Пайдалы қазбалар және олардың адам өміріндегі маңызы

-Берілген цифр нені білдіреді? - 1991 жылы 16 желтоқсан қандай оқиғаны білдіреді? 2.Сөз жұмбақ Гранит Сөз жұмбақт арқылы пайдалы қазбалар түрін білдік.Енді пайдалы қазбалардың адам өміріндегі маңызы туралы әңгімелейміз.Демек,бүгінгі жаңа сабағымызды бастаймыз. Жаңа сабақ: Пайдалы қазбалар және олардың адам өміріндегі маңызы (слаид) . Пайдалы қазбалар

Ж анғыш пайдалы қазбалар кенді пайдалы кенге жатпайтын пайдалы қазбалар . қазбалар . Жанғыш пайдалы қазбалар

тас көмір мұнай газ Тас көмір-ең көп өндірілетін пайдалы қазба.Тас көмір тек отын ретінде ғана емес пайдаланбайды,одан басқа да көптеген заттар алынады.Біздің елімізде тас көмірдің қоры өте көп.Тас көмірдің аса ірі кен орны- Қарағанды.Қарағанды кен орнын алғаш ашқан Апақ Байжанов.Екібастұзда ашық әдіспен арзан көмір өндіріледі. Мұнай-өте қызулы отын.Ол күл қалдырмай түгел жанып кетеді.Мұнайды айыру арқылы бензин,керосин,машина майы және басқа көптеген бағалы заттар бөліп алады.Каспий маңы ойпаты мен Маңғыс- тау түбегінде мұнай мен газдың аса бай кен орындары бар. (слаид)

Мыс кені Әктас Гранит

Тас көмір Пайдалы қазбалар Мұнай . Алтын Тұз

Алюминий Газ Фосфорит

Алтын

Қ орғасын Мырыш

М ыс Кенді пайдалы қазбалар Күміс

Алюминий Темір

4.Оқулықпен жұмыс. Пайдалы қазбалардың түрі өте көп.Олар қолданылуына қарай негізгі үш топқа бөлінеді. 1.Жанғыш пайдалы қазбалар 2.Кенді пайдалы қазбалар 3.Кенге жатпайтын пайдалы қазбалар Кен пайдалы қазбаларына құрамында металл кездесетін тау жыныстары жатады.Оларды өңдеу арқылы темір,мыс,қорғасын,алюминий және басқа металдар алынады.Кен пайдалы қазбалар,әсіресе,Орталық Қазақстанда көп шоғырланған.Ондағы Жезқазған және Қоңырат мыс кен орындары әлемге әйгілі. Кенге жатпайтын пайдалы қазбалар: Тұз,фосфарит,асбест,бор,мәрмәр,ұлутас.Кенге жатпайтын пайдалы қазбалар қышқыл алуға,тыңайтқыштартөндіруге.құрылысқа қажетіне пайдаланылады

.Бұл топты тұз,фосфорит,әктас,мәрмәр,гранит,құм,саз т.б құрайды.Олардың қайсысы болса да біздің жерімізде баршылық. Ал Қаратаудағы фосфорит кен орны қоры жөнінен дүние жүзіндегі алдыңғы қатарды орындардың бірін алады,фосфоритті ұнтақтап фосфорит ұны тыңайтқышы өндіріледі.

Физикалық картамен жұмыс .Пайдалы қазбалар картасымен таныстыру. Тест жұмыстары 1.Жанғыш пайдалы қазбаларды ата. (слаид) а) қатты,сұйық,газ түрінде б) мұнай,газ,көмір с) темір,мыс,қорғасын 2.Жанғыш пайдалы қазбалардың басты қасиеті қандай? а) қызады б) жылу береді с) жанады 3.Мұнайдан өңдеу арқылы не алынады? а) жанармай,жермай,тыңайтқыш,ермексаз б) қоңыр түсті айырықша зат с) табиғи газ 4.Ілеспе газ а) құбырмен тасылады б) өңделеді с) мұнаймен бірге ілесе жүреді 5.Қазақстанның мұнай астанасы а) Ақтау б) Атырау с) Орал Д әптермен жұмыс:

Шығармашылық тапсырма 1 топ Пайдалы қазбалар неше топқа бөлінеді? 2.топ Пайдалы қазбалардың түрлерін ата. 3.топ Кенді пайдалы қазбаларды ата 4. Топ Кенге жатпайтын пайдалы қазбаларды ата Сабақты қорыту: Сызбамен жұмыс . Еліміздегі тас көмір кен орындары

Қарағанды Екібастұз

Мұнай мен газ аса бай кен орындары .

Каспий маңы ойпаты Маңғыстау түбегі

Слаид: Қарағанды көмір заводы

Ү йге тапрсырма:

Пайдалы қазбалар және олардың адам өміріндегі маңызы

Бағалау.

Мадақтау