Перпендикуляр түзулер және кесінділер. Параллель түзулер және кесінділер 6 - сынып

Тақырыбы: Перпендикуляр түзулер және кесінділер. Параллель түзулер және кесінділер

Мектеп: №6 Хромтау гимназиясы

Күні: 28.02. 2019ж

Мұғалімнің аты-жөні: Шаметова Гульден Рамазановна

Сынып: 6 «Ә»

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты:

• 6.3.2.2 – параллель, перпендикуляр түзулер мен кесінділерді ажырату;

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар:

• параллель, перпендикуляр түзулер ұғымдарын білу

• параллель, перпендикуляр түзулердің анықтамаларын білу;

• параллель, перпендикуляр түзулерді салып білу.

Жетістік критерийлері:

Оқушылар::

• параллель, перпендикуляр түзулер ұғымдарын біледі;

• параллель, перпендикуляр түзулер анықтамаларын біледі;

• параллель, перпендикуляр түзулерді салады.

Тілдік мақсат:

Оқушылар:

• жазықтықта екі түзудің өзара орналасуын түсіндіреді.

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

• параллель түзулер;

• қиылысатын түзулер;

• перпендикуляр түзулер;

• координаталық жазықтық;

• координаталар жүйесі;

• координата осьтері;

• жазықтықтағы нүктенің координаталары;

• абсцисса, ордината;

• координаталық жазықтықтың ширегі;

• симметрия;

• осьтік симметрия, центрлік симметрия;

• симметрия осі;

• симметрия центрі;

• фигура бейнесі;

• фигураның бастапқы бейнесі.

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

• өзара перпендикуляр екі түзулерді салайық;

Құндылықтарды дамыту:

Оқушыларда өзіне және басқаларға құрметпен қарауды, ынтымақтастықты жұптық және жеке жұмыстар арқылы дарыту.

Бастапқы білім:

Вертикаль және сыбайлас бұрыштардың анықтамаларын білу; координаталық түзуді кескіндей алу және координаталық түзуде нүктелерді белгілей алу.

Сабақ барысы:

Сабақтың кезеңдері:

Сабақта орындалатын іс-әрекеттер:

Оқыту ресурстары:

Сабақтың басы

2 минут

Ұйымдастыру кезеңі.

Амандасу. Сыныпты түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

Топқа арналған ереже:

• белсенді болу;

• шыдамдылық таныту;

• достық қарым-қатынаста болу;

• бір-бірінің ойын сыйлау;

• басқа адамды тыңдай білу;

• барлығын бірге жасау;

• ынтымақтастықта жұмыс жасау.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

№1047. АВ түзуі CD түзуіне перпендикуляр. ˪FOB = 150°. ЕОВ бұрышының, ЕОС бұрышының градустық өлшемдері неше градус ?

Шешуі: ˪AOF = ˪ EOB

˪EOB = ˪FOE - ˪FOB = 180° - 150° = 30°

˪EOC = ˪COB - ˪EOB = 90° - 30° = 60°

Жауабы: ˪EOB = 30°, ˪EOC = 60°.

Тақта, оқулық,

Жұмыс дәптері

Негізгі бөлім

Топтық жұмыс

30 минут

VI тарау. КООРДИНАТАЛЫҚ ЖАЗЫҚТЫҚ

ЖАЗЫҚТЫҚ. ҚИЫЛЫСАТЫН ТҮЗУЛЕР. ПЕРПЕНДИКУЛЯР ТҮЗУЛЕР. ПЕРПЕНДИКУЛЯР КЕСІНДІЛЕР. ПАРАЛЛЕЛЬ ТҮЗУЛЕР. ПАРАЛЛЕЛЬ КЕСІНДІЛЕР.

Жаңа сабақты ашу

Проблемалық жағдай арқылы сабақ тақырыбын, мақсатын анықтау.

Мына түзулер қалай орналасқан?

Жаңа сабақ бойынша не білуіміз керек, сабақ мақсаты қандай толық түсінік беру.

Енді осы түзулердің орналасуына жеке тоқталайық.

Түсіндірме практикалық жұмыс №1.

О нүктесі а және b түзулерінің ортақ нүктесі, ондай түзулерді қиылысушы түзулер деп атайды.

а және b қиылысушы түзулер, О қиылысу нүктесі.

Анықтама: Қиылысатын екі түзудің ортақ бір ғана нүктесі болады.

Жазықтықтағы екі түзудің қиылысуынан төбелері ортақ төрт бұрыш пайда болады. Олар ; ; ; .

Бір бұрыштың қабырғаларының әрқайсысы екінші бұрыштың қабырғаларының созындысы болатын екі бұрыш вертикаль бұрыштар деп аталады.

және , және вертикаль бұрыштар.

Анықтама: Вертикаль бұрыштар өзара тең болады.

= , = .

Түсіндірме практикалық жұмыс №2.

Өзара тік бұрыш жасайтын екі түзу салып, әріптермен белгілеңіздер.

AB және CD түзулері перпендикуляр түзулер, жазылуы ( латын сөзі perpendicularis – қазақша тік бағыт).

Анықтама: Бір – бірімен тік бұрыш жасап қиылысатын екі түзуді перпендикуляр түзулер деп атайды.

Перпендикуляр түзулер бойында жатқан кесінділер де өзара перпендикуляр.

Үшбұрышты сызғышты немесе транспортирді пайдаланып перпендикуляр түзулерді жүргізуді үйрету.

1. Берілген нүктеден түзуге бір ғана перпендикуляр түзу жүргізуге болады.

2. Берілген нүктеден түзуге дейінгі қашықтық сол нүктеден түзуге жүргізілген перпендикулярдың ұзындығына тең.

Ғ – перпендикулярдың табаны.

Жұптық жұмыс

№1. Берілген сурет бойынша табыңыз:

Жауабы: 140⁰, 40⁰, 140^0.

№2. AB, CD және EF түзулері О нүктесінде қиылысады. ; , СОВ бұрышының градустық өлшемін табыңыз.

Жауабы: 60⁰.

№3. Екі түзудің қиылысуынан пайда болған бұрыштардың үшеуінің қосындысы 284⁰. Бұрыштардың әрқайсысының градустық өлшемін табыңыз.

Жауабы: 76⁰, 104⁰.

№4. MN, KL және FT түзулері O нүктесінде қиылысады. және . және бұрыштарының градустық өлшемдерін табыңыз.

Жауабы: 75⁰, 70⁰.

№1. a, b және c түзулері бір нүктеде қиылысады. екенін дәлелдеңіз.

№2. Берілген үш түзу бір нүктеде қиылысады. , . Табыңыз: , , , , .

Жауабы: 39⁰, 112⁰, 29⁰, 39⁰, 29⁰.

№3. Берілген үш түзу бір нүктеде қиылысады. , . Табыңыз: , , , , .

Жауабы: 40⁰, 120⁰, 40⁰, 120⁰, 20⁰.

№4. m, n және k түзулері бір нүктеде қиылысады. , екенін дәлелдеңіз.

Дайын жауапты слайд арқылы көрсетіп, топтар арасында өзара бағалау жүргізу. Дәлелдеу есептерінде топ жауабына қараңыз.

Математика

2-бөлім,

Жалпы білім беретін оқулық мектептің 6 - сыныбына арналған,

Алматы «Атамұра» 2018, төртінші басылымы.

Жеке жұмыс

10 минут

Жеке тапсырма (біртіндеп күрделенген).

№1.

Екі түзу қиылысқанда пайда болған бұрыштардың:

а) екеуінің қосындысы 114⁰;

b) үшеуінің қосындысы 220⁰ осы бұрыштарды табыңыз.

Жауабы: а) 57⁰, 123⁰, 57⁰, 123⁰; b) 40⁰, 140⁰, 40⁰, 140⁰.

№2. , . Табыңыз: , , .

Жауабы: 21⁰, 63⁰, 42⁰.

№3. Мына тұжырымдардың қайсысы дұрыс:

1) берілген нүктеден түзуге бірнеше перпендикуляр түсіруге болады;

2) нүктеден түзуге дейінгі қашықтық нүктеден түзуге түсірілген перпендикулярдың ұзындығына тең;

3) берілген нүктеден түзуге бір ғана перпендикуляр түсіруге болады;

4) кез келген қиылысатын екі түзу – перпендикуляр түзулер.

Дескриптор: Білім алушы:

• есеп шартын пайдаланып белгісізді табады;

• сызба бойынша белгісіз бұрышты табады;

• тұжырымдардың дұрысын анықтайды.

Дайын жауапты тақтада көрсету арқылы өзін – өзі бағалауды ұсыныңыз, тексеруден соң кері байланыс беріңіз.

Оқулық, жұмыс дәптері

Оқулық,

Жұмыс дәптері

Соңы

3 минут

Сабақты қорытындылау:

Үйге тапсырма: §6.1 §6.2 §6.3 оқу №1069

Рефлексия

Мен бүгінгі сабақта не білдім:

Оқулық

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Саралау іріктелген тапсырмалар, бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету жұмыстары.

Тапсырманы толық дұрыс орындаған оқушыларды марапаттау

Нұсқаулықпен жүргізіледі.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?