400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Озық тәжірибені насихаттау жинақтамасы

Материал туралы қысқаша түсінік
"Негізгі құзыреттілікті қалыптастыру"
Материалдың қысқаша нұсқасы










































Түркістан облысы

Шардара қаласы

МКМ «М.Горький атындағы жалпы орта мектебі»





Озық тәжірибені насихаттау жинақтамасы


Тәжірибе тақырыбы:

"Негізгі құзыреттілікті қалыптастыру"

биология және химия сабақтарында»



Тема опыта:

«Формирование ключевых компетентностей

на уроках биологии и химии»




Тәжірибе авторы:

Исломова Халипа Тузеловна

Химия және биология пәнінің мұғалімі

Жоғары санаты







2020 жыл


Негізгі құзыреттілікті қалыптастыру"

биология және химия сабақтарында




Химия және биология пәнінің мұғалімдеріне арналған әдістемелік құрал



Бұл құралда объектіні, мақсатын, міндеттерін, жаңалығын, проблеманың өзектілігін, озық тәжірибенің педагогикалық идеясын ашатын озық педагогикалық тәжірибе сипатталады, тәжірибе бойынша жұмыс істеу ұзақтығы және жұмыс істеу шарттары сипатталады, қысқа мерзімді сабақ жоспарлары келтіріледі






М. Горький атындағы жалпы орта мектебінің химия және биология пәнінің мұғалімі Исломова Халипа Камоловна озық педагогикалық тәжірибесін жалпылау, жоғары санаты








Мазмұны



  1. Менің педагогикалық ұстаным (эссе)...............1 – 4



  1. Педагогикалық тәжірибенің сипаттамасы.......5 – 19



3 "Оқушылардың негізгі құзыреттіліктерін оқытудың

белсенді формалары мен әдістері арқылы

қалыптастыру" тақырыбындағы мақала........20 - 29



4. Авторлық қысқа мерзімді жоспарлар

мысалдары.........................................................30 – 55



















Мазмұны



  1. Менің педагогикалық ұстаным (эссе)...............1 – 4



  1. Педагогикалық тәжірибенің сипаттамасы.......5 – 19



3 "Оқушылардың негізгі құзыреттіліктерін оқытудың

белсенді формалары мен әдістері арқылы

қалыптастыру" тақырыбындағы мақала........20 - 29



4. Авторлық қысқа мерзімді жоспарлар

мысалдары.........................................................30 – 55


































Аты – жөні: Исломова Халипа Камоловна

Қызметі: химия және биология пәнінің мұғалімі

Білімі: жоғары

Пед. өтілі: 19 жыл

Санаты: жоғары

Педагогикалық ұстанымым:


Мұғалім өзінің білімділігімен,

жүріс - тұрысымен, жайдары мінезімен,

тіпті сырт пішіні, киген киімімен

де оқушысына жақсы мағынада қатты әсер етеді.

(Мәлік Ғабдулин)


Мен не үшін өмір сүремін? Маған не қымбат, не маңызды, онсыз мүмкін емес? Мен неге сенемін?! Әрбір адам осы сұрақтарға жауап беруге тура келеді. Менің өмірлік жолым туралы ойланып, менің жұмысым аяқталып, жеке өмірім басталатынын жақсы түсінемін.


-1-

Мүмкін, бұл менің педагогикалық еңбектің бақытына, оқушыларымның жан дүниесінде шексіз өмірге шақыратын жолым да бар шығар. Мен келемін, мен – мұғалім.

Маған мұғалім болғым келеді. Көп жыл бұрын Мен өз таңдауымды жасап, оны дұрыс деп санаймын. Бала кезімде тақтада тұруды және балаларға жаңа көкжиектер мен жаңа перспективалар ашуды армандадым. Мен тезірек ересек болып, мамандық алып, мектепке оралғым келді…

Мектеп – бұл таңқаларлық ел, онда күн сайын алдыңғы сәтке ұқсамайтын, әрбір сәт-бұл жаңа, қызықты бірдеңені іздеу, онда скучно, жанжал жасауға және бос уақытты жұмсауға уақыт жоқ, онда әрбір оқушы – болашақ құрылысшысы, яғни осы елдің барлық тұрғындары болашақ үшін жауапта. Барлық уақытта асығыс болу, асығыс болу, барлық уақытта асығыс болу, айналаңдағылар үшін қызықты болу, әрқашан қызықты болу, айналадағыларға өз энергиясын, білімін, іскерлігін сыйлау, жаңасын білуге асығыс болу, кешікпеу қажет.

Сондықтан бұл елде тек ең төзімді, ең шыдамды, ең батыл, ең шынайы, ең жауапты, ең мейірімді, ең қызықты және ең ғажайып адамдар ғана өмір сүреді. Оларды мұғалімдер деп атайды. Мен үшін" Мұғалім " – мамандық емес, қоғамдық жағдай емес, хобби емес, жұмыс емес. Педагогикалық ұстанымды көптеген мұғалімдер белгілі постулаттардың, тезистердің және афоризмдердің көмегімен баяндайды, өйткені бұл дана және әрдайым өзекті.

Мен де оларға өзімнің күнделікті қызметтерімде сүйенемін.

"Адамдар оқуды тоқтатқанда ойлауды тоқтатады"


-2-


Сабақ бойынша рефлексия


Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді бола ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба?Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

















-55-




ҚБ. смайликпен, мадақтау

Смайликтер арқылы бағалау.


3мин



Кері байланыс:

«Бағдаршам» әдісі бойынша

Бүгінгі сабақты түсінбедім. Қызыл

Сабақтың кейбір тұсын түсіндім .Сары

Бүгінгі сабақ маған ұнады, барлығын түсіндім. Жасыл

Бағдаршам әдісі


Үйге тапсырма: Балдырлар



Қосымша ақпарат


Саралау- Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау- Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Күрделенген сұрақтар беру

Мадақтау

Бағдаршам әдісі

Басбармақ әдісі

Смайлктер арқылы бағалау.




-54-

(Д.Дидро), ал мұғалім жаңа ештеңе ұғынбаса, мұғалім болуды тоқтатады.

"Кім көп біледі және бәріне қабілетті, ол ештеңе білмейді және еш нәрсеге қабілетсіз" (Лао-Цзы) - әрқашан және барлық жерде оқуға тырысамын, "химиялық заттарды"сүйемін.

"Уақытты таңдау-уақытты сақтау, ал уақытында не істелінбеуі керек" (Фр. Бекон) - Өз және басқаның уақытын бағалаймын; берілген уақытында жасалғанын жақсы көремін, өйткені ол сол кезде ғана мағынасы бар.

"Тек қана соттауға немесе тек қана қылықтарға лайықты адам болған жоқ және болмайды "(ежелгі шығыс даналығы) – адамды оның шынайы іс-әрекеттері мен білімі бойынша бағалауға тырысамын," жапсырмаларды "және"мөртабандарды" ұнатпаймын.

"Асыл адам адамдарға оларда бар жақсылықты көруге көмектеседі және адамдарды жаман нәрселерді көруге үйретпейді" – Конфуций) - бұл тұрғыда асыл болуға тырысамын.

Білім алу жолында бірге жұмыс істеп жатқан балалардың бүгінгі тамаша білім – ертеңгі жарқын болашақ екеніне сенуіне тырысамын.

Ал қажет жай ғана сүю өз жұмысын. "Жұмыс – өмір сүрудің ең жақсы жолы", – дейді И.Кант. Әр мұғалімнің ұлы күші бар – өз оқушыларының жүрегіне ие боламын.

"Мұғалімнің өлімге әкелетін күнә – скучно болу", – деді И.Ф. Гербарт. Мен әрбір сабақты оқушы үшін ұмытылмас етуге тырысамын! Оқушының табысқа ұшқыны өшкенде, ол затқа қызығушылық танытпайды. Менің міндетім-оқушының жанындағы отты сақтау!

Барады күндер, жылдар. Жүреді өте тез. Ал көп



-3-

нәрсені үлгергім келеді. Бірақ балалар әрдайым балалар, мұғалімдер – мұғалімдер болып қала береді. Уақыт өзгереді, бірақ мұғалімнің міндеттері өзгермейді:

- оқушыларға пән бойынша терең білім беру;

- сабақта және сабақтан тыс әр оқушының шығармашылық дамуына ықпал ету;

- балада білімге қызығушылық туғызу, оның өз пікірін білуге үйрету;

- балаларда дербестікті, білімқұмарлықты, адалдықты, жеке бастаманы, өзіне сенуді тәрбиелеу;

- оларға дос болу, олардың жан байлығын ашу.

Менің педагогикалық тәжірибем немал және мен көптеген мұғалімдер жылдары – мұғалімнің шеберлігі кездейсоқ сәттілік емес, бақытты олжа емес, жүйелі, тынымсыз ізденістер мен еңбек, жиі қара, күнделікті, мазасыз ойларға, ашулар мен сәтсіздіктерге толы.

Менің педагогикалық еңбегімнің нәтижесі мектептегі, қоғамдағы өзінің жағдайына қанағаттанған, өзін, өз мүмкіндіктерін білетін, Өмірде өзін-өзі жүзеге асыруға қабілетті тұлға болуы тиіс.

Ертең не боларын? Ертең жаңа мектеп күні болады. Ертең сыныпта маған тағы да көз, менің оқушыларымның жарқын көздері көрінеді. Біздің жарқын ертең!












-4-










10 мин


Сен білесің бе?

Терминдермен жұмыс.

Толлом- балдыр денесі

Спора – бір жасушалы түзіліс.

Тұқым- көп жасушалы түзіліс.

Симбиоз- 2ағзаның селбесуі.

Қына балдырмен саңырауқұлақтың селбесуі.

Хромотофор- балдырдағы пластид.

Хлоропласт- өсімдіктегі пластит

Фотосинтез- күн сәулесі хлорофил қатысында органикалық заттың түзелуі.

Саргассум- қоңыр балдыр


Порфира- жасыл балдыр.


Нереоцистис- қоңыр балдыр


Хлорокок- 1 жасушалы жасыл балдыр



Дискриптор:

Жаңа сөздіктерді сипаттайды.













Терминдер

Сен білесің бе?



-53-




Микология

Ядросы бар ағза: бактерия Талшығы бар спора: зооспора

Хлорелла жынысты көбейеді.

Хломидоманада көп жасушалы

Спирогира денесі жіп тәрізді

Қыналар төрт топқа жіктеледі

Саңырауқұлақтарды зерттейтін ғылым лихонология

Екі ағзаның селбесуі Симбиоз

Улотрикс қызыл балдыр

Қызыл қоңыр пластит

Хлорофил жасыл түс береді.

бөлінеді.Миға шабуыл



Мадақтау арқылы бағалау

Ортасы








15 мин


• Постер қорғау.

• Бірінші топ: Қызыл балдырлар

• Екінші топ: Қоңыр балдырлар

• Үшіншісі: жасыл балдыр.


Дескриптор:

Балдырлардың құрылысын талдайды.

Балдырларда жүретін тіршілік үдерістерін сипаттайды.ҚБ. смайликпен, мадақтау


Постер қорғау

Оқулық,

мәтіндер.



-52-


  1. Тәжірибені жалпылау ақпараттық бөлімі


1.1 Тәжірибе тақырыбы.


Кетеді дәуірі "білім бүкіл өмір бойына". Жаңа дәуір, оның принципі "өмір бойы Білім", басқа қасиеттері бар адамға қажет дәуір. Жұмыс барысында Мен өз зерттеуімнің тақырыбын қалыптастырдым: "биология және химия сабақтарында негізгі құзыреттілікті қалыптастыру"»


1.2 Тәжірибенің пайда болу, қалыптасу шарттары


"Химия" және "биология" пәндері бойынша 8-11 сыныптарда М. Горький атындағы жалпы орта мектепте тәжірибе пайда болды және сынақтан өтті. Мен жұмыс істейтін мәселе - "биология және химия сабақтарында негізгі құзыреттілікті қалыптастыру".

Менің әріптестеріммен зерттеу жұмысының идеяларын бөлісуге мүмкіндігім бар. Биология және химия сабақтарында негізгі құзыреттілікті қалыптастыру бойынша ұсынылған жұмыс жүйесімен бірнеше рет мектеп және аудан әдістемелік бірлестігінің отырыстарында сөз сөйледі. Менің тәжірибем біздің мектептің педагогтары тарапынан қолдау тапты.


1.3 Тәжірибенің өзектілігі


Жаңартылған білім беру мазмұнының тұжырымдамасында құзыреттілік тәсіл қарастырылған.



-5-


Бұған бірнеше себептер бар. Негізгі себеп: қазіргі қоғамның, әсіресе еңбек саласының өзгерген өмір жағдайларына мектептің бағдарлануын күшейту қажеттілігі.

Білім беруді дамытудың жаңа тәсілдері қазіргі интеграцияланған қоғамдастықта оқушылар дәстүрлі жеткілікті тұйық социуммен: мұғалімдер, достар, отбасы сияқты оқшауланып оқи алмайтынымен байланысты. Телекоммуникациялар терезелерді кең әлемге ашады.

Оқушылар желілердің ең бай ақпараттық ресурстарына қол жеткізе алады, оқулықта бар ақпаратқа қосымша қажетті материалдарды таңдау мүмкіндігіне ие болады. Педагогтың міндеті - оқыту жылдарында негізгі құзыреттілікті қалыптастыру-баланы мәліметтерді іріктеуге, олардың сапасын бағалауға үйрету, оларды қолдану кезінде таңдау, қажетті мәліметтерді таба білуді қалыптастыру.

Әдетте, оқу процесінде оқушыларда ең алдымен эмпирикалық ойлау қалыптасады, ұғымдар есте сақтау үшін дайын түрде ұсынылады, олардың қалыптасу процесі саналы болып табылмайды, оқушылар өз бетінше білімін тәжірибеде қолдануға мүмкіндік беретін әрекет тәсілдерін меңгермейді.

Осылайша, менің тәжірибемнің тақырыбы "биология сабақтарында негізгі құзыреттілікті қалыптастыру" өзекті және перспективалы болып табылады.


1.4 Тәжірибенің жетекші педагогикалық идеясы


Менің тәжірибемдің жетекші педагогикалық



-6-


терминология).

Балдыр хроматафор таллом, жасыл, қызыл балдыр.

Құндылықтарды баулу

Оқу-танымдық құндылықтарын дамыту,топпен жұмыс жасау кезінде адамгершілікке,достық қарым-қатынас жасауға дағдыландыру,сыни тұрғысынан ойлауды қалыптастыру.

Пәнаралық байланыс

Биология химия

Алдыңғы білім

Балдырлар құрылысы

Сабақ барысы


Сабақтың жоспарланған кезеңі

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин



3 мин







7 мин

Ұйымдастыру:

  • Сәлемдесу, Оқушыларды түгендеу

  • «Сыңғыр күлкі» әдісімен сыныпта жағымды ахуал қалыптастыру

Топқа бөлемін : «Мозайка әдісімен» топқа бірігеді. Оқушыларды құттықтау хаттарын алып, 1,2,3 топтарға бөлініп отырады


Сабақты «Екі өтірік бір шындық» әдісі арқылы бастау.

Балдырларды зерттейтін ғылым:



Күлкілі суреттер







Құттықтау хаттары арқылы топқа


-51-


тарауы:

ІІ тарау.

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Балдырлар

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары( оқу бағдарламасына сәйкес)

Балдырлар құрылысын маңызын көбеюін талдау.

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Түсіну, қолдану

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар істей алады:Оқушылар балдырларды жіктей алады.

Оқушылардың көпшілігі істей алады: Балдырлардың құрылысын талдайды.

Кейбір оқушылар істей алады:

Балдырлардың көбеюін, тіршілік үдерістерін талдайды.

Бағалау критерийлері

Балдырлардың құрылысын, тіршілік үдерісін сипаттайды.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

• Балдырлардың көбеюін, тіршілік үдерістерін талдайды.Балдырлардың құрылысын, тіршілік үдерісін сипаттайды.


Негізгі сөздер мен тіркестер(пәнге арналған сөздік және



-50-

идеясы-әлемді тану қуанышы мен шынайы қызығушылыққа негізделген мәжбүрлемей оқыту. Биология ғылымы таңғажайып, тартымды, барлық күшті. Менің мақсатым бар-оқушылардың алдында биологиялық білімді қолдану спектрін барынша ашу, оларға затқа деген қызығушылықты беру.

Тәжірибе көрсеткендей, оқушының пәнге деген қызығушылығы оқытушының айтқаны түсінікті болған кезде жасалады. Мазмұны жағынан қызықты тапсырмалар мен жаттығулар оқушыны шығармашылыққа ынталандырады, оқу материалдарын меңгеру кезінде дербестік танытады. Оқыту барысында оны қорытынды жасауға және қорытуға, сабақта алған білімдерін қолдану перспективасын көруге, жеке қабілеттерін дамытуға үйретеді. "Оқушы өзінің дамуын түсінбесе, шын мәнінде дамымайды».

Тұлғаның жетекші қасиеттерінің бірі-дербестік. Ол өз алдына белгілі бір мақсаттар қойып, оларға өз күштерімен қол жеткізу іскерлігінен көрінеді. И. Песталоццидің айтуынша, адамның кез келген қабілеті табиғаттың өз дамуына деген ұмтылысына ықпал ету өнері емес.

Осының бәрі мені қайта ойластыруға және педагогикалық қызметімді талдауға мәжбүр етті. 2017 жылы өткізілген жасөспірімдердің оқу іс-әрекетінің әр түріне деген қарым-қатынасының мониторингі да осы ойға әкелді. Оқушылар бір ай бойы байқалды. Бұл бақылаулар барысында:

  • Оқушылардың 63% - ы биологияны оқуға қызығушылық танытады

  • Оқушылардың 75% - ы әртүрлі ақпарат көздерін пайдалану кезінде (тірек схемаларымен жұмыс істеу) ынтамен жұмыс істейді);


-7-

  • Оқушылардың 43% - ы білімді тесттік бақылауға қызығушылықпен қарайды;

  • Оқушылардың 61% қосымша әдебиеттерді, соның ішінде Интернетті пайдалана отырып, шығармашылық үй тапсырмаларын орындауға ниет білдіреді.

Нәтижелерді талдау көрсеткендей, биология ғылымымен көптеген жасөспірімдердің мүдделері байланысты және дәл осы ресурсты сабақта және үйде ізденіс және шығармашылық қызмет, оқыту әдістерінің әртүрлілігі, материалдың жаңалығы, сабақтың эмоционалдық түсі арқылы оқушылардың танымдық қызметін жандандыру үшін пайдалануды ұйғарамын, олимпиадалар мен конкурстарға қуана қатысады.



1.5 Тәжірибе жұмысының ұзақтығы


Осы зерттеу тақырыбы бойынша мен биология және химия мұғалімі ретінде 2017 жылы оқытылатын пәндердің тығыз пәнаралық байланысын жүзеге асыра бастадым. Биология мен химияны өзара байланысты зерттеу барысында оқушыларды биологиялық зерттеу қызметінің элементтерімен таныстырды, зерттеудің жұмыс құралы ретінде тірек сызбаларын қолдануға үйретті. Осылайша, ұсынылған тәжірибемен жұмыс істеу ұзақтығы 2 жылды құрайды.


1.6 Тәжірибе ауқымы


Сабақтың барлық кезеңдерінде негізгі құзыреттілікті қалыптастыру өте тиімді:

  • материалды меңгеруді және үй тапсырмасын


-8-


оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба?Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?





Сабақ

Химия

Мектеп: М. Горький атындағы жалпы орта мектеп, ОҚО Шардара ауданы

Күні:24.02.2020ж


Мұғалімнің аты-жөні:

Исломова Х.К

Ұзақ мерзімді жоспардың

Сынып: 11

Қатысқандар:



-49-

бөлінді.

•В деңгейі

•80 г әктасты құммен балқытқанда 76 грамм кальций силикат алынды әктастағы негізгі заттың массалық үлесін анықта.

•С деңгейі

• Массасы 10,2 грамм болатын магний үлгісін күкірт қышқылымен өңдегенде 7,48 л газ түзілді, үлгідегі магнидің массалық үлесін тап.



Сабақ бойынша рефлексия


Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді бола ма?

Барлық

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз.



-48-

орындауды тексеруді ұйымдастыру үшін (тірек конспектілері бойынша фронтальды сұрау, тестілеу);

  • жаңа материалды түсіндіру үшін);

  • материалды бекіту және оқушылардың білімін тексеру үшін, белгілі бір тақырыптар бойынша жалпылама сабақтарда (тесттер);

  • пән бойынша сыныптан тыс жұмыс жүргізу үшін (Интернет ресурстарын пайдалану.


1.7 Теориялық тәжірибе базасы


Оқушылардың негізгі құзыреттілігін қалыптастыру мәселесін көптеген жетекші ғалымдар – психологтар мен педагогтар зерттеді: Л.в. Занков, д. Б. Эльконин, В. В. Давыдов, г. К. Селевко. Көрнекті психолог Л. С. Выготский өз еңбектерінде "оқытуды дамытуға бағдарлау" қажеттілігін негіздеді». Мен әр оқушы оқу үдерісінің белсенді қатысушысы болу үшін танымдық іс-әрекетті ұйымдастыруға тырысамын. Мен өз жұмысымда педагогика ғылымдарының докторы, профессор Е.С. Полаттың идеяларын қолданамын: жобалар әдісі, ынтымақтастықта оқыту, әртүрлі деңгейде оқыту. "Мәжбүрсіз оқу" мәселесі Т. И. Шамованың, И.Г.Захарованың  жетекшілігімен авторлық ұжымның жұмыстарында көтерілді. Олар теориялық талдау негізінде оқу үдерісін ұйымдастыру бойынша, оның ішінде оқу сабағында бірқатар әдістемелік ұсынымдарды анықтады.

Мен қолданатын оқытудың барлық түрлері мен әдістері бірте-бірте пысықталып жатыр, олардың бір бөлігі басқа мұғалімдердің тәжірибесінен, кітаптардан, әдістемелік құралдардан алынған, олардың барлығы


-9-

тәжірибеде тексеруден өтті, балаларға және маған мұғалім ретінде ұнайды. Белгілі әдістемелердің элементтерін пайдалана отырып, жетекші педагогтердің еңбектеріндегі ең маңыздысына сүйене отырып, мен биология мен химияны оқытуда оқушылардың негізгі құзыреттіліктерін қалыптастыруда өз көзқарасымды белгіледім, тәжірибе жаңалығын көремін.


II. Тәжірибе технологиясы


2.1 Мақсаттар мен міндеттерді қою


Проведение уроков по формированию ключевых компетентностей – это мощный стимул в обучении. Посредством таких уроков активизируются психические процессы учащихся: восприятие, внимание, память, мышление; гораздо активнее и быстрее происходит возбуждение познавательного интереса.

Адам табиғатта көзге көп сенеді, ал ақпараттың 80% - дан астамы көру анализаторы арқылы қабылданады және есте қалады. Негізгі құзыреттіліктерді қолдана отырып сабақтың дидактикалық артықшылықтары-қатысу әсерін жасау - "мен мұны көрдім!». Оқушылардың оқуға деген қызығушылығы, көбірек білуге және көруге деген ынтасы бар.

Биология және химия сабақтарында негізгі құзыреттілікті қалыптастыру:

• Өзінің кәсіби құзыреттілігінің деңгейін арттыру;

* Білім алушылардың негізгі құзыреттілігін қалыптастыруға ықпал ету;

мен бұл мәселе бойынша жұмыс істеу барысында шешемін:

Биология және химия сабақтарында негізгі


-10-


Рефлексия

"Басбармақ" әдісі бойынша рефлексия жүргізіледі.

Тақырыпты жақсы түсінсе бармақты жоғары , орташа түсінсе бармақ көлденең, түсінбесе бармақты төмен түсіреді.

"Дұрысынта



Басбармақ


Үйге тапсырма: Көміртек пен кремний қасиеттерін қайталау.


Қосымша ақпарат



Саралау- Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау- Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

•А деңгейі

•Құрамында 27 грамм мыс хлорид ерітіндісіне 14 грамм темір жаңқаларын салды неше грамм мыс

Мадақтау

Бағдаршам әдісі

Басбармақ әдісі

Смайлктер арқылы бағалау.

Химия кабинетіндегі қауіпсіздік техникасының сақталуы



-47-



ың соңы







7 мин












2 мин











(оқушылардың ойлау, шешім қабылдау, проблеманы бірлесіп шешу дағдылары қалыптасады)

0,3 моль Ва(ОН)2 бейтараптауға қанша азот қышқылы жұмсалады?

А) 30г

Б)37,8 г

В)) 35г

10,7 г Ғе(ОН)3 алу үшін темір хлоидінің қанша мөлшерде алу керек?

А) 3 моль

B) 2 моль

D) 0,1 моль

16 г Ғе2О3 түзілген болса қанша мөлшерде Ғе(ОН)3 айрылған?

A) 0,2 моль

B)3 моль

D) 5 моль

Дескриптор:

- Күрделі заттың молекулалық массасын есептей алады;

- Химиялық формуланы жаза алады

- Зат мөлшерін анықтай алады.

ҚБ (мұғалімнің қолдауы (керемет, өте жақсы)

Кері байланыс, «Мен тыңдағым келеді» әдісін пайдаланып оқушылардың ой пікірлерін білу.

Мұғалім бір топтан ойын тыңдағысы келген бір оқушыға доп береді, ол өз ойын айтып келесі топтан кімді тыңдағысы келеді сол оқушыға допты береді.



-46-

құзыреттілікті қалыптастыру бойынша міндеттерді қоямын:

* Білім берудегі құзыреттілік тәсілдің психологиялық-педагогикалық және әдістемелік негіздерін үйрену;

* Білім алушылардың негізгі құзыреттілігін қалыптастыру бойынша Заманауи педагогикалық технологияларды, әдістер мен тәсілдерді қолдануда кәсіби дағдыларды жетілдіру;

* Құзыреттілік тәсілді қолдану нәтижелеріне диагностика, мониторинг және талдау жүргізу.


2.2 Оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру


Практикалық қызметке негізгі құзыреттілікті қалыптастыру бойынша мен пайдаланатын бағыттарды атап өтемін:

* кабинетте сабақ кезінде компьютерді және мультимедиялық проекторды пайдалану;

* тірек сұлбаларын, кестелерін, микропрепараттарды және микроскопты қолдану.


2.3 Білім беру мазмұны


Педагогикалық іс-әрекетімнің векторын қалыптастыра отырып, мен балаларға білімді игеруге, оқу-танымдық іс-әрекет дағдыларын меңгеруге, нақты жағдайда білімді қолдануды үйренуге және оң нәтижелерге жетуге көмектесемін. Бұл үш компонент қойылған мақсатқа жету үшін ішкі және сыртқы ресурстарды тиімді ұйымдастыруға дайындықтан тұратын "құзыреттілік" ұғымының негізі болып табылады. Құзыреттілік оқыту перспективалы болып


-11-

табылады, өйткені оқу қызметі зерттеу және практикалық-бағдарлы сипатқа ие болады және бұл ретте өзі меңгеру пәні болады.

Қ азіргі заманғы педагогиканың жетекші қайраткерлері оқу нәтижесі бойынша құзыреттілік оқушының өзін-өзі дамыту, оның жеке тұлғалық-іс-әрекеттік тәжірибесін жалпылау салдары болып табылатынын атап өтеді.

ҚShape2 ұзыреттілік қызметте қалыптасады, көрінеді және пайдаланылады, өйткені барлық қызмет түрлері адам өмірінің ағымында өзара байланысты болғандықтан, қызмет түрлерін, демек, құзыреттілік түрлерін қатаң шектеуге болмайды. Құзыреттіліктің негізгі топтарын ажыратады: бір білім беру саласы үшін негізгі, жалпы пән (мысалы, жаратылыстану) және пәндік (бір пән шеңберінде). Биология пәні мазмұнының ерекшеліктерін және білім алушылардың мүмкіндіктерін, олардың даму деңгейін талдау маған ең өзекті ретінде мынадай түйінді құзыреттіліктерді бөлуге мүмкіндік береді: құндылық - мағыналық, әлеуметтік-еңбек, оқу-танымдық, жалпы мәдени, коммуникациялық, ақпараттық, жеке тұлғалық өзін-өзі жетілдіру, проблемаларды шешу.


-12-


1 топ

2 топ

3 топ

Қарапайым теңіз жануары теңіз атының қаңқа сүйегінің құрамында 47,83℅ – стронций, 34,78℅ оттек, 17,39℅ күкірт болса молекулалық формуласы қандай


«Барий ботқасы деп аталатын » асқазанды рентген арқылы тексеруде жегізетін препараттың құрамында 58,80℅ барий, 13,73℅ күкірт, 27,47℅ оттек болса формуласы қандай?

Сізді құмырысқа шаққанда шаққан жеріңіз құмырысқадан бөлінетін қышқылдың әсерінен ашиды. Ол қышқылдың құрамында 26,09℅ көміртегі, 4,35℅ сутегі, 96,50℅ оттегі болса қышқылдың формуласы қандай?



Айналмалы бекет әдісі


ҚБ. смайликпен, мадақтау

Смайликтер арқылы бағалау.

Сабақт

Сабақты бекіту: Топтық жұмыс «Дұрысынтап»



-45-

8 мин


соғұрлым Астанаға тез жетеді

1 бекет тапсырмасы

Төменде берілген сөздерден формуланы тап және сол формуланың молекулалық массасын есепте

1 топ

2 топ

3 топ

Барий-екі-эс-о-төрт


Алюминий-екі-о-үш

Натрий-о-аш

2 бекет тапсырмасы

Төменде берілген қосылыстардың құрамындағы оттектің массалық үлесін есепте

1 топ

2 топ

3 топ

Na2CO3


H2SO4

KMnO4

3 бекет тапсырмасы

Төменде берілген элемент атомдарының формуласын анықтаңдар

Дескриптор:

- Химиялық формуланы жазып, молекулалық массасын есептей алады;

- Қосылыс құрамындағы әр элементтің массалық үлесін есептей алады;

- Элемент атомдарының массалық үлестері бойынша формула құрастыра алады

Бағдаршам суреті


















-44-

Білім алушылардың негізгі құзыреттілігін қалыптастыру бойынша педагогикалық шеберхананы келесі схемамен ұсына аламын:

1. Біріншіден, бұл мұғалімнің білім беру процесін ұйымдастырудағы ұстанымының өзгеруі, мұғалім мен оқушы арасындағы қарым-қатынас сипатының өзгеруі. Мен өзіме: тәлімгер, үйлестіруші, серіктес рөл атқарамын. Менің тапсырмам-Ш.Амонашвили Педагогикалық ынтымақтастық негізінде өз бетінше білім іздеуде балаларды алып жүру.

2. Екіншіден, бұл негізгі құзыреттілікті қалыптастыру үшін жағдайларды қамтамасыз ететін дамытушы орта құру.

Бұл:

  • Мақсатқа жету және қою тәжірибесін алу үшін жағдай жасау;

  • Оқытудың іс-әрекет сипаты, яғни оқушыларды қандай да бір қызметті жүзеге асыруға қосу-зерттеу, жобалау;

  • Оқу үрдісін өз қызметінің нәтижесі үшін Оқушының дербестігі мен жауапкершілігін дамытуға бағыттау;

  • Өнімді топтық жұмысты ұйымдастыру;

  • Сабақ мазмұнына дамыту сипатындағы тапсырмаларды міндетті түрде енгізу;

  • Биология бойынша мектептегі білім берудің практикалық бағытын күшейту

Мұндай ортаны құру маған балалардың мотивациясын айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді. Өйткені, мотивация (яғни қызметке дайындық) құзыреттіліктің негізгі компоненті болып табылады. Мотивацияны арттырудың дәстүрлі әдістерімен қатар, мен баланың ішкі мотивациясын арттыратын әдістерді


-13-

жақсы көремін.

Мен 6 ережесін қолданамын:

1. "Жоғарыдан"оқу мақсаттарын таңбауға тырысыңыз. Мақсаты мен міндеттерін жасау бойынша баламен бірлескен жұмыс айтарлықтай тиімді болуы мүмкін.

2. Оқу тапсырмалары Жас шектеулеріне ғана емес, сонымен қатар оңтайлы қиындық деңгейіне ие болуын, баланың шеберлігі мен құзыреттілігін көрсетуге ықпал етуін қадағалау.

3. Балаға оның бостандығын шектемей, оқу міндетін таңдау құқығын беру.

4. Жаңашылдық пен болжамсыздық элементі бар оқу тапсырмаларын таңдап алған жөн, бұл оларды орындау барысында ішкі қызығушылықты қалыптастыруға ықпал етеді.

5. Сабақта жарыс жағдайын сирек пайдалану керек. Баланы өз нәтижелері мен жетістіктерін талдауға және салыстыруға үйрету жақсы. Жарыс жағдайын ойын түрлеріне ауыстыруға болады.

6. Сондай-ақ, оқу міндеттерін дұрыс шешпегені үшін жаза әрдайым теріс эмоцияларды тудыратын және баланың оқу қызметіне деген қарым-қатынасына теріс әсер ететін ең төменгі және ең тиімді шара болып табылатынын есте сақтау қажет.

3. Үшіншіден, бұл негізгі құзыреттілікті дамытуды оқу қызметінің формаларын ұйымдастырушылық өзгертусіз жүзеге асыру мүмкін емес.

Технологиялардың, формалар мен әдістердің барлық түрлілігі кезінде, мұғалім мен аудитория бағалай алатын жұмыстың "өнімі" ұсынылатын оқушының дербестігіне бағытталған басым деп санаймын. Мен өз балаларымды еңбек нәтижелерін мына түрде ұсынуға


-14-


3топ: 10,4 грамм барий хлоридімен 24,5 грамм күкірт қышқылы әрекеттескенде түзілген тұнбаның массасын есепте?

Дескрипторлар:

• Химиялық реакция теңдеуін құрасытра алады.

• Химиялық реакция теңдеуін теңестіре алады.

• Артық берілген затты анықтай алады.

• Толық жұмсалған зат бойынша есептеулер жүргізе алады.

ҚБ Бағдаршам жасыл түс---керемет, сары түс---- тапсырма орындалған бірақ, толық емес. қызыл түс--- тапсырма орындалмаған.

Айналмалы бекет әдісімен топтық тапсырма.

(топта оқушылардың жылдам ойлау дағдысы, ынмақтастық пен бірлесіп жұмыс істеу дағдысы қалыптасады)

Тапсырма шарты; Алматы қаласынан Астана қаласына жету үшін әр бекетте берілген тапсырмаларды дұрыс орындауы керек. Тапсырманы дұрыс әрі жылдам орындаса



-43-


Көміртектің кремниймен қосылысы?

Иіс газы, көмірқышқыл газы?

Көмірқіышқылының тұздары?

Екі негізді қышқылдар?

ҚБ. Мадақтау

-бәрекелді

-тамаша


Ортасы











15 мин


Жаңа сабақ

Мұғалім түсіндірмесі

Денататты графф әдісімен жаңа сабақты түсіндіру (оқушылардың тыңдалым және жазылым дағдыларын қалыптастырады)

Әр топ есепті шығарылу жолын түсіндіреді.

1топ: 16г мыс сульфаты ерітіндісіне 12грамм темір үгінідісі қосылды. Қайсы артық қалғанын есептеу?

2топ: 15 грамм калий гидроксиді ерітіндісі 30 грамм альюминий хлорид еріндісі араласқанда неше грамм альюминий гидроксиді түзіледі?

Денататты графф әдісімен


Оқулық,

мәтіндер.








Терминдер










-42-


үйретемін: мәтінді талдау, кесте, схема, тірек конспектілері, талқылау, сөз сөйлеу (презентация) түрінде ақпаратты қорыту.

Менің педагогикалық зертханамда түрлі заманауи технологияларды, оқытудың белсенді әдістерін қолдану тәжірибесі бар. Менің ойымша, құзыреттілік тәсілді іске асыру мүмкіндігі бар 5 негізгі технологияны бөліп көрсетемін. Олар: модульдік, ойын, жобалық технологиялар, АКТ, КСО технологиясы.

Модульдік технология әрбір білім алушы үшін оның оқу мүмкіндіктері деңгейінде табыс жағдайын жасауға мүмкіндік береді. Модульдік технология мотивацияны арттыра отырып, "қос бөліксіз" оқытуға мүмкіндік береді. Модульдік технология көмегімен сыни ойлауды дамыту міндетін жүзеге асыруға болады: білім алушылар өз бетінше ақпарат табады, оны талдайды, бастысы іріктейді және оны кестелерге, схемаларға құрылымдайды, команда қатысушыларына сақтайды және береді, бір-біріне ынтымақтастықта көмек көрсетеді. Мақсаты мен жұмыс тәртібін анықтауды үйренеді, өз бетінше оқу қызметін жоспарлайды, жаңа жағдайларда қызметтің әр түрлі тәсілдерін қолданады, өзін-өзі бақылауды жүзеге асырады. Өз қателіктерін талдайды, проблемаларды анықтайды, өз қызметін сыни бағалайды. Осылайша, модульдік технология ақпараттық және коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыруға мүмкіндік береді. Топтағы жұмысты тиімді деп санаймын. Топтарда, зертханаларда, командаларда жұмыс істеу бір-біріне ұжымдық жауапкершілікті тәрбиелеуге ықпал етеді, көшбасшылық қасиеттер қалыптасады.




-15-

2.4 Оқу-тәрбие жұмысының формалары мен әдістері


Өз сабақтарында білімді жандандыру, танымдық қызығушылықты және шығармашылық белсенділікті дамыту мақсатында ребустар, сөзжұмбақтар, "артық болмасаң" тапсырмасы, экологиялық міндеттер қолданамын.

Сабақтарда әлемнің тұтас бейнесін және ғылыми

дүниетанымды қалыптастыра алатын пәнаралық байланыстарға (биология, химия, физика) ерекше назар аударамын:

Тақырыбы" Судың тамырымен сіңуі " (тамыр қысымы), судың жапырақтармен булануы (транспирация), диффузия заңдары бойынша газ алмасу, клеткалық тыныс алу кезіндегі оттегінің тотықтырғыш ретіндегі рөлі.

9 сынып-адам ағзасының физиологиясын физика және химия заңдарынсыз зерттеу мүмкін емес. Бұл мынадай сұрақтар: цитоплазмалық мембрана арқылы заттарды тасымалдау, өкпе мен тіндердегі газ алмасу, заттардың қанға сіңуі, қан тамырлары арқылы қан қозғалысы, жүрек сорғы ретінде жұмысы, қанды бүйректегі улы заттардан тазарту, зат алмасу кезінде энергияны сақтау және тірі жүйеге айналдыру заңы.

Пәнаралық сабақтар әлемнің тұтас бейнесін жасауға көмектеседі, демек, оқушы құндылық-мағыналық құзыреттілікке ие болады.

Ең белсенді жақында мен Дж. Дьюи. Жобалық технология жеке тұлғаға бағытталған тәсілді жүзеге асыруға көмектеседі. Оқушылар білім беру процесінің субъектісі болып табылады.

Осылайша, жобалық технология маған


-16-


элементтердің массалық үлесін табу, элементтердің массалық үлесі бойынша заттардың формуласын шығару.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңі

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин



3 мин







3 мин

Ұйымдастыру:

- Сәлемдесу, Оқушыларды түгендеу

- «Сыңғыр күлкі» әдісімен сыныпта жағымды ахуал қалыптастыру

Топқа бөлемін : «Құттықтау хаттары арқылы» топқа бірігеді. Оқушыларды құттықтау хаттарын алып, 1,2,3 топтарға бөлініп отырады

Сабақты «Миға шабуыл» әдісі арқылы бастау. Өткен тапсырманы еске түсіру мақсатында сұрақтар қою.

Кремний қышқылдарының тұздары?

Кристалдық кремнезем?

Күлкілі суреттер







Құттықтау хаттары арқылы топқа бөлінеді.


Миға шабуыл



Мадақтау арқылы бағалау


-41-



берілген затты анықтап есептеулер жүргізеді.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

•Оқушылар химиялық реакция теңдеуін жазады.

•Есепті шығару үшін артық берілген затты анықтап, толық жұмсалған зат бойынша есептеулер жүргізеді.

Негізгі сөздер мен тіркестер(пәнге арналған сөздік және терминология).

химиялық реакция теңдеуі, масса, зат мөлшері, көлем, пропорция, өлшем бірлігі.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған сұрақтар:

•Химиялық теңдеулер дегеніміз не?

•Зат мөлшері дегеніміз не?

Зат мөлшері қандай формуламен анықталады?

Зат мөлшерінің өлшем бірлігі қандай?

Құндылықтарды баулу

Оқу-танымдық құндылықтарын дамыту,топпен жұмыс жасау кезінде адамгершілікке,достық қарым-қатынас жасауға дағдыландыру,сыни тұрғысынан ойлауды қалыптастыру.

Пәнаралық байланыс

Физик, математика.

Алдыңғы білім

8.2.3.1. Заттар құрамындағы



-40-


құзыреттілік тәсілді жүзеге асыруға, ақпараттық, коммуникативтік құзыреттілікті және проблемаларды шешудің құзыреттілігін қалыптастыруға мүмкіндік береді.

4. Төртіншіден, Менің педагогикалық іс-әрекетімнің қажетті элементі менің оқушыларымның оқу жетістіктерінің нәтижелерін диагностикалау, мониторингілеу және талдау болып табылады.

Құзыреттілік тәсілді қолдану білім тәсілдерін меңгеруде оң нәтиже береді. Менің оқушыларым жыл сайын олимпиадаға қатысып, жүлделі орындарға ие болады.

Мен болашақ білім берудегі құзыреттілік тәсілдемесін түсінемін. Алайда, менің алдымда объективті және субъективті сипаттағы бірқатар Қайшылықтар, проблемалар, қиындықтар тұр.

Мен кездесетін басты қарама – қайшылықтардың бірі-бұл құзыреттілік тәсіл мақсаттарының және соңғы нәтижелерді бағалаудың сәйкессіздігі. Құзыреттілікті қалыптастыруда ең бастысы-іс-әрекет әдісі болып табылады, ал соңғы нәтижелерді бағалауда білімге, оның үстіне кеңейтілген және тереңдетілген білімге баса назар аударылады. Келесі мәселе, мен кездесетін қиындық – негізгі құзыреттіліктің қалыптасу деңгейін анықтау үшін өлшеуіштердің, тестілердің болмауы. Құзыреттілікке бағытталған тапсырмаларды әзірлеу кезінде мен белгілі бір қиындықтарды сезінемін және бұл көп уақытты талап етеді. Мектеп ішінде орын алған тағы бір мәселе: құзыреттілік тәсіл мектептегі білім беру процесіне әсер етуі керек. Бір мұғалімге бұл мүмкін емес.




-17-

III. Тәжірибе нәтижелілігі


2 жыл ішіндегі жұмысымды талдай отырып, мен оқып жатқан оқушыларда:

* биология мен химияны оқуға қызығушылық артты.

* алынған ақпаратты өз бетінше алу және өңдеу қабілеті қалыптасқан.

* шығармашылық үй тапсырмаларын, жобалау

жұмыстарын орындайтын, пән бойынша қосымша шұғылданатын биология мен химияға қызығатын Оқушылар саны артты.

* үлгермеушілер жоқ;


Shape3



















-18-


Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

ІІ тарау.

Сынып: 9

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Есептер шешу. Әрекеттесуші заттардың біреуі артық берілген реакция теңдеулері бойынша есептеулер жүргізу.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары( оқу бағдарламасына сәйкес)

9.2.3.1. Әрекеттесуші заттардың біреуі артық берілген реакция теңдеулер бойынша есептер жүргізу.

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Түсіну, қолдану

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар істей алады:Оқушылар химиялық репакция теңдеулерін жазып теңестіре алады.

Оқушылардың көпшілігі істей алады: Химиялық теңдеулердегі есептеулер арқылы артық затты анықтай алады.

Кейбір оқушылар істей алады:

Реакция теңдеулерін қолдана отырып, күрделі сандық есептер шығара алады.

Бағалау критерийлері

Химиялық реакциялардың молекулалық теңдеулерін дұрыс жазып теңестіреді.

Химиялық теңдеу бойынша артық


-39-

тапсырмаларына арналған сұрақтарды беріп, сөзбен ынталандырамын.

Оқушылардың басым бөлігі: білім алушыларды ой ұшқырлығын, қарқындылығы дамытуға арналған тапсырмалар ұсынамын

Кейбір оқушылар: Қарқыны жоғары оқушыларды анықтап, ақпаратты тиімді қолдануға жетелеймін

әдісі арқылы бағалау.






Сабақ

Химия

Мектеп: М. Горький атындағы жалпы орта мектеп

Күні: 11.09.2018ж


Мұғалімнің аты-жөні:

Исломова Х.К



-38-

IV. Библиографиялық тізім


  1. Зимняя И.А. Компетентностный подход: каково его место в системе современных подходов к проблеме образования? (теоретико-методологический аспект)//Высшее образование сегодня. 2006 .№8., с 20-26.

  2. Новые педагогические и информационные технологии в системе образования: /Под ред. Е.С. Полат. – М.: Академия, 2000.

  3. https://infourok.ru/tehnologicheskaya-karta-i-prezentaciya-k-uroku-himii-v-klasse-uglerod-ego-fizicheskie-i-himicheskie-svoystva-3280834.html

  4. https://infourok.ru/obobschenie-opita-po-teme-formirovanie-klyuchevih-kompetentnostey-na-urokah-biologii-i-himii-373276.html

  5. https://weburok.com/456721

  6. https://weburok.com/1909969

















-19-


"Оқушылардың негізгі құзыреттіліктерін оқытудың белсенді формалары мен әдістері арқылы қалыптастыру" тақырыбындағы мақала.


Мен әдістемелік тақырыпты таңдауым бірінші кезекте химиялық және биологиялық білімнің негізгі мақсаттарына негізделген.:

- оқушыларды заттар мен химиялық құбылыстардың алуан түрлілігімен және бірлігімен, олардың табиғаттағы және адам өміріндегі маңыздылығымен таныстыру;

- табиғатты тану әдістерімен, жаратылыстану ғылымдары үшін ортақ;

- - табиғатқа, адам денсаулығына құндылық көзқарасын тәрбиелеу;

- алынған ақпаратты сыни тұрғыдан түсіну қабілетін дамыту.

Тұжырымдалған мақсаттарға оқушыларды дамыту міндетінен тыс қол жеткізуге болмайды. Демек, менің міндетім тек материалды теориялық толтыру ғана емес, оқушылардың өзіндік, іздестіру қызметі өсе түсетін оқу іс-әрекетін құру болып табылады. Сонымен қатар, оқушылардың жеке қабілеті мен мүмкіндіктерін



-20-


2 мин

  1. калий

  2. алюминий

  3. цинк

Жауаптары:

  1. с

  2. a

  3. b

  4. a


Кері байланыс: Өрмекші торы. Бүгінгі сабақтан алған жаңа ақпараттармен бөлісу. Әр пікір айтылған сайын өрмек қалыңдайды


Саралау – Сіз қандай тəсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?

Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз

оқушылардың

материалды игеру

деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы


Барлық оқушылар: Қарқыны төмен оқушыларға ұсынылған нұсқауға сәйкес жұмыс жүргізу

Қалыптастырушы бағалау:мадақтау, мақтау; бір-бірін «Басбармақ» әдісі арқылы бағалау, өзін –өзі «Бағдаршам»

Топта жұмыс жүргізу ережелерін ескеру.


-37-


Сабақтың соңы

3 мин





























Сабақты бекіту:

Тест (жеке жұмыс)

1.Келесі сипаттамаға сәйкес, фосфордың аллотропты модификатциясын көрсет. Майлы, суда ерімейді, электр тоғын өткізеді.

  1. сары

  2. қызыл

  3. қара

  4. ақ

2.Сіріңке өндірісінде қолданылатын фосфор

  1. қызыл

  2. ақ

  3. қара

  4. сұр

3.Дұрыс жауабын таңда:

А. Фосфорды неміс химигі Х. Бранд ашқан

Б. Фосфор бос және қосылыс күйінде кездеседі

  1. А және Б нұсқасы дұрыс

  2. А нұсқасы ғана дұрыс

  3. Б нұсқасы ғана дұрыс

  4. А және Б нұсқасы да дұрыс емес

4.Қандай химиялық элементпен үйлесе отырып, фосфор қаңқа сүйегін күшейтеді?

  1. кальций

Презентация

Стикерлер












-36-

дамытумен қатар, ұжымдық оқу қызметін ұйымдастыру формаларын қолданамын.

Менің ойымша, осы мақсаттарға қол жеткізу мен міндеттерді шешуге пәнді оқытуға құзыреттілік тәсіл ықпал етеді.

Білім берудегі құзыреттілік-бұл оқушының алған білімін, білігі мен дағдыларын өмірде пайдалануға дайындығы немесе қандай да бір практикалық іс-әрекеттерді жүзеге асыру қабілеті.

Менің әдістемелік жұмысымның мақсаты оқушылардың негізгі құзыреттіліктерін қалыптастыру болып табылады: құндылық – мағыналық, білім беру, оқу-танымдық, ақпараттық-коммуникативтік, әлеуметтік-еңбек, тұлғалық өзін-өзі жетілдіру құзыреттілігі.

Мен өз сабақтарымда оқушылар өз білімдерін дайын күйінде емес, танымдық іс-әрекет нәтижесінде өз бетінше қалыптастыратындай етіп жұмыс істеуге тырысамын.

Құндылық-мағыналық құзыреттілік.

Мен шынайы өмірге, қоршаған шындыққа тұрақты қарау арқылы қалыптасамын. Сабақта тірі нысандарды қолданамын, оқушының өмірде жиі кездесетін құбылыстарды қарастырамын, олардың пайда болу себептері мен механизмдерін білмей. Бұл таныс нәрселерге жаңа көзқарас қалыптастырады.

Осы құзырет шеңберінде мен қабілеттілікті қалыптастырамын

  • қоршаған ортаны көру және түсіну,

  • оған бағдарлану (өзіне және айналасындағыларға " неге?", "не үшін?", "оның себебі неде?", "бұл қалай құрылды?”,

  • оның рөлі мен мақсатын түсіну - "мен солай бола


-21-

  • аламын ба?", "мұны қалай жасауға болады?”);

  • табиғаттағы химиялық және биологиялық құбылыстарды көру және түсіну қабілеті;

  • оларды физикалық құбылыстардан ажырату;

  • адамның практикалық қызметінде биологиялық және химиялық білімді ғылыми пайдалану бағытын болжау.

Бұған жеке білім беру траекториясын, тіршілік ету бағдарламасын және биологиямен; химиямен байланысты кәсіптерді таңдауды жатқызуға болады.

Білім беру.

Оқушылардың сабақтарында әр жағынан бір мәселені қарастыру, өз бетінше немесе топта талқылауда дұрыс шешім қалыптастыру үшін, тіпті өз және жалпы қабылданған көзқарастардан ерекшеленетін кез келген көзқарасты дәлелді түрде қорғау. Қазіргі уақытта білім беру құзыреттілігін қалыптастыру үшін ақпараттық-коммуникациялық педагогикалық технологияларды (АКТ) пайдалана бастадым.

Ақпараттық-коммуникативтік.

Жұпта жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру, ұжымда әртүрлі әлеуметтік рөлдерді меңгеру, әртүрлі қызмет арқылы: зияткерлік, ойын, зерттеу, сұрақ қою, сұрақ қою, пікірталас жүргізу, топ жұмысын ұйымдастыру, қызмет нәтижелерін талдау.

Сабақта оқушының өз ойын арнайы терминдерді қолдана отырып қисынды және сауатты құрастыра білуін, биологиялық терминдерді сауатты пайдалана отырып, тұтас, байланыстырылған және қисынды пікірлерді құрастыра білуін бағалаймын.

Зерттелген материал бойынша жоспарлар мен тірек конспектілерін жасаудың маңызы зор – алдымен үлгі бойынша, содан кейін өз бетінше, өңделген және жаңа


-22-


«Картамен жұмыс» әдісі

Қазақстан картасы таратылады. (жұптық жұмыс) Фосфордың кен орындарының белгілену таңбасы бойынша картадан фосфор кен орындарын табыңыз.

Дескриптор:

-картадан Қазақстан кен орындарды белгілейді;

-фосфор қосылыстарының кен орындарын атайды.

ҚБ: мадақтау, мақтау


«Тарсия» әдісі (топтық жұмыс)

Алдарыңыздағы қағаз қиындыларынан химиялық реакция теңдеулерін құрастырып, реакция теңдеулерінің қасиеттерін түсіндіріңіздер.

Дескриптор:

-қағаз қиындыларынан химиялық реакция теңдеулерін құрастырады;

-түзілген химиялық реакция теңдеулерінің химиялық қасиетін түсіндіреді.

ҚБ:«Бағдаршам» әдісі

Қазақстан картасы




-35-



жазады;

-ақ фосфор мен қызыл фосфордың ұқсастықтарын жазады.

2-топ «Қызыл фосфор»

Қызыл фосфор Қара фосфор

Дескриптор:

-қызыл фосфордың қасиеттерін жазады;

-қара фосфордың қасиеттерін жазады;

-қызыл фосфор мен қара фосфордың ұқсастықтарын жазады.

3-топ «Қара фосфор»

Қара фосфор Ақ фосфор

Дескриптор:

-қара фосфордың қасиетін жазады;

-ақ фосфордың қасиеттін жазады;

-қара фосфор мен ақ фосфордың ұқсастықтарын жазады.

Бағалау критерийі: фосфордың аллотропиялық түрөзгерістерін салыстырады;

ҚБ: топтар бірін-бірі бағалайды: «Бес бармақ» әдісі






-34-

материал бойынша, білімді бекіту және бақылау үшін.

И нтерактивті әдістемелер сезімдерді, эмоцияларды, ерік-жігерді қолдануға мүмкіндік береді, яғни "біртұтас адамды" оқыту үдерісіне қосады. Бұл материалды меңгеру пайызын арттыруға мүмкіндік береді, бұл білімнің іргетасын, алған білімнің әмбебаптығын, оларды өмірлік жағдайларда пайдалану мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

С ондықтан оқыту кезеңдерінде қалыптасатын құзыреттіліктің тағы бір бірі оқушыларды белсенді сөйлеу қызметіне қосу мүмкіндігімен коммуникативтік болады; ғылым негіздерін саналы меңгеру үдерісінде қарым-қатынастың дамытушы өнері, күнделікті сыртқы және ішкі мәдениет пен сауатты қарым-қатынасты жетілдіретін болады.

Мұғалім сабақта-коммуникативтік үдерістің толыққанды қатысушысы, сұхбаттасудағы серіктес, коммуникация әдістерін меңгерудегі көмекші. Оның міндеті сабақтың құрылымын жалпы ұйымдастыру, оқушылар үшін шығармашылық тапсырмалар тізімін ұсыну, оқушылардың қызметін түзету, ақпараттық көмек


-23-

көрсету, уақытты бақылау. Сабақта сенім мен ынтымақтастық атмосферасын құптайды, оқушылар өз ойларын ғана емес, басқаларды тыңдауға, білім мен іскерлікпен алмасуға үйренеді. Қарым-қатынас аясында әрбір оқушы жаңа дағдылар мен дағдыларды дамытады.

Әлеуметтік-еңбек құзыреті.

Әлеуметтік белсенділік пен функционалдық сауаттылықты қалыптастырамын; әлеуметтік-еңбек саласында (биологиялық білім берудің артықшылықтары мен кемшіліктерін білу), кәсіби өзін-өзі анықтау саласында білім мен тәжірибені меңгеру.

Еңбек нарығындағы жағдайды талдай білу, жеке және қоғамдық пайдаға сәйкес әрекет ету, еңбек және азаматтық қарым-қатынас этикасын меңгеру.

Оқу.

Жұмыс барысында жеке немесе жұпта оқушылардың алдында тұрған күрделі міндеттерді шешу, ұсақ топтарға бөлу. Және, әрбір тапсырманы шеше отырып, байқалатын құбылыс немесе процесс туралы қорытынды жасап, тұжырымдайды.

Практикалық және зертханалық жұмыстарда, экскурсияларда сынып және үй тәжірибелерін өткізу кезінде оқушыларда жұмыстың негізгі кезеңдерін анықтау дағдысы, практикалық жұмыстарды орындау үшін алгоритм құру және жағдайға байланысты алгоритмді түзету немесе өзгерту дағдысы қалыптасады.

Оқушылар қосымша әдебиетпен көп және белсенді жұмыс істейді. Оқу материалдарының көптеген түрлерімен ұсынылған ақпараттың үлкен көлемімен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру бірте-бірте қалыптасады. Сабақта әрқашан мектеп кітапханасында бар қосымша әдебиеттер тізімін енгіземін. Кейбір дереккөздермен (энциклопедиялар, хрестоматиялар,


-24-


сутегіне дейінгі металдармен әрекеттеседі. . (шын)

6. Азот қышқылы алюминийді пассивтейді. .(өтірік)

7. Азот  қышқылы өндірісте  аммиактан алады. .(шын)

8. Азот қышқылы  металдармен әрекеттескенде  сутегі бөлінбейді. (шын)

ҚБ: Смайликтер арқылы.



Сабақтың ортасы

27 мин




Жаңа сабақ:

«Миға шабуыл»

«Суреттер сөйлейді» әдісі

Жаңа тақырыпты ашады, оқу мақсатымен танысады.

Оқулықпен жұмыс:(топтық жұмыс)

Т кестесі. Сызықтың екі жағына ұқсастығымен айырмашылықтарын ажыратып жазады.

1-топ. «Ақ фосфор»

Ақ және Қызыл фосфор

Дескриптор: Білім алушы:

-ақ фосфордың қасиетін жазады;

-қызыл фосфордың қасиетін

Электронды оқулық

9 сынып

Okulik.kz

Таратпа қағаздар















-33-

Сабақтың басы

5 мин






3 мин

Ұйымдастыру кезеңі: оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу

Топқа біріктіру.

«Топтастыру» әдісі: оқушылар суреттердің бірін таңдап алып, сол суреттер бойынша үш топқа бірігеді.

1-топ. «Ақ фосфор», 2-топ «Қызыл фосфор», 3-топ «Қара фосфор»,

Үй тапсырмасы: «2 өтірік, 1 шындық» әдісі:

Сендер мына тұжырымдамалармен келісесіңдер ме?

Ішінен 2 өтірік тұжырым, 1 дұрыс тұжырымды ата.

1.Азот қышқылы күшті тотықтырғыш болып саналады.(шын)

2. Азот қышқылы еритін негіздермен ғана әрекеттеседі. (өтірік)

3. Азот қышқылы жарықта ыдырайды. .(шын)

4. Азот қышқылының тұздарын нитриттер деп атайды. . (өтірік)

5. Азот қышқылы металдардың электрохимиялық қатарында


Суреттер




Кескін «жұлдызша»






-32-

мультимедиалық өнімдер) жұмысты сабақтарда басқа оқушылар үшін ең бастысы және ақпаратты жеткізу дағдыларын бекіту үшін өткіземін.

Танымдық.

Биология сабағында оқушылар қоршаған әлемді үйренудің қарапайым әдістерін меңгеруді жалғастыруда,

  • бақылау ретінде-өсімдіктер, жануарлар өміріндегі маусымдық өзгерістер, тірі организмдердің тіршілік әрекетін зерттеу бойынша тәжірибе нәтижелері;

  • тәжірибе - минералды заттардың сабағы бойынша қозғалуы, өсімдіктерге жарық әсері және т. б.

КShape4 ейбір оқушылар өз бетінше немесе менің көмегіммен стандартты жағдайларда алгоритмдерді өңдегеннен кейін сабақтарда эксперимент (тұқымның әр түрлі жағдайларда өсуі, өсімдіктердің вегетативтік органдарының түрін өзгерту) дайындап, жүргізе алады.

3.Оқу-іскерлік ойын :

  • оқушылардың пәндік-кәсіптік және әлеуметтік тәжірибе алуы, жеке және бірлескен шешімдер қабылдауы;

  • танымдық және кәсіби мотивацияны қалыптастыру;

  • оқушылардың білімін бекіту, оларды стандартты емес жағдайда қолдану;

  • теориялық және практикалық ойлауды дамыту;

  • өз бетінше білім алу және ақпарат алу дағдыларын

-25-

  • қалыптастыру.

БShape5 арлық жастағы оқушылардың ең көп белсенділігі теледидар ойындарымен — КВН, "не? Қайда? Қашан?", "Ғажайып жаныңда". Оларды сыныптан тыс іс-шаралар ретінде жаратылыстану ғылымдары апталығы шеңберінде өткізуге болады. Олардың мақсаты: химия мен биологияны зерттеуге деген тұрақты қызығушылықты дамыту.

Рөлдік ойындар тақырыпты зерттеуге шығармашылық сипат береді, оқушылардың әртістік мәліметтерін анықтауға мүмкіндік береді, оқу материалдарын толық меңгеруге ықпал етеді. Оларды типтік сабақтың элементі ретінде немесе сыныптан тыс іс-шара ретінде пайдалануға болады.

Үй тапсырмасы, Менің ойымша, ойын формасын қабылдай алады. Мен оның келесі нысандарын пайдалануды ұсынамын:

* Өзара сауалнама;

* рецензия;

* эвристикалық әңгіме;

* шығармашылық үй тапсырмалары:

* ребустар жасау;

* Сканвордтар;

* кроссвордтар;

* химиялық ертегілер;

* шағын шығармалар.


-26-


Тілдік мақсаттар

Пәнді оқыту мақсаты :

Оқушылар оқу мақсаттарына сәйкес фосфор және оның қосылыстарын сипаттап, химиялық реакция теңдеулерін түсіндіреді.

Пәнге қатысты лексика мен терминология

Фосфорит, аппатит

Диологқа / жазуға қажетті сөз тіркестері

1.фосфор қосылыстарының қасиеттері...

2.фосфор қосылыстарының Қазақстанда ... кен орындары бар

Құндылықтар

Топ жұмысы - ұйымшылдық, ортақ істің нәтижесіне жауапкершілік; жұптық жұмыс – бір-бірімен білім алмасады; көмектесу, жан ашу мейірімділік; жеке жұмыс – өмір бойы білім алу, өз бетімен жұмыс орындау кезінде адалдық.

Пәнаралық байланыс

География, дүниетану

Алдыңғы білім

7.4.2.4 Қазақстанның минералды ресурстарын, олардың кен орындарын анықтау.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет



Ресурстар



-31-


Қысқа мерзімді сабақ жоспарлары


Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 9.3А

Мектеп:

Шардара ауданы, М.Горький атындағы ЖОМ

Күні: 15.01.2019ж

Мұғалімнің аты-жөні:

Исломова Халипа Камоловна

Сынып: 9

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Фосфор және оның қосылыстары

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: Қазақстандағы фосфор қосылыстарының кен орнын атайды

Көптеген оқушылар: фосфордың аллотропиялық түрөзгерістерін ажыратады;

Кейбір оқушылар : фосфор және оның қосылыстарының химиялық қасиеттерін зерттейді

Ойлау дағдысының деңгейі

Қолдану

Бағалау критерийі

  • Қазақстандағы фосфор қосылыстарының кен орнын сипаттайды

  • фосфордың аллотропиялық түрөзгерістерін жіктейді;

  • Фосфор және оның қосылыстарының химиялық қасиеттерін түсіндіреді.


-30-

4.Модуль - бұл мақсатты функционалдық торап, онда оқу мазмұны мен оны меңгеру технологиясы құндылықтың жоғары деңгейі жүйесіне біріктірілген.

Модульдің құрамы:

1.Оқу мазмұны.

2.Мақсатты іс-қимыл жоспары.

3.Дидактикалық мақсаттарға жету бойынша әдістемелік нұсқаулық.

Модульдік оқытудың мәні білім алушы модульмен –мақсатты функционалдық тораппен жұмыс істеу барысында оқу - танымдық мақсатқа өз бетінше жетеді , онда осы мазмұнды меңгеру бойынша оқу іс-әрекетінің әдістері мен тәсілдері біріктірілген. Модульдік сабақты әзірлеуге кірісе отырып ,кем дегенде 2 сағат алуы керек, өйткені осындай сабақта оқылатын тақырып бойынша білім мен біліктіліктің бастапқы деңгейін анықтау , жаңа ақпарат беру және оқу материалын пысықтау қажет.

5.Проблемалық оқыту.

  • Проблемалық жағдайларды жасаудың әдістемелік тәсілдері.

  • Және оларды шешу тәсілін өздері табуға ұсыну.

  • Практикалық қызметте қарама-қайшылықтарға тап болу.

  • Бір сұраққа әр түрлі көзқарастарды баяндау.

  • Мысалы заңгер, қаржыгер, технолог, эколог, медик және т. б.

  • Оларды салыстыру, жалпылау, жағдаяттардан қорытынды жасауға, фактілерді салыстыруға ынталандыру.

  • Тұжырымдауға, негіздеуге, нақтылауға, ойлау логикасына бағытталған нақты мәселелерді қою.

  • Теориялық және практикалық тапсырмаларды ұсыну.


-27-

  • Мысалы, жеткіліксіз, артық немесе көрінеу қате деректермен, мәселені қоюда белгісіздікпен, шешудің шектеулі уақытымен.

Сабақта проблемалық жағдайлардың келесі түрлерін қолданамын:

  • Күтпеген жағдай.

  • Белгісіздік жағдайы.

  • Жанжал жағдайы.

  • Жоққа шығару жағдайы.

  • Болжам жағдайы

Проблемалық жағдайларды пайдалана отырып, оқушының саналы түрде қиналуын туғызамын, оны жеңу оқушыны ойлауға, шығу жолын іздеуге, ойлауға, дұрыс табылған шешімнен қуаныш сезінуге мәжбүр етеді, бұл оқу-танымдық құзыреттілікті қалыптастыруға ықпал етеді. Осылайша, құзыреттілікті қалыптастыру білім беру процесінің барлық кезеңдерінде жүргізіледі. Әр кезеңде оқушылардың ойлау қызметін дамытуға, негізгі құзыреттілікті қалыптастыру үшін негіз қалауға тырысамын.

Мен білімді, ептілікті және дағдыларды бақылауды жүзеге асыра отырып, ойлау қызметін жандандыруға тырысамын. Бақылау тапсырмаларын оқушының өзінде бар білімдерін жай ғана жаңғыртып қоймай, алған білімдеріне сүйене отырып, өзінің ойлау қызметін жандандыратындай етіп қалыптастыруға тырысамын.








-28-

Интернет-көздер тізімі:


  1. https://stranatalantov.com/uploads/publishing/32169_17033.pdf


  1. https://uchitelya.com/biologiya/8254-metody-formirovaniya-klyuchevyh-kompetenciy-na-urokah-biologii.html


  1. https://compedu.ru/publication/doklad-na-temu-formirovanie-obshchikh-kompetentsii-na-urokakh-khimii-i-biologii.html






















-29-





Shape6



































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
17 шілде
707
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі