ХИМИЯЛЫҚ ЭЛЕМЕНТТЕРДІҢ
ПЕРИОДТЫҚ КЕСТЕЛЕРІН ҚҰРУ
ТАРИХЫ

ОҚУ МАҚСАТЫ
7.2.1.1 -И. Дёберейнер, Дж. Ньюлендс,
Д.И. Менделеевтің еңбектерінің
мысалында элементтердің жіктелуін
білу және салыстыру

САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ
1

2

3

Периодтық жүйенің құрылу
принципін анықтайды

Химиялық элементтердің
периодтық жүйесінің заманауи
кестесі мен Д.И.Менделеев
кестесінің құрылымын біледі
Элементтердің жіктелуін
анықтайды

ПЕРИOДТЫҚ ЖҮЙЕНІҢ АШЫЛУ ТАРИХЫ

https://youtu.be/PT4CznaR02A

ДЖ. НЬЮЛЕНДС
1837 - 1898

Октавалар заңын ашты

1829 жылы кейбір қасиеттері ұқсас
элементтерді үш-үштен топтастырып, оны
триада деп атаған

И.В.ДЁБЕРЕЙНЕР
1780 - 1849

Li, Na, K
Ar(Na)=Ar(Li)+Ar(K)/2=7+39/2=23

Д.И.МЕНДЕЛЕЕВ
1834 - 1907

“Химиялық элементтердің және олар түзетін жай
және күрделі заттардың қасиеттері олардың
атомдық массасына периодты түрде тәуелді”
деген тұжырымға келген

“CӘЙКЕСТЕСТЕНДІРУ” ӘДІСІ

“САНДАР СӨЙЛЕЙДІ” ӘДІСІ

Менделеев тобы: Ca, Sr, Ba
Дёберейнер тобы: P, As, Sb
Нюлендс тобы: Cl, Br, I
Дескриптор

Триаданың ортаңғы мүшесінің салыстырмалы
атомдық массасын есептейді

ЖАУАБЫ:

Ca, Sr, Ba
Ar(Sr)= Ar(Ca)+Ar(Ba)/2= 40+137/2=88
P, As, Sb
Ar(As)= Ar(P)+Ar(Sb)/2= 31+122/2=76,5
Cl, Br, I
Ar(Br)= Ar(Cl)+Ar(I)/2= 35,5+127/2=81,25

“АДАСҚАН ӘРІПТЕР” ӘДІСІ

Дескриптор:
Кестеде берілген элемент атауларын дұрыс реттілікпен
жазып, олардың металл немесе бейметалл екенін жіктейді

ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ

&13 оқу
Біліміңді тексер сұрақтарына жауап
беру