Психология саласындағы мотивация ұғым

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті ғылыми-білім беру әлеуеті жоғары және әлемдік деңгейдегі зерттеу университетіне айналуды мақсат тұтады. Қазақстанның жетекші классикалық университеті мәртебесіне ие әрі Қазақстан білімі мен ғылымының ірі орталығы, жоғары кәсіби, жоғары оқу орнынан кейінгі білім мен ғылымның инновациялық дамуының ұлттық көшбасшысы. Университеттің аса бай тарихы , мол мұрасы Қазақстанның академиялық ғылымы мен жоғары мектебінің дамуы және қалыптасуымен тығыз байланысты. ҚазҰУ-ды еліміздің барлық жоғары білім беру жүйесінің тірегі, білікті мамандар ордасы десек , қателеспейміз. ҚазҰУ-дың ұзақ өмір жолында қалыптасқан дәстүрлері, есімдері мен атқарған істері ұлы шаңырақтың, яғни еліміздің жасампаз оқу орны басынан кешкен тарихының ғылымға риясыз қызмет етуі мен батыл инновациялардың ажырамас бөлігі болып табылатын алдыңғы буын ағалар мен замандастарға тән ерлікке табан тірейді.

Психология пәні - өзінің даму тарихы, зерттеу әдістері бар. Жалпы психологияның пәніне сондай-ақ психология ғылымдарының методологиялық мәселелері, оның өз құрылғылары мен пән аралық байланыстары да кіреді.

Зерттеудің жаңа әдістерін жасау, құрылымдарды зерттеу: табиғи және жасанды (лабороториялық) жағдайларда адамның психикалық процестерінің дамуы мен жынысын зерттеу іс-әрекетін: қоғамдық мінез-құлықтың және тіршіліктің субъектісі болып табылатын адамның жеке басының дамуын, құрылымдарының заңдылықтарын табу, психологиялық ғылымдардың теориялық және фактілер қорын жалпылау жатады. Және психология пәніне ең басты тақырыбы Мотивация

Мотивация-қазіргі заманғы мәдениетте және гуманитарлық өнерде кеңінен қолданылатын ұғым"ниет", "итеру", "үлес", "көтермелеу"сөздерінің мағынасына жақын ғылымдар,"ынта". Бұл тұжырымдаманы алғаш рет неміс философы қарастырды. Төрт негіздің бірі ретінде А.Шопенгауэрдің иррационалды еріктілігі, оның философиялық жұмысы үшін жеткілікті. Moveo-латын сөзі"қозғалу, әрекет ету", сондықтан мотивация сөзбе-сөз "қозғалу, әрекет ету" дегенді білдіреді.Бірақ қазіргі мәдениетте ол негізінен көп өлшемді, кеңейтілген түрде қолданылады,сөзбе-сөз емес, түрлендірілген мағынада. Мотивация-бұл ішкі және сыртқы мотивтер жүйесі адамның белгілі бір жолмен әрекет етуі.Мотивация біздің қызығушылықтарымыз бен қажеттіліктерімізге байланысты. Сондықтан бұл жеке адамның ұмтылысын анықтайды және сонымен бірге ол психофизиологиялық әрекетті ынталандыратын қажеттілікті сезінгенде, содан кейін оны қамтиды. Мотивация өмірдің барлық салаларына әсер етеді: оқу, өзін-өзі бағалау, жетістік нәтижелер және бақыт. Бір нәрсені бастаудан қорқу және әлсіз мотивация сізге әсер етеді, өмір сүру және өмірге қанағаттану, сондай-ақ бір нәрсені өзгерту күші болып табылады.

Мотивацияны зерттеудің маңызды кезеңі XIX ғасырда басталды. З.Фрейд бейсаналық теориясы туралы ілімінің пайда болуының арқасында , адамның тартымдылығы тұрғысынан психоанализ теориясының авторы бейсаналық ядро мінез құлықта шешуші рөл атқарады. Сонымен бірге күшті жыныстық немесе агрессивті дискілерден туындаған психикалық өмір,қанағаттануды талап етеді. Мотивация негізінен саналы шешімдер қабылдаумен байланысты, З. Фрейд және оның ізбасарлары шешуші рөл бейсаналыққа тиесілі деп есептеді. Мотивацияны зерттеу мәселесі қазіргі психологиядағы ең маңызды тақырыптың бірі болып табылады, ол оның мәнін, табиғатын түсінудің көптігін анықтайтын күрделі және көп өлшемді құрылымдар. Психологиядағы мотивацияны зерттегенде бірқатар тәсілдер әзірленіп соған байланысты көптеген еңбектер пайда болды. Мотивация ұғымының бірыңғай және жалпы қабылданған анықтамасы болғанымен , әртүрлі авторлар мотивацияның ерекшеліктерін ескере отырып сипаттайды.

Қорытындылай келсек,Мотивация қолданылу ыңғайына гуманитарлық ғылымдарында кең қолданылатын ұғым.  біз мотивацияның толық анықтамасын бере аламыз.Мотивация-бұл сыртқы және ішкі қозғаушы күштердің жиынтығы. Мотивация - адамның шекаралары мен формаларына күмән келтіретін белгілі бір әрекеттерге және осы қызметті белгілі бір мақсаттарға жетуге бағыттайды.

Тленчиева Н.С. Педагогика ғылымдарының кандидаты.

Cтасюк А.А.

Психология мамандығының 1 курс магистранты

Жалпы және қолданбалы психология кафедрасы.

Аманкелді Ақселеу., 1 курс студенті

Құқық қорғау қызметі мамандығы

Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті