын түсінеді.

3. Отын жанғанда бөлініп шығатын жылу мөлшерін есептейді.

4. Қазақстан энергетикасындағы негізгі отын қорларын біледі.

Тілдік мақсаттар

Пәндік лексика және терминология: Отын энергиясы, отынның меншікті жану жылуы физикалық терминдерінің дұрыс қолданылуына мән береді.

Құндылықтарға баулу

Индустрияландыру мен инновацияларға негізделген экономикалық өсу.

Жауапкершілік, сыйластық, өзара түсіністік және қарым-қатынас жасау қабілеті құндылықтарын қалыптастыру.

Пәнаралық байланыс

Математика, химия, география.

Алдыңғы білім

Жылу мөлшері. Заттың меншікті жылу сыйымдылығы.

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Жаттығулар бойынша жазулар

Ресурстар

Сабақтың басы

минут

(8 минут)

W.(сыныппен жумыс)

1. Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу, сынып оқушыларының сабаққа қатысуын қадағалау. (2 минут)

2. Сыныпты топқа біріктіру. (3 минут)

«Таңдап ал әдісі» (Стикерлерде анықтама, формула, өлшем бірлік, ғалымдардың есімі жазылады. Оқушылар осы берілген мәліметтердің қай физикалық шамаға тән екендігін тауып сәйкесінше топқа біріктіріледі.)

1 топ «Температура»

2 топ «Энергия»

3 топ «Жұмыс»

2 минут)

Оқушыларға берілетін стикердегі жазулар:

Оқушылар стикерлер таңдап алады.Стикердегі жазылған тапсырмалар бойынша жауабы «Температура, Энергия, Жұмыс» терминдерінің қайсысына жататындығын табады.

Әр топ шеңберге тұрып, бір-біріне жақсы тілек айту арқылы сабаққа психологиялық ахуал туғызады.

Стикерлер

3. Білу G. (топпен жұмыс)

Жұмбақ

Тонсаң пешке жағасың

Тонғанда талды жарасың

Талдан шыққан ағашты

Қалай ғана айтасың?

(Отын)

«Ассоциация» әдісі

«Отын» сөзіне ассоциация құру. (3 минут)

«Отын» сөзіне қандай ассоциядар туады? Отынға не жатады? Отынның қандай түрлерін білесіңдер?

Балалар «отын» сөзін естігенде қандай ассоциациялар туады? Отын сөзіне байланысты білетіндерін жазады.

Кері байланыс «Ауызша мадақ»

Жарайсың!, Керемет!,

Жақсы!

Сабақтың ортасы

(24 минут)

3. Түсіну

Жаңа материалды меңгерту кезеңі.

G.(топпен жұмыс). Оқулықпен жұмыс. (6 минут)

«Елші» әдісі арқылы оқулықтағы тақырыптар әр топқа беріледі.

1-топ. Отын түрлері

2- топ. Отынның меншікті жану жылуы Отынның энергиясы

3- топ. Қазақстан энергетикасындағы негізгі отын қорлары

Оқушылар тақырыпты топта талдайды.

Әр топтағы оқушылар басқа топтарға барып өз тақырыптарын түсіндіреді.

Оқушының оқылым және тыңдалым дағдылары қалыптасады.

Оқулық

Оқушылар тақырыпты түсінгенін «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды.

4. Қолдану. ( I) Жеке жұмыс (8 минут)

«Кім жылдам» әдісі арқылы деңгейлік есептер шығару.

І деңгей

1. 1-нұсқа. Массасы 15 кг тас көмір толық жанғандақанша энергия бөлінеді?

2. 2-нұсқа. Массасы 3 кг керосин толық жанғанда қанша жылу мөлшері бөлінеді?

5. Бағалау критерийі: Отын жанғанда бөлініп шығатын жылу мөлшерін есептейді.

Дескрипторлар:

1. 1. Есептің берілгенін жазады.

2. 2. Отын жанған кезде бөлінетін жылу мөлшері формуласын жазады.

3. 3. Отынның меншікті жану жылуын кестеден табады.

4. 4. Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін дұры есептейді.

ІІ деңгей

1. 1-нұсқа. Қысқа 3 м³ қайың отын мен 2 т тас көмір дайындалған. Осы дайындалған отындар тоық пайдаланылған болса, онда пештен қанша жылу мөлшері бөлінген?

2. 2-нұсқа. Егер пеште көлемі 10 дм³ қайың отын және массасы 5 кг шымтезек жанған болса, онда одан қанша жылу бөлінеді?

Бағалау критерийі: Екі түрлі отын жанғанда бөлініп шығатын жылу мөлшерін есептейді.

Дескрипторлар:

1. 1. Есептің берілгенін жазады.

2. 2. Отын жанған кезде бөлінетін жылу мөлшері формуласын жазады.

3. 3. Өлшем бірліктерді ХБЖ-не айналдырады.

4. 4. Отынның меншікті жану жылуын кестеден табады.

5. 5. Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін есептейді.

ІІІ деңгей

1. 1-нұсқа. Двигателінің қуаты 80 кВт мотор тоқтаусыз жұмыс істегенде 0,25 сағатта 4 кг керосин пайдаланса, мотордың ПӘК-і қандай болғаны?

2. 2-нұсқа. Қуаты 55 кВт болатын «Волга» автокөлігі 1 кВт -қа 0,31 кг бензин жұмсаса, оның қозғалтқышының ПӘК-і қандай?

3. Бағалау критерийі: Мотордың ПӘК-ін анықтайды.

Дескрипторлар:

1. 1. Есептің берілгенін жазады.

2. 2. Өлшем бірліктерді ХБЖ-ге айналдырады.

3. 3. Отынның меншікті жану жылуын кестеден табады.

4. 4. Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін есептейді.

6. 5. Двигательдің қуаты арқылы жұмысты есептейді.

7. 6. Мотордың ПӘК-ін есептейді.

Сынып ішіндегі барлық оқушылардың деңгейлік тапсырманы орындауын қадағалау. Әсіресе мұғалімнің назарындағы А, В, С деңгейіндегі оқушылардың оқу әрекетін бақылау.

Кесте, деңгелік тапсырмалар.

«Көршіңді бағала»

Қатар отырған екі бала бір-бірін тексереді.

5.Сергіту сәті «Әлемнің әр елдерінің амандасуы» әдісі бойынша психологиялық ахуал туғызу. (қарым-қатынас жасау) (2 минут)

Жұпқа тұрып, бір-бірімен әр елдің амандасу арқылы сабаққа психологиялық ахуал туғызу.

6. Талдау «Зерттейік, бақылайық, талқылайық» әдісі

( G) Топпен жұмыс (8 минут)

Эксперименттік тапсырма

Қажетті құралдар: 2 фольга бөліктері 15х20см, картон 5х20 см, пипетка, спирт, бензин, мақта, сіріңке.

1. 1-топқа. Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін анықтау.

Мақсаты: Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін анықтау.

Сұрақтар: Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшері неге байланысты болады?

2. 2-топқа. Массалары бірдей, әртүрлі отын түрлері жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін анықтау.

Мақсаты: Массалары бірдей, әртүрлі отын түрлері жанғанда бөлінетін жылу мөлшерлерін салыстыру.

Сұрақтар:

1. Фольга бөліктері бірдей қызды ма?

2. Толық жанғанда бірдей массадағы қай отын түрлері көп жылу бөлді?

3-топқа. Массалары әртүрлі, бірдей отын түрлері жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін анықтау.

Мақсаты: Массалары әртүрлі, бірдей отын түрлері жанғанда бөлінетін жылу мөлшерлерін салыстыру.

Сұрақтар:

1. Фольга бөліктері бірдей қызды ма?

2. Қай жағдайда жылу көп бөлінеді? Неге?

1. 2 дана қатты қағаздың бетіне фольганы орналастыру.

2. Фольганың бетіне мақтаны орналастыру.

3. Екі мақтаның бетіне тамызғышпен біріне – спирт, ал біріне – бензин тамызу. Бірмезгілде сіріңкемен жағу.

4. спирт пен бензин толық жанып болғаннан кейін, фольганы ұстап көру.

Қорытынды жасау үшін қойылатын сұрақтар:
1) Фольга қағазы қалай қызды?
2) Қай отын түрі толық жанғанда көп энергияны шығарды?

Бағалау критерийі: Массалары әртүрлі, бірдей отын түрлері жанғанда бөлінетін жылу мөлшерлерін салыстырады.

Дескрипторлар

1. 1. Жұмыс ретін дұрыс құрады.

2. 2. Құралдарды дұрыс пайдаланады.

3. 3. Отынның меншікті жану жылуын кестеден табады.

4. Отынның жану энергиясы формуласын пайдаланып, есептеулерді жүргізеді.

5. Массалары әртүрлі, бірдей отын түрлері жанғанда бөлінетін жылу мөлшерлерін салыстырады.

Берілген тапсырманы оқып, топпен бірлесе отырып, талқылайды және тәжірибені құралдарды пайдалана отырып,өлшеулер жүргізеді. Әр топтан бір бала қорытынды жасайды.

Презентация, экспериментке қажетті құрал-жабдықтар

Кері байланыс «Екі жұлдыз, бір тілек»

Сабақтың соңы

(8 минут)

Берілген суреттер бойынша оқушылар тақырыпты жинақтайды.

Суреттер

Бір –бірін «Қол

шапалақтау» әдісі арқылы бағалайды.

6. Кері байланыс (3 минут)

( I) Жеке жұмыс «Ойды аяқта» әдісі

Оқушылар таратылған парақшаларды толтырады

Парақша

7. Үйге тапсырма: « Отынның энергиясы. Отынның меншікті жану жылуы» тақырыбына әр оқушы жуан және жіңішке сұрақтар әдісі арқылы сұрақтар дайындау.

(2 минут)

Оқушылар үйге берілген тапсырмаларды жаып алады.

Оқулық

Саралау–оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

«Кім жылдам?» әдісі арқылы деңгейлік есептер шығарады.

Бағалау бойынша: өзін-өзі бағалау, «шапалақ» арқылы

«Бас бармақ» «Қол шапалақтау» әдісі арқылы бағалау

Кабинетте жұмыс жасағанда техника қауіпсіздік ережесін сақтау. Психологиялық жайлылық.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқытутуралыда, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Сабақ тақырыбы

Отынның энергиясы. Отынның меншікті жану жылуы.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

8.3.2.7 – отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерін анықтау. Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруда қолдану.

Сабақтың мақсаты

Оқушылар отынның энергиясы, отынның меншікті жану жылуы ұғымдарын сурет, эксперимент, кесте арқылы тұжырымдау және отын жанғанда бөлініп шығатын жылу мөлшерін есептей алу.

Ойлау деңгейінің дағдылары

Түсіну, қолдану

Бағалау критерийі

Отынның энергиясына деңгейлік есептер шығарады.

Тапсырма «Кім жылдам» әдісі арқылы деңгейлік есептер шығару.

І деңгей

1-нұсқа. Массасы 15 кг тас көмір толық жанғандақанша энергия бөлінеді?

2.-нұсқа. Массасы 3 кг керосин толық жанғанда қанша жылу мөлшері бөлінеді?

ІІ деңгей

1-нұсқа. Қысқа 3 м³ қайың отын мен 2 т тас көмір дайындалған. Осы дайындалған отындар тоық пайдаланылған болса, онда пештен қанша жылу мөлшері бөлінген?

2-нұсқа. Егер пеште көлемі 10 дм³ қайың отын және массасы 5 кг шымтезек жанған болса, онда одан қанша жылу бөлінеді?

ІІІ деңгей

4. 1-нұсқа. Двигателінің қуаты 80 кВт мотор тоқтаусыз жұмыс істегенде 0,25 сағатта 4 кг керосин пайдаланса, мотордың ПӘК-і қандай болғаны?

5. 2-нұсқа. Қуаты 55 кВт болатын «Волга» автокөлігі 1 кВт -қа 0,31 кг бензин жұмсаса, оның қозғалтқышының ПӘК-і қандай?

Бағалау критерийі

Дескрипторлар:

Мотордың ПӘК-ін анықтау.

Дескрипторлар:

8. 1. Есептің берілгенін жазады.

9. 2. Өлшем бірліктерді ХБЖ-ге айналдырады.

10. 3. Отынның меншікті жану жылуын кестеден табады.

11. 4. Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін есептейді.

9. 5. Двигательдің қуаты арқылы жұмысты есептейді.

10. 6. Мотордың ПӘК-ін есептейді.

Сабақ тақырыбы

Отынның энергиясы. Отынның меншікті жану жылуы.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

8.3.2.7 – отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерін анықтау. Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруда қолдану.

Сабақтың мақсаты

Оқушылар отынның энергиясы, отынның меншікті жану жылуы ұғымдарын сурет, эксперимент, кесте арқылы тұжырымдау және отын жанғанда бөлініп шығатын жылу мөлшерін есептей алу.

Ойлау деңгейінің дағдылары

Талдау

Бағалау критерийі

Отын жанғанда бөлініп шығатын жылу мөлшерін эксперимент арқылы түсіндіреді.

Тапсырма «Зерттейік, бақылайық, талқылайық» әдісі арқылы эксперименттік тапсырма орындау.

3. 1-топқа. Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін анықтау.

4. 2-топқа. Массалары бірдей, әртүрлі отын түрлері жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін анықтау.

3-топқа. Массалары әртүрлі, бірдей отын түрлері жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін анықтау.

Бағалау критерийі

Дескрипторлар

Массалары әртүрлі, бірдей отын түрлері жанғанда бөлінетін

6. жылу мөлшерлерін салыстырады.

1. Жұмыс ретін дұрыс құрады.

2. Құралдарды дұрыс пайдаланады.

3. Отынның меншікті жану жылуын кестеден табады.

4. Отынның жану энергиясы формуласын пайдаланып, есептеулерді жүргізеді.

5. Массалары әртүрлі, бірдей отын түрлері жанғанда бөлінетін жылу мөлшерлерін салыстырады.

Сабақ тақырыбы

Отынның энергиясы. Отынның меншікті жану жылуы.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

8.3.2.7 – отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерін анықтау. Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруда қолдану.

Сабақтың мақсаты

Оқушылар отынның энергиясы, отынның меншікті жану жылуы ұғымдарын сурет, эксперимент, кесте арқылы тұжырымдау және отын жанғанда бөлініп шығатын жылу мөлшерін есептей алу.

Ойлау деңгейінің дағдылары

Жинақтау

Бағалау критерийі

Отынның энергиясына деңгейлік есептер шығарады.

Тапсырма «Ой - толғаныс» әдісі. Суреттерге қарап ойың тұжырымдау.

Бағалау критерийі

Дескрипторлар:

Отынның энергиясы, отынның меншікті жану жылуы ұғымдарын суреттермен сипаттайды.

Отынның энергиясы, отынның меншікті жану жылуы ұғымдарын суреттер арқылы сипаттай алады.