Педагог күнделікті жағдайлар арқылы оқушылардың әділдік пен құрмет түсінігін қалай қалыптастырады?

Абдиганиев Бехзод Муротжон угли

Көркем еңбек пәні мұғалімі

Педагог күнделікті жағдайлар арқылы оқушылардың әділдік пен құрмет түсінігін қалай қалыптастырады?

Педагог ретінде күнделікті оқу үдерісінде оқушылардың бойында әділдік пен құрмет сияқты маңызды құндылықтарды қалыптастыру – мен үшін басты міндеттердің бірі деп есептеймін. Әсіресе технология пәні мұғалімі ретінде мен бұл қасиеттерді тек сөз арқылы емес, нақты іс-әрекет арқылы үйретуге тырысамын. Себебі технология сабағы – оқушылардың бірге жұмыс жасап, бір-бірімен тығыз қарым-қатынас орнататын ортасы.

Менің тәжірибемде әділдік пен құрмет ең алдымен сабақтағы қарапайым ережелерден басталады. Мысалы, құрал-жабдықтарды пайдалану кезінде әр оқушыға тең мүмкіндік беру, кезек сақтау, бір-бірінің еңбегіне зиян келтірмеу – осының барлығы әділдікке тәрбиелейді. Егер бір оқушы ережені бұзса, мен оны бірден жазаламай, алдымен неге бұлай жасауға болмайтынын түсіндіруге тырысамын. Осы арқылы оқушы өз әрекетінің салдарын түсінеді.

Сонымен қатар, топтық жұмыстар барысында оқушыларды бір-бірін құрметтеуге үйрету маңызды. Технология сабағында жиі топтық жобалар орындалады, сол кезде мен әр оқушының пікірін тыңдауды, бір-бірінің идеясын бағалауды талап етемін. Кейде оқушылар арасында келіспеушілік туындауы мүмкін, осындай сәттерде мен оларды дұрыс сөйлесуге, мәселені сабырмен шешуге бағыттаймын. Бұл олардың тек пән бойынша емес, өмірлік дағдыларын да қалыптастырады.

Тағы бір маңызды әдіс – мұғалімнің өзі үлгі болуы. Мен әрқашан оқушылармен сыпайы сөйлесіп, олардың пікірін құрметтеуге тырысамын. Егер оқушы қателессе, оны кемсітпей, керісінше қолдау көрсету маңызды деп санаймын. Осы арқылы оқушылар да бір-біріне дәл осылай қарауға үйренеді.

Сонымен бірге, бағалау кезінде әділ болу да үлкен рөл атқарады. Мен оқушылардың жұмысын нақты критерийлер бойынша бағалап, әрқайсысына бірдей талап қоюға тырысамын. Бұл оқушылардың мұғалімге деген сенімін арттырып, әділдікке деген көзқарасын қалыптастырады. Олар еңбегінің бағаланатынын түсінгенде, өздері де әділ болуға ұмтылады.

Күнделікті сабақта қарапайым жағдаяттарды пайдалану да тиімді. Мысалы, бір оқушы екіншісіне көмектессе, оны атап өтіп, мадақтау арқылы құрмет пен қолдаудың маңызын көрсетемін. Ал керісінше жағдай болса, оны талқылап, дұрыс шешім қабылдауға бағыттаймын.

Қорытындылай келе, әділдік пен құрмет оқушыларға арнайы бір тақырып ретінде емес, күнделікті әрекеттер арқылы қалыптасады деп ойлаймын. Технология сабағында әрбір жұмыс, әрбір қарым-қатынас – осы құндылықтарды үйретудің мүмкіндігі. Мұғалімнің дұрыс бағыт беруі арқылы оқушылар тек жақсы білім алып қана қоймай, адамгершілігі жоғары тұлға болып қалыптасады.