Периодлуқ системиниң түзүлүши (22-сабақ)

Бөлім:

7.3В Химиялық элементтердің периодтық кестесі

Педагогтің аты-жөні:

Кадырова Р.А

Күні:

10.02.2026ж

Сыныбы:

7ә

Қатысушылар саны

7

Қатыспағандар саны

Сабақтың тақырыбы:

Периодлуқ системиниң түзүлүши

(22-сабақ)

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

7.2.1.2 -периодлуқ системиниң түзүлүшини билиш вә испатлаш:

топлар билән периодлар

Сабақтың мақсаты:

Барлиқ оқуғучилар үчүн:

Химиялиқ хусусийәтлири охшаш элементларни бир топқа

ятидиғанлиғини билимиз

Көпчилик оқуғучилар үчүн:

Тәбиий топлар чүшәнчисини билимиз

Бәзибир оқуғучилар үчүн:

Щелочьлуқ металлар,,галогенлар, инертлиқ газларға

ятидиған элементларни айривалалаймиз

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту.

7 мин.

Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу.

Өткен сабақ білімін қайталау.

(W) Өткен сабақтың тақырыбы бойынша ХЭПЖ құрылу тарихы бойынша қандай қорытынды жасадыңыздар? ХЭПЖ қандай ғалымның атымен атаған дұрыс?

(G) Оған толық жауап беру үшін жұптарда салыстыру кестесін толтырыңыздар.

(f) Оқушылар бір-бірін және мұғалім бағалауы.

Мақсаты: Оқушылар бір-біріне тілек білдіреді, тыңдау дағдыларын дамытуға бағытталады, сондай-ақ барлық оқушылардың қатыстырылуы арқылы сабаққа белсенділігі артады.

Тиімділігі: Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады.

ИКТ

Дәрислик

Дәптәр

Баһалаш вариғи

Жаңа сабаққа кіріспе

7минут

Сабақтың тақырыбына шығу:

Адамдарды белгілі мекен жайы

бойынша: Мемлекет, облыс, қала, көше , үй, пәтері тауып алуға болады. Егер оны қағаз бетіне түсіретін болсақ оны «карта» деп атаймыз. Ал химиялық элементтердің «мекен жайы» дегенді қалай түсінесіздер?

Егер оқушылар анықтай алмаса, қосымша сұрақтар қою: Сендер білетін элементтер (атомдар) қайда орналасады? Алдыңғы тапсырмада сендер элементтерді қалай анықтадыңдар? Т.б. сұрақтар.

Жауап: ХЭПЖ-де.

Ендеше бүгінгі сабақтың тақырыбын жазып алыңыздар: « Химиялық элементтердің периодтық кестесінің (ХЭПЖ) құрылымы».

Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.

Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.

• 2 балл

Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

Сабақтың ортасы

5 мин.

Сабақтың мақсаттары мен күтілетін нәтижелерді ұсыну.

Жаңа білімді меңгеру.

Балаларға осы ақпарат бағалау критерийлері ретінде парақшаларда таратылады немесе үлкен плакатта тақтада ілулі тұрады.

ХЭПЖ элементтер белгілі реттілікпен орналасқандығын айтқан болатынбыз. Олар қалай орналасқандығы жөнінде келесі ақпаратты меңгере отырып біле аласыздыр.

(G) Оқушыларға ақпараттық парақтар таратылады. Олар парақты оқып, жұптарда талқылайды.

(W) Жаңа ақпаратты сыныппен талқылау.

1. Топтар (7-8 слайдтар);

2. Периодтар (9-12 слайдтар);

3. Блоктар (13-16 слайдтар).

Блоктардың маңыздылығын 8 сыныпта атом құрылысымен толығырақ танысқан кезде жақсы түсінетін боласыңдар.

Саралау: Бұл жерде саралаудың «Жіктеу» тәсілі көрінеді. Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын арттыру мақсатында мүмкіндігінше оларға таңдау еркіндігі беріледі.

• 2 балл

икт

Өз алдиға иш

5 мин

Оқушыларға «Жұмбақты кесте» тапсырмасын беру

Ертедегі химиялық элементтерді топтастыру теорияларының артықшылықтар мен кемшіліктерін салыстыру.

• Төвәндики жүмлиләрни дәптәргә йезип ,толуқтуруңлар:

• 5-жүмлә берилгән

• 2 балл

Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.

• 2 балл

Дәптәр билән иш

Жүплүк иш

7

• Элементларниң периодлуқ жәдвални пайдилинип,төвәндики соалларға жавап бериңлар.

• Әң йеник элемент

• Рәт номери 12 тәң элемент

• 2-периодтики беметаллар

• Атомлуқ массиси 80 гә тәң элемент

• 2-балл

• 2 балл

Дәптәр билән иш

Топ билән иш

9мин

• 1-топ

• Периодлуқ жәдвалдин натрий,аргон,цинк,бром.рутений ,платинани тепиңлар.

• Уларниң рәт номерини

• Атомлуқ массисини

• Периодини

• Топ номерини көрситиңлар

• 2 топ

• Период вә топ номерлирини көрситиңлар

• водород.,кислород,гелий,азот,хлор,аргон,неон,криптон,ксенон,радонгазлирини көрситидиған элементларни көрситиңлар.

• Симап вә бром суюқлуқлирини түзүдиған элементларни көрситиңлар

• Төмүр,мис,хром,вольфрам қаттиқ маддиларни түзидиған элементларни көрситиңлар.

Берілген сипаттамалары бойынша химиялық элементтерді жіктей алады;

Периодтық заңның заманауи тұжырымдамасын біледі;

• 2 балл

Постер ясаш

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Рефлексия

5 мин.

Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.

Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.

Саралау: Бұл кезеңде саралаудың

«Қорытынды» тәсілі көрінеді.

Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.

«Дұрыс келісемін», «Толықтырамын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.