Сабақтың мақсаты

Оқу: Студенттерге дәнекерлеу мамандығындағы пісіріп біріктіру түрлері, олардың пісіру жапсарлары жайында мағлұмат беру. Пісірмелі біріктіруді кескіндеу және сызбаны оқуға үйретіп, өз ойын еркін айтуға мүмкіндік туғызу. Өз бетінше талаптануы мен іскерлік, шығармашылық дағдысын қалыптастыру.

Дамытушылық: Студенттердің таным қабілетін, логикалық ойлау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік: Студенттерді ұқыптылыққа, тазалыққа үйрету. Топпен жұмыс жасап, бір-бірін тыңдай білуге үйрету, мәдениетті болуға тәрбиелеу.

Сабақты жүргізу кезеңдері

Қосымша және берілген уақыт (минут)

1. Ұйымдастыру кезеңдері: Студенттермен сәлемдесу, құрал-жабдықтарын түгендеу және олардың назарын сабаққа аудару.

2-3 мин

2. Өткен тақырып бойынша үй тапсырмасын сұрау.

Студенттерден сұрақ-жауап арқылы І курста өткен бөлімдер, тақырыптар және сызбалар туралы сұрау.

10 мин

3. Жаңа тақырыпты баяндау.

Тетікбөлшектерді ажырамайтындай етіп біріктіруде өте кең тараған әдіс – пісіріп біріктіру әдісі. Бұйымдардың біріктірілетін жерін қыздырып, балқытады; балқыған металл қатайғанда бұйымның бөліктері бір-бірімен бірігеді. Балқыту үшін керекті жылуды газбен жанатын шілтерден немесе электр доғасынан алады. Сондықтан олар өндірісте жиі қолданылады. Біріктірілген тетікбөлшектердің өзара орналасуларына қарай пісіріп біріктіруді төрт түрге бөледі.

1. Түйістіріп пісіру. Мұнда біріктірлген бөлшектер бір-бірімен түйісіп, біреуі екіншісін жалғастырады. Бөлшектерді жазық фигуралар түрінде қарастырсақ, онда олар біріккенен кейін бір жазықтықта жатады. Түістіре пісіруді шартты тұрде С әрпімен белгілейді.

2. Бұрыштап пісіру. Пісірілетін болшектер бір-бірімен бұрыш жасап орналасады, көбіне олар өзара перпендикуляр орналасады және бір-біріне қырлары арқылы түйіседі. Бұрыштап пісіруді У әрпімен белгілейді.

3. Т әрпі тәріздендіріп пісіру. Пісірілетін бөлшектердің біреуінің қыры екіншісінің бүйір бетімен біріктіріледі; көлденең қимасы Т әрпіне ұқсайды, сондықтан оларды Т әрпімен белгілеу түсінікті болады

4. Қапсыра пісіру. Пісірілетін бөлшектердің біреунің бүйір беті екіншісінің бүйір бетімен дәл келеді, яғни олар қапсыра айқастырылады. Қапстыра пісіріуді Н әрпімен белгілейді.

Тетікбөлшектерді қолдан пісіруге, автоматты түрде және жартылай автоматты түрде пісіруге болады. Оларды Р, А және П әріптерімен белгілейді.

Бұйымдардың түйіскен жерінде металл балқып, қайтадан қатайғанда пісіру жапсары пайда болады. Бөлшектерді пісіріп біріктіруге олардың қырларын жонып алдын ала дайындауға болады. Осыған байланысты жапсарларды жиектері жонылмаған, бір жиегі жонылған және екі жиегі жонылған деп атайды. Жапсардың орындалу түріне қарай бір жақты жапсар, екі жақты жапсар болулары мүмкін. Пісірмелі біріктірудің түріне, пісірілетін жиектердің пішініне және орындалуына қарай оларға әріптік-цифрлық белгілер тағайындалған. Пісірмелі біріктірудегі пісіру жапсарларының кейбіреуі мына кестеде берілген.

Сызбада пісіру жапсарлары оңайлантылып кескінделеді, егер жапсар көрінетін болса, жуан тұтас негізгі сызықпен, егер көрінбейтін болса, үзілме сызықпен көрсетеді

20 мин

4. Жаңа тақырыпты бекіту.

Сұрақ-жауап арқылы жаңа сабақты бекіту.

1. Пісіріп біріктіруді қанша түрге бөлеміз?

2. Бұл пісірулердің бөлшектері бір-бірімен қалай орналасады?

3. Бұл пісірулер шартты түрде қандай әріптермен белгіленеді?

4. Жапсар орындалу түріне қарай неше түрге бөлінеді?

5 мин

5. Сабақ қортындысы: (Білімді бағалау және осы тақырып бойынша қандай ақпарат пен танысқанын жүйелеу)

Сабаққа жақсы қатысып, сұрақтарға жауап берген және техникалық суретті орындаған білім алушыларды бағалау.

5 мин

6. Үй тапсырмасы: §55. Пісірмелі біріктіруді кескіндеу. Пісірмелі біріктірулерді және пісіру жапсарларын оқып жаттап келу.

2 мин