Өзін- өзі тану пәні . Сабақтың тақырыбы: " Су - өмір көзі "

Мақсаты: Оқушыларға су ұғымының құндылық ретіндегі мәнін ашу. Табиғаттағы су көздерін тиімді пайдалануға бағыт бағдар беру туралы түсініктерін кеңейту арқылы, «дұрыс әрекет» құндылығының мәнін ашу.

Міндеттері:

Білімділік: Оқушыларға судың адам өміріндегі маңыздылығын түсіндіру

Дамытушылық: Оқушылардың суға қамқорлық жасау іскерліктерін дамыту

Тәрбиелік: Оқушыларды суды үнемді пайдалануға тәрбиелеу..

Ресурстар: (құралдар, мәлiметтер)

Сабақ барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңi. ( 5«Т»сақтау)

Тыныштық сәтi. Нұрға бөлену

Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар.Аяқ-қолыңызды айқастырмаңыз.Қолыңызды тізеңізге немесе үстелге қоюға болады.Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.Елестетіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіз нұрдан баяу ашылып келеді.Балғын да таза әсем гүл сіздің әр ойыңызды,әр сезіміңізді,эмоцияңыз бен тілек қалауыңызды шайып, жүрегіңіздің қауызын ашты.

Нұр сәулесі сіздің бойыңызға ақырын тарай бастағанын елестетіңіз.Ол біртіндеп күшейе түсуде. Оймен осы нұрды қолдарыңызға түсіріңіз.Сіздің қолдарыңыз нұрға бөленіп сәуле шашуда.Қолымыз тек жақсы,ізгі істер істейді және баршаға көмектеседі. Нұр аяқтарыңызға тарады.Аяқтарыңыз нұр сәулесін шашуда. Олар сізді тек жақсылық жасау үшін тек жақсы жерлерге апарады. Олар нұр мен махаббат құралына айналды.

Одан әрі нұр сіздің аузыңызға,тіліңізге тарады. Тіліңіз тек шындықты және жақсы,ізгі сөздер ғана айтады. Нұрды құлақтарыңызға бағыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді ғана естиді. Нұр көздерімізге де жетті,көзіміз тек жақсыға қарап,бәрінен жақсылықты ғана көреді.Сіздің басыңыз түгелдей нұрға бөленіп,басыңызға тек ізгі,сәулелі ой келеді.

Нұр бірте-бірте қарқындап және шұғылана бастайды,сіздің денеңізден шығып, жан-жағыңызға сәуле шашады.Осы нұрды туысқандарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағыттаңыз. Нұрды уақытша түсініспей, ренжісіп жүрген адамдарға да бағыттаңыз, олардың жүрегі нұрға толсын.Осы нұр бүкіл әлемге: біздің «Бөбек» орталығына, біздің гимназияға, барлық адамдарға, жан-жануарларға, өсімдіктерге, барлық тірі жанға таралсын... Ғаламның барлық түкпір-түкпіріне нұр бағыттаңыз.

Ойша айтыңыз: «Мен нұрлымын...Нұр менің ішімде...Мен Нұрмын».

Осындай Нұр,Махаббат, және Тыныштық күйінде отыра тұрыңыз...

Енді осы нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз. Нұрға толы бүкіл әлем сіздің жүрегіңізде. Оны осындай әсем қалыпта сақтаңыз.

Енді жаймен көзіңізді ашуға болады.Рахмет!

Ескерту

2.Үй тапсырмасын тексеру

Оқулықтағы 133-бетіндегі Э.Шимның «Көктем иісі» әңгімесін талқылау.

Сұрақтары:

1.Көктем жаңа күле бастады деген сөздің мағынасы қандай еді?

2.Көктем иісі деген не?

3.бала көктем иісін қалай сезді?

4. «Көктем иісі» деген ұғымды қалай түсінесіңдер?

үй тапсырмасын

тексеру

3. Дәйексөз.«Су жоқ жерде өмір жоқ, ол ақиқат»

Табиғаттың көркін ажарландырып,жер бетін саялы баққа айналдыратын, адамға қорек, нәр беретін байлық көзінің бірі су. Су біздің өміріміздің көзі. Суды _-халқымыз ерекше қадір тұтқан. Өйткені су жоқ жерде тіршіліқ жоқ. . Олар адамның   жүрегіне жыр,көңіліне нұр, сезіміне гүл сыйлаған  береке бастауы деп қараған.

       Бүгінгі таңда өзен,көл, теңіз жағалауларының, арық жағасының  таза болмауы адамдардан суға тиіп отырған зияндық. Одан су ластанады, таза су ішпеген таза суда шомылмаған халық науқастанады. Сондықтан суды үнемдеу,су жағалауларын таза ұстау, денсаулығымызды сақтау өз қолымызда.

Бәріне хормен айтқызу
Ұлдарға айтқызу
Қыздарға айтқызу

Дәйексөзді топқа бөлу арқылы оқиды, дәптерлеріне жазады.

Дәйексөздің мағынасын қалай түсінесіздер?

Оқушылардың жауабын таңдай отырып, қорытынды жасау.

Мағынасын ашу

4.Әңгімелесу

«Бірге ойлаймыз » әдіс мен берілген сұрақтар бойынша әңгімелесу.
-Су дегенде көз алдарыңа нені елестетесіңдер?
-Сусыз тіршілік болуы мүмкін бе? Неліктен?
-Су туралы қандай мақал мәтелдер білесіңдер? Мәнін түсіндір.

«От пен су» ертегісі 

Бір күні от пен су кездесіп қалады.От судан: 
- Қайдан келе жатырсың? – деп сұрады.Су оттың сөзіне ашуланып: 
- Сенің ағайындарың жеті жұртты құртқан жұт әкелетін жалмауыздар, бір үйді ыстық алауына орап, күл – талқан етті! – деді. От: 
- Суеке, оған менің қатысым қанша? – деп еді, су одан бетер айқайлап, 
- Бір күшейіп алсаң, айналаңа дес бермей, көзің тоймай бәрін бірақ жалмағың кеп араның ашылады да тұрады!-деді. Сонда от: 
- Ай Суеке, талай жерді, талай елді, тіпті Адамзатты төсіңнің астына сап, басып қалғаныңды ұмытасың ау. Көктем болса болды арнаңнан құтырына асып, өткел бермей талай елді қан қақсатқан сен емей мен бе?-деді қалыспай. Әбден ашуға булыққан су: 
- Енді сенің үніңді біржолата өшірмесем бе, Су атым құрысын, - деп бар пәрменімен Оттың үстіне шапшыды. «Су бір айла жасар - ау» деп дайын тұрған От сытылып қаша жөнелді. Су өкшелеп қуа берді. Жан екпінмен қашқан От алып Орманға тығылды. Сол сәт Орман ағаштары қызыл алауға оранды. Енді судың жұмысы одан әрі көбейді. Ол орман ағаштарын өшіріп болам дегенше бойынан қауқар кетіп, әбден әлсіреді. Ең соңғы демін салып Отты шала – пұла сөндірді де есінен тана жығылды. От шала бықсып, жатты да бірте – бірте күш ала бастады. Су қатты шошынайын деді. Ол Оттан: 
- Отеке, бір ашуыңды маған бер мен әбден таусылып, әлсіреп жатырмын. Орманды өртей көрме, - деп жалынды. Сонда От: 
- Жақсылықты жалғыз өзің жасап жүргендей кеп маған кеудеңді көтересің. Бұл дүниеде екеуміздің де өз орнымыздың барын мойындағың келмейді. Орманды алауыма орайым деген ниетім болған жоқ. Сен ашуға алдырған соң өлмеудің амалын жасадым, өмірімді қорғадым. Егер сен килікпегенде бұл орман жайқалып тұрар еді. Одан да сен еңсеңді көтер, орманды суар, күш алсын, - деді. 
Дұрыс айтасың, - деген Су Оттың бетіне қарауға шыдай алмай Орманды жағалап ағып бара жатты. Суға қарап тұрған Оттың құлағы Су айтқан мына сөзді естіген еді. 
«От досым, мен ағаттық жасадым. Егер сен болмасаң Адамзат қалай жылынар еді. Әрбір үйге нұр шашып, жылу ұялатасың.Мен пақыр күнәмді өтеп, мына жайқалған орманды қайта қалпына келтіремін. Мені кешіріңдер» Су сөзі бара – бара көмескеленіп, мүлдем естілмей кетті. 
- Су бар жерде ну бар. Әлі – ақ бәрі қалпына келеді. Екеуміз де Адамзатқа керекпіз. Ауызбірлікте болайық.Енді қателік жасап алудан сақтанайық. Сен сол арнаңды асырмай, болмаса кемімей тыныш аққан күйіңде қал. Ал, мен дүрілдеп – дүркіремей күшімді шақтап жұмсауға уәде беремін, - деп сыбырлады. От сөзін жел қағып алып Суға жеткізді. 
Содан бері Су күш – қуаты бойына сыймаған күні әлемді кеудесіне баспай тарам – тарамдарға бөлініп, кетуге тырысып келеді. Ал От күшін Орман ағаштарының өзі алауына ораған, жас өмірін қиып түскен қиындыларына бөліп берді. 
Ертегі желісі бойынша сұрақтар 
- От пен Су не себепті бір- бірімен келіспей қалды? 
- Ол екеуінің бір шешімге келуіне не әсер етті? 
- Ертегіден қандай ой түйдіңдер?

Әңгімелесу

5.Шығармашылық жұмыс, топтық жұмыс.

 Оқушылардың сабақта алған білімдерін бекіту мақсатында тапсырмалар ұсынылады.Тапсырмаларды әр топқа бөліп беру. 
І топтың тапсырмасы: Суды қорғау жөнінде айтылған мақалдың мағынасын ашу «Таулы жер бұлақсыз болмас, сулы жер құрақсыз болмас» 
ІІ топтың тапсырмасы: Өзіміз тұрған мекенде қандай су көздері бар? Олардың суын қандай мақсатқа пайдаланады? 
ІІІ топтың тапсырмасы: Ластанған су деп қандай суды айтады? Суды қорғауға сендер қандай үлес қоса аласыңдар? 
Әр топ тапсырманы орындап болған соң жария етеді.Оқушылардың ойларын қорыту.

Топпен жұмыс

6.Топпен ән айту

Жау-жау жаңбыр 
Сөзі: Т.Орманов 
Әні: Қ.Ахметов 
Алатаулар бауырында, 
Атам,әжем ауылына, 
Ақша бұлттар ауа берші, 
Жау-жау, жаңбыр, жауа берші. 
қ/сы: Бақыт болып жаушы, жаңбыр, 
Мені әсем қалама. 
Бақыт болып жаушы, жаңбыр 
Менің байтақ далама 
Менің әсем қалама, 
Менің байтақ далама. 

Ән айту

7.Үйге тапсырма

Оқулықтың 139-бетіндегі Ы.Алтынсаринның «Таза бұлақ» әңгімесін оқып келу.

8.Соңғы тыныштық сәтi.

Балалар, бүгінгі сабақта алған ойларды жүрегімізге түйейік. Сабақ аяқталды,сіздерге рахмет!

Сау болыңыздар!